eFizjoterapia

Urazy typu whiplash, czyli smagnięcie biczem dotyczą odcinka szyjnego kręgosłupa. Jak sama nazwa wskazuje, mechanizm uszkodzenia wywołany jest bezwładnym ruchem głowy, który przypomina swoim przebiegiem ruch bicza w jego ostatniej fazie smagnięcia.

Whiplash uraz szyjny typu smagnięcie biczem

Przyczyny

Najczęstszą przyczyną powstania tego typu urazów są wypadki komunikacyjne, podczas których szyja narażona jest na działanie dużych przeciążeń zgięciowo-wyprostnych związanych z gwałtownymi zmianami przyspieszenia. W trakcie uderzenia w przeszkodę, głowa najpierw się zgina, a następnie szybko prostuje.

W przypadku uderzenia od tyłu mechanizm ruchu głowy przedstawia się odwrotnie.

Taki sam rodzaj urazu możemy zaobserwować w innych okolicznościach, którymi są:

  • skoki do zbyt płytkiej wody;
  • przejażdżki kolejką górską w wesołych miasteczkach;
  • „pominięcie stopnia”;
  • wszelkie inne sytuacje gdzie następuje nienaturalny gwałtowny, bezwładny ruch zgięciowo-wyprostny głowy.

Zazwyczaj podczas tego typu urazu dochodzi do naciągnięcia struktur elastycznych aparatu ruchu, jednak przy działaniu dużych sił przeciążeniowych może nawet dojść do złamań w obrębie elementów kostnych kręgów.

Może również dojść do utraty stabilności w odcinku szyjnym, dlatego też warto jest po tego typu urazie wykonać zdjęcie czynnościowe RTG, które rozjaśni sytuację zarówno złamań jak i utraty stabilności. W niektórych przypadkach zaleca się wykonanie RTG „przez otwarte usta” w celu sprawdzenia czy nie doszło do złamania zęba kręgu obrotnika. Taka osoba kwalifikuje się wyłącznie do operacji.

Objawy

Do częstych objawów zalicza się:

Sklep Spirulina
  • ból karku;
  • sztywność szyi;
  • ograniczony zakres ruchu;
  • ból głowy.

Pojawiają się one aż w 70% przypadków. Z kolei objawy umierkowane, czyli występujące u od 20 do 70% przypadków, to:

  • ból barku;
  • drętwienie/mrowienie;
  • parestezje w kończynie górnej;
  • bóle „krzyża”.

Rzadkie objawy, czyli takie, które pojawiają się zaledwie u 20% poszkodowanych, to:

  • ból łopatki i ramienia;
  • zaburzenia widzenia;
  • zaburzenia słuchu;
  • nudności;
  • zawroty głowy;
  • tkliwość dotykowa mięśni.

Wiele osób po wypadkach samochodowych nie odczuwa żadnych objawów. Objawy mogą być na tyle słabe i lekkie, że nie skłaniają pacjenta do poszukiwania pomocy lekarskiej. Wśród pacjentów, którzy zgłaszają się do placówek medycznych przebieg objawów urazu może być dwojaki:

  • u 2/3 osób powrót do zdrowia następuje po kilku pierwszych miesiącach
  • u 1/3 pacjentów powstają objawy przewlekłe i długotrwałe, zaś 1/3 z tej grupy odczuwa ostre, utrzymujące się dolegliwości

Leczenie

Niestety często obiera się złe postępowanie lecznicze stosując usztywnienie odcinka szyjnego w postaci kołnierza ortopedycznego w przypadkach, które tego nie wymagają. Skraca to czas powrotu do pełnej sprawności, jednak może powodować ograniczenia ruchomości i zmianę mechaniki pracy całego kręgosłupa.

W przypadku, gdy doszło do uszkodzeń samych tkanek miękkich leczenie wymaga już od początku:

  • stopniowego przywracania zakresu ruchu;
  • terapii tkanek miękkich;
  • terapii manualnej kręgosłupa;
  • holistycznego spojrzenia na pracę przepony i trzewi jamy brzusznej.

Następnie wprowadza się indywidualnie stopniowane ćwiczenia. Zakres i częstość ich wykonywania zwiększa się wraz z poprawą stanu pacjenta. Kiedy jednak doszło do niestabilności leczenie będzie bardziej rozłożone w czasie i nie można wykluczyć czasowego usztywnienia.

Do technik terapii punktów spustowych, które warto stosować należy zaliczyć mobilizacje uciskowe okolicy punktów spustowych, a także technikę schłodzenia i rozciągnięcia (spray and stretch).

Bibliografia

  1. Wytrążek M., Huber J., Zagłoba-Kaszuba A., (i inni), Urazy typu smagnięcia biczem. Diagnostyka neurofizjologiczna oraz postępowanie fizjoterapeutyczne, Fizjoterapia w teorii i praktyce, 2011.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław