Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg ortopedyczny, wykonywany przez niewielkie nacięcia (zwykle dwa) w okolicy stawu kolanowego. Polega na wprowadzeniu do wnętrza kolana specjalnego wziernika z kamerą, który pozwala chirurgowi na dokładną ocenę struktur stawowych na ekranie monitora. W razie potrzeby, przy użyciu miniaturowych narzędzi, możliwe jest jednoczesne leczenie uszkodzeń, takich jak m.in. usunięcie uszkodzonej chrząstki stawowej, zszycie łąkotek czy rekonstrukcja więzadeł. Dzięki małej inwazyjności, artroskopia kolana minimalizuje uraz tkanek, skraca czas rekonwalescencji i pozwala pacjentowi szybciej wrócić do codziennej aktywności.
Artroskopia kolana – na czym polega?
Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg diagnostyczno-leczniczy, pozwalający obejrzeć wnętrze stawu kolanowego i wykonać w nim precyzyjne naprawy bez konieczności jego otwierania. Zmniejsza to ryzyko powikłań, krwawień, nieestetycznych blizn, zrostów wewnątrz kolana, jak również przyspiesza powrót do sprawności i codziennej funkcjonalności.
Zabieg odbywa się w znieczuleniu miejscowym (najczęściej) lub znieczuleniu ogólnym (zwykle u dzieci i młodzieży). Lekarz chirurg ortopeda wprowadza do stawu artroskop – cienką rurkę z kamerą i źródłem światła. Przez dwa lub trzy niewielkie nacięcia (wielkości około 0,5-1 cm) wprowadza się też cienkie narzędzia chirurgiczne. Obraz ze środka stawu dokładnie widać na monitorze w dużym powiększeniu, co umożliwia dokładne zdiagnozowanie i leczenie uszkodzeń.
Pacjent po artroskopii kolana pozostaje w szpitalu 1-2 dni, po czym jest wypisywany do domu. Aby codzienne funkcjonowanie w pierwszych dniach po zabiegu było możliwie komfortowe i bezpieczne, zaleca się, aby miał ze sobą kule ortopedyczne. W niektórych przypadkach potrzebna może być także orteza zegarowa stabilizująca staw oraz zimny okład łagodzący obrzęk i ból. Dokładne wyposażenie oraz zalecenia dotyczące opieki pooperacyjnej zawsze określa lekarz podczas wizyty kwalifikacyjnej przed zabiegiem.
Zobacz również: Chodzenie o kulach.
Zalecenia po artroskopii kolana
Po zakończeniu procedur diagnostyczno-terapeutycznych bazujących na artroskopii, miejsca nacięć zostają zaszyte lub zamknięte za pomocą specjalnych plastrów i zakładany jest opatrunek. Po wypisie należy przestrzegać zaleceń lekarskich wpisanych w karcie informacyjnej, osłaniać opatrunek przed zamoczeniem oraz zgłaszać się w wyznaczonym terminie i miejscu na kontrole pooperacyjne, aby na wczesnym etapie zidentyfikować ewentualne powikłania.
Bez względu na to, co dokładnie było robione w stawie, pacjent od pierwszych dni wymaga rehabilitacji, aby jak najszybciej wrócić do pełnej sprawności. W zależności od rodzaju wykonywanego zabiegu może ona jednak mocno się różnić. Przykładowo resekcja fałdu maziowego nie daje żadnych ograniczeń fizjoterapeutycznych, zaś szycie łąkotki wymusza już pozostanie na kulach łokciowych na okres 6 tygodni oraz ograniczanie zgięcia kolana do 90 stopni w pierwszych etapach. Ćwiczenia również każdorazowo dobierane są indywidualnie do pacjenta.
Artroskopia kolana – wskazania
Artroskopowo w obrębie kolana leczyć można przede wszystkim:
- uszkodzenie łąkotki (szycie, częściowe usunięcie);
- zerwanie więzadeł (ACL, PCL) lub innych więzadeł tej okolicy;
- obecność ciał wolnych w stawie, np. awulsyjnie oderwane fragmenty kostne;
- uszkodzenia chrząstki stawowej.
Zabieg trwa zwykle od 20 do 60 minut. Jednak nie może przekroczyć 2 godzin, ponieważ właśnie tyle czasu kończyna może pozostać pod niedokrwieniem.
Zobacz również: Leczenie chrząstki stawowej.
Rehabilitacja po artroskopii kolana
Nie ma jednego protokołu rehabilitacji po artroskopii kolana. Wszystko zależy od tego, co dokładnie było wykonywane, ale również od wieku i ogólnego stanu zdrowia pacjenta, a nawet od jego kondycji fizycznej sprzed operacji. Zupełnie inne postępowanie będzie mieć miejsce przy szyciu łąkotek, inne przy rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego, a jeszcze inne przy leczeniu ubytków chrząstki stawowej. Dotyczy to zarówno samego doboru ćwiczeń, jak i czasu poruszania się o kulach ortopedycznych czy wykonywanych technik terapii manualnej na wizytach w gabinecie fizjoterapeuty.
Warto podkreślić, że każdy organizm goi i regeneruje się w swoim indywidualnym tempie. Dlatego nawet dwa identyczne szycia łąkotki mogą wymagać nieco innego postępowania fizjoterapeutycznego. Proces rehabilitacji dobierany jest do możliwości i potrzeb pacjenta. Warto więc jeszcze przed artroskopią kolana skonsultować się z doświadczonym fizjoterapeutą, który przygotuje pacjenta do zabiegu.
Poniższe nagranie wideo przedstawia przebieg rehabilitacji po rekonstrukcji ACL zrealizowanej metodą artroskopową. Materiał został przygotowany na podstawie pracy z jednym z pacjentów Centrum Fizjoterapeuty i pokazuje praktyczne podejście do fizjoterapii stawu kolanowego po artroskopii kolana.
Zobacz również: Artroskopia kolana – skutki zaniedbania rehabilitacji po zabiegu.
Artroskopia kolana – suplementacja
Po artroskopii kolana odpowiednio dobrana suplementacja wspiera regenerację tkanek stawowych i przyspiesza powrót do sprawności. Warto zwrócić uwagę na preparaty takie jak kolagen, który jest podstawowym składnikiem chrząstki stawowej, witaminę C wspomagającą jego syntezę oraz witaminę D i wapń korzystne dla zdrowia kości. Dodatkowo, kwas hialuronowy wspiera odbudowę mazi stawowej, poprawiając nawilżenie stawu i zmniejszając tarcie pomiędzy chrząstkami.
Niektóre naturalne produkty, takie jak kurkuma czy imbir, mogą łagodzić stany zapalne i obrzęk kolana. Suplementy diety powinny być zawsze dobrane indywidualnie do stanu zdrowia pacjenta, a ich wprowadzenie najlepiej skonsultować z lekarzem lub fizjoterapeutą, aby optymalnie wspierały proces rehabilitacji po zabiegu.
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy na stawy i skórę
Kwas hialuronowy zapewnia mazi stawowej właściwości lepko-sprężyste, przez co zmniejsza ból w stawach. Dodatkowo wypełnia przestrzenie w naskórku redukując zmarszczki. Sprawia, że skóra wygląda młodziej i polepsza się jej odcień, dając też efekt ... Zobacz więcej... |
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Magnusson J., Maxey L., Pooperacyjna Rehabilitacja Pacjentów Ortopedycznych, Wydawnictwo DB Publishing, 2018.
- Górecki A., Rozwój chirurgii kolana w Polsce, Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja, 2013.
