Wzmożone napięcie mięśni szyi to częsta dolegliwość dotycząca odcinka szyjnego kręgosłupa, która polega na nadmiernym, utrzymującym się napięciu mięśni stabilizujących głowę i szyję. Objaw ten może prowadzić do uczucia sztywności karku, ograniczenia ruchomości, bólu promieniującego do barków lub głowy, a także do pogorszenia komfortu codziennego funkcjonowania. Współcześnie problem ten obserwuje się szczególnie często u osób prowadzących siedzący tryb życia, pracujących przy komputerze lub spędzających wiele godzin w jednej, nieprawidłowej pozycji ciała. Wzmożone napięcie mięśni szyi może mieć różne przyczyny. Najczęściej jest konsekwencją przeciążeń statycznych, długotrwałego stresu, niewłaściwej ergonomii pracy lub niedostatecznej aktywności fizycznej. Niekiedy jednak stanowi również objaw towarzyszący innym zaburzeniom w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego lub układu nerwowego. Z tego względu utrzymujące się napięcie i ból w okolicy szyi warto skonsultować z fizjoterapeutą, który przeprowadzi dokładną ocenę poprzez odpowiednie testy funkcjonalne i dobierze właściwe postępowanie terapeutyczne. W wielu przypadkach indywidualnie dobrana fizjoterapia, obejmująca terapię manualną, ćwiczenia poprawiające ruchomość oraz edukację dotyczącą ergonomii i profilaktyki, pozwala skutecznie zmniejszyć wzmożone napięcie mięśniowe i przywrócić prawidłową funkcję odcinka szyjnego kręgosłupa.
Wzmożone napięcie mięśni szyi – przyczyny
W XXI wieku zdecydowanie najczęstszą przyczyną wzmożonego napięcia mięśni szyi jest przeciążenie mięśni, np. wskutek długiego siedzenia przy komputerze, utrzymywania stałej, wymuszonej pozycji ciała w pracy lub niewłaściwej postawy ciała. Szczególnie jeśli jednocześnie nie ćwiczymy i nie jesteśmy aktywni fizycznie, mięśnie obręczy barkowej i szyi nie są w stanie długoterminowo wytrzymać takich obciążeń, wskutek czego zaczynają boleć.
Zobacz również: Skurcze mięśni szyi.
Inną możliwą przyczyną jest występowanie i pogłębianie się wad postawy, szczególnie takich jak:
- plecy okrągłe;
- skolioza i boczne skrzywienia kręgosłupa w odcinku piersiowym;
- wdowi garb;
- spłycona lordoza szyjna.
Zmienia się wówczas biomechanika mięśni tej okolicy, wskutek czego są one bardziej podatne na przeciążenia. Pozostając w temacie kręgosłupa wymienić należy również dyskopatie, czyli choroby krążków międzykręgowych. Wszelkie przepukliny kręgosłupa i wypukliny kręgosłupa negatywnie rzutują na napięcie mięśni szyi.
Wzmożone napięcie mięśni szyi bywa też konsekwencją urazów szyi, np. whiplash w trakcie wypadków komunikacyjnych lub przy upadkach z wysokości. Wszelkie uderzenia w głowę, złamania żeber, zwichnięcia stawu ramiennego czy uderzenia w twarz podczas bójki będą sporym czynnikiem ryzyka utrzymującego się wzmożonego napięcia mięśniowego.
Zobacz również: Przeciążenie mięśni szyi i karku.
Warto również wspomnieć, że do wzmożonego napięcia mięśni szyi prowadzić mogą:
- silny, chroniczny stres;
- zaburzenia emocjonalne;
- infekcje lub stany zapalne okolicy gardła, głowy, szyi, szyjnych węzłów chłonnych;
- migreny i napięciowe bóle głowy;
- zabiegi stomatologiczne, nieleczone bóle zębów
i wiele innych problemów zdrowotnych.
Wzmożone napięcie mięśni szyi – objawy
Do najczęściej zgłaszanych objawów związanych ze wzmożonym napięciem mięśni szyi należą dolegliwości bólowe w obrębie karku, barków, ramion oraz okolicy potylicznej głowy. Pacjenci często opisują mięśnie jako nadmiernie napięte, twarde i tkliwe przy ucisku. Charakterystyczne jest także uczucie sztywności mięśni szyi oraz ograniczenia ruchomości głowy, szczególnie podczas jej skręcania lub pochylania. W wielu przypadkach krótkotrwałą ulgę przynosi masaż, rozluźnianie mięśni lub zmiana pozycji ciała.
Ból może mieć różny charakter, od tępego i rozlanego, po bardziej ostry, kłujący lub piekący. Niekiedy dolegliwości mogą promieniować do barków, łopatek, a nawet w kierunku kończyn górnych. U części pacjentów pojawiają się również objawy towarzyszące, takie jak bóle głowy (zwłaszcza w okolicy potylicy), napięcie w obrębie szczęki, uczucie blokowania w stawach skroniowo-żuchwowych, zgrzytanie zębami (bruksizm) czy zawroty głowy. Objawy te mogą wynikać z powiązań funkcjonalnych między mięśniami szyi, obręczą barkową oraz strukturami czaszkowo-żuchwowymi. Mogą one mieć charakter zarówno objawów kompensacyjnych, jak i objawów rzutowanych.
Wzmożone napięcie mięśni szyi – leczenie
Najczęściej leczeniem wzmożonego napięcia mięśni szyi zajmuje się fizjoterapeuta. Wizyty są rzadkie, odbywają się raz na 1-2 tygodnie, a w ich trakcie fizjoterapeuta skupia się na rozluźnieniu mięśni i przywróceniu prawidłowej ruchomości stawów kręgosłupa szyjnego, żeber, stawów skroniowo-żuchwowych, stawów ramiennych. Wykorzystuje więc różnego rodzaju masaże, techniki rozluźniania mięśniowo-powięziowego, terapię punktów spustowych, mobilizacje stawowe i manipulacje stawów. Może również sięgnąć po suche igłowanie, kinesiotaping czy zabiegi fizykalne, jako wspomaganie swojej pracy. Na koniec wizyty u fizjoterapeuty pacjent powinien otrzymać zestaw ćwiczeń wzmacniająco-mobilizujących, aby móc wykonywać je codziennie samodzielnie w domu, aż do kolejnego spotkania ze specjalistą.
Zobacz również: Punkty spustowe.
Jeśli pacjent jest sumienny, a dolegliwości nie wiążą się z poważniejszymi problemami neurologicznymi lub ortopedycznymi, rezultaty widać szybko, nawet po 1-3 sesjach. Należy jednak poinformować pacjenta, że same masaże bez wzmocnienia mięśni dadzą jedynie krótkotrwały efekt, a problem szybko powróci.
W przypadku gdy pacjent nie chce korzystać z pomocy fizjoterapeuty, może spróbować poradzić sobie z problemem samodzielnie. Zaleca się wtedy wdrożenie codziennej aktywności fizycznej, głównie rozciągania klatki piersiowej i mięśni czworobocznych oraz wzmacniania mięśni grzbietu, mięśni CORE i stożka rotatorów, mobilizację kręgosłupa i barków oraz ćwiczenia oddechowe. Uzupełniająco można uczęszczać na masaże, także masaże wodne (np. bicze wodne na basenie). Przydatne są też piłeczka do rolowania czy mata do akupresury z igłami.
Wzmożone napięcie mięśni szyi – fizjoterapia i autoterapia
Na poniższym filmie możemy zobaczyć jak wyglądają przykładowe techniki terapii uwalniania mięśniowo-powięziowego punktów spustowych i autoterapia w przypadku bólu i wzmożonego napięcia mięśni szyi:
Polecane produkty:
|
Mata z kolcami
Mata z kolcami została wykonana z materiałów wytrzymałych i odpornych, a zarazem bezpiecznych. Regularnie stosowana w domowym zaciszu, niweluje liczne dolegliwości bólowe. Zobacz więcej... |
|
Mata do akupresury (mata z igłami)
Mata do akupresury posiada specjalne igły. Ma działanie terapeutyczne i wykorzystywana jest na różne okolice ciała w celu zmniejszenia bólów, regulacji napięcia mięśniowego i wielu innych schorzeń. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Szostak L., Ocena aktywności mięśniowo-powięziowych punktów spustowych w zespołach bólowych w okolicy połączenia głowowo-szyjnego i szyi, Poznań 2016.
- Tomaszewska P., Operatywna analiza rozluźniania mięśni okolic sklepienia czaszki na biomechanikę szyjnego odcinka kręgosłupa, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2019, Tom 25, Nr 2, 126–130.
- Malińska M., Aktywność fizyczna w profilaktyce i leczeniu dolegliwości odcinka szyjnego kręgosłupa, Ergonomia 5/2021.
