Stłuczone kolano

Stłuczone kolano to jeden z najczęściej występujących urazów narządu ruchu. Powstaje najczęściej na skutek bezpośredniego uderzenia, upadku lub innego urazu mechanicznego okolicy stawu kolanowego. Dochodzi wówczas do uszkodzenia tkanek miękkich, takich jak skóra, tkanka podskórna, powięź, mięśnie czy drobne naczynia krwionośne (bez złamania kości). Typowymi objawami są ból, obrzęk, tkliwość uciskowa, ograniczenie ruchomości oraz pojawienie się krwiaka lub zasinienia. Choć w większości przypadków stłuczenie kolana ma łagodny przebieg i dobrze poddaje się leczeniu zachowawczemu, to niekiedy podobne dolegliwości mogą towarzyszyć poważniejszym uszkodzeniom (m.in. złamaniom, uszkodzeniom więzadeł czy łąkotek). Z tego względu utrzymujące się objawy, znaczny obrzęk lub niestabilność stawu wymagają dokładnej diagnostyki przez ortopedę lub fizjoterapeutę. Wczesne wdrożenie odpowiedniego postępowania pozwala ograniczyć dolegliwości bólowe, przyspieszyć regenerację tkanek oraz zmniejszyć ryzyko długotrwałych następstw tego typu urazu.

Co to jest stłuczone kolano?

Stłuczone kolano to uraz tkanek miękkich okolicy stawu kolanowego, do którego najczęściej dochodzi w następstwie bezpośredniego uderzenia lub upadku. W jego przebiegu uszkodzeniu mogą ulec drobne naczynia krwionośne, tkanka podskórna, mięśnie oraz inne struktury powierzchowne otaczające staw (jednak bez przerwania ciągłości skóry). Następstwem urazu jest miejscowy stan zapalny, któremu często towarzyszy obrzęk, ból oraz powstanie krwiaka. W większości przypadków stłuczenie kolana ma łagodny przebieg i dobrze reaguje na leczenie zachowawcze. Jednak przy urazach o większej energii konieczne może być wykluczenie współistniejących uszkodzeń struktur stawu kolanowego.

Stłuczone kolano – przyczyny

Do stłuczenia kolana najczęściej dochodzi w wyniku bezpośredniego urazu mechanicznego, podczas którego energia uderzenia zostaje przeniesiona na tkanki miękkie otaczające staw kolanowy. Typowe sytuacje prowadzące do tego urazu obejmują:

• wypadki komunikacyjne, zwłaszcza gdy kolano uderza o deskę rozdzielczą lub inne elementy wnętrza pojazdu;
• upadki z roweru, hulajnogi, schodów, krawężnika lub niewielkiej wysokości;
• uprawianie sportów kontaktowych i sportów walki, podczas których dochodzi do bezpośredniego uderzenia w okolicę kolana;
• przewrócenie się na śliskiej nawierzchni i uderzenie kolanem o podłoże;
• urazy powstałe podczas pracy fizycznej lub wykonywania codziennych czynności, związane z przypadkowym uderzeniem kolana o twardy przedmiot.

Nasilenie objawów stłuczenia zależy przede wszystkim od siły urazu, miejsca działania bodźca mechanicznego oraz rodzaju uszkodzonych tkanek. W lżejszych przypadkach dochodzi jedynie do niewielkiego bólu i zasinienia. Jednak urazy o większej energii mogą powodować rozległy krwiak, znaczny obrzęk oraz przejściowe ograniczenie funkcji stawu. Należy również pamiętać, że silnemu stłuczeniu kolana mogą towarzyszyć poważniejsze uszkodzenia, m.in. złamania kości, uszkodzenia więzadeł lub uszkodzenie łąkotek, które wymagają dokładnej diagnostyki.

Zobacz również: Stopnie uszkodzenia więzadeł.

Stłuczone kolano – objawy

Objawy stłuczenia kolana pojawiają się zwykle bezpośrednio po urazie lub w ciągu kilku godzin od jego wystąpienia. Ich nasilenie zależy przede wszystkim od siły urazu oraz rozległości uszkodzenia tkanek miękkich. Do najczęściej obserwowanych objawów należą:

• ból kolana, nasilający się podczas ruchu, dotyku lub obciążania kończyny;
• obrzęk okolicy urazu;
• zasinienie, krwiak lub zaczerwienienie skóry;
• tkliwość podczas ucisku;
• ograniczenie ruchomości stawu kolanowego;
• uczucie sztywności kolana;
• trudności podczas chodzenia.

Jeśli po urazie pojawi się niestabilność stawu, brak możliwości obciążania kończyny, szybko narastający obrzęk, zablokowanie ruchu, deformacja kolana lub bardzo silny ból, należy skonsultować się z lekarzem. Objawy te mogą wskazywać na poważniejsze uszkodzenia, np. zerwanie więzadeł, pęknięcie łąkotki, zwichnięcie rzepki lub złamanie kości w obrębie stawu kolanowego.

Diagnostyka stłuczonego kolana

W przypadku niewielkiego stłuczenia kolana, któremu nie towarzyszą objawy sugerujące poważniejsze uszkodzenia stawu, zaawansowana diagnostyka wykorzystująca badania obrazowe zazwyczaj nie jest konieczna. Rozpoznanie można najczęściej postawić na podstawie wywiadu oraz badania klinicznego. Jeżeli jednak występuje znaczny obrzęk, niestabilność stawu, brak możliwości obciążania kończyny, zablokowanie ruchu lub utrzymujące się dolegliwości bólowe, wskazana jest pogłębiona diagnostyka.

W zależności od obrazu klinicznego lekarz może zlecić badania obrazowe, m.in.:

• RTG – pozwala wykluczyć złamania kości;
• USG – umożliwia ocenę tkanek powierzchownych i obecności płynu w stawie;
• rezonans magnetyczny – najdokładniejsze badanie w diagnostyce pokazujące uszkodzenia więzadeł, łąkotek, chrząstki stawowej i innych struktur wewnątrzstawowych.

Stłuczenie kolana – leczenie

Leczenie niepowikłanego stłuczenia kolana ma charakter zachowawczy. W pierwszych dniach po urazie zaleca się:

• ograniczenie aktywności nasilającej dolegliwości;
• stosowanie zimnych okładów przez 15-20 minut kilka razy dziennie;
• elewację kończyny dolnej;
• stopniowy powrót do codziennej aktywności wraz ze zmniejszaniem się objawów.

Pomocniczo można stosować preparaty miejscowe przeznaczone do łagodzenia obrzęków i krwiaków.

Jeżeli diagnostyka wykaże współistniejące uszkodzenia struktur stawu kolanowego, dalsze postępowanie uzależnione jest od rodzaju i stopnia urazu. W wielu przypadkach uszkodzeń więzadła pobocznego piszczelowego (MCL), więzadła rzepkowo-udowego przyśrodkowego (MPFL) czy wybranych uszkodzeń łąkotek w pierwszej kolejności zaleca się leczenie zachowawcze prowadzone przez fizjoterapeutę. Niektóre urazy, zwłaszcza niestabilne uszkodzenia łąkotek, złamania lub wybrane przypadki zerwania więzadeł krzyżowych, mogą natomiast wymagać leczenia operacyjnego i dalszej rehabilitacji.

Co na stłuczone kolano?

W przypadku niewielkiego stłuczenia kolana najważniejsze jest ograniczenie bólu, obrzęku i stanu zapalnego oraz stworzenie odpowiednich warunków do regeneracji uszkodzonych tkanek. W pierwszych 48-72 godzinach po urazie zaleca się stosowanie zimnych okładów przez 15-20 minut kilka razy dziennie, unikanie aktywności nasilającej dolegliwości oraz unoszenie kończyny dolnej powyżej poziomu serca, co ułatwia zmniejszenie obrzęku. Pomocna może być również kompresyjne opaska elastyczna oraz dostępne w aptekach preparaty miejscowe przeznaczone do łagodzenia krwiaków i obrzęków.

W większości przypadków objawy stopniowo ustępują samoistnie w ciągu kilku dni lub tygodni. Jeśli jednak ból nie zmniejsza się, obrzęk narasta, pojawia się niestabilność stawu, trudności z obciążaniem kończyny lub ograniczenie ruchomości kolana, należy skonsultować się z lekarzem lub fizjoterapeutą. Objawy te mogą świadczyć o współistniejących uszkodzeniach więzadeł, łąkotek albo innych struktur stawu kolanowego wymagających dokładniejszej diagnostyki.

	Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej...
	Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej...

Bibliografia

1. Kasztelan M., Wierzchosławska E., Diagnostyka patologii uszkodzeń stawu kolanowego w badaniu rezonansu magnetycznego przy wykorzystaniu różnych sekwencji, Inżynier i Fizyk Medyczny, 5/2018.
2. Brukner P., Khan K., Kliniczna medycyna sportowa, DB Publishing, Warszawa 2025.
3. Maxey L., Magnusson J., Pooperacyjna rehabilitacja pacjentów ortopedycznych, Wydawnictwo DB Publishing, Warszawa 2018.
4. Dziak A., Tylman D., Traumatologia narządu ruchu, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2013.