Rehabilitacja po zerwaniu ścięgna Achillesa

/, Ortopedia, Urazy/Rehabilitacja po zerwaniu ścięgna Achillesa
Fotodepilacja Wrocław

Rehabilitacja po całkowitym zerwaniu (po operacji) ścięgna Achillesa

Cele fizjoterapii

1. W etapie unieruchomienia:

– dbać o miejsce szycia, nie dopuścić do zakażenia (eliminować niekorzystne następstwa);
– nie dopuścić do powstania zrostów.

2. W etapie po zdjęciu unieruchomienia:

– przywrócić zakres ruchu w stawie;
– przywrócić kinestezję całej kończyny, stabilność stawu;
– przywrócić propriocepcję – czucie głębokie (w przestrzeni);
– przywrócić siłę i stabilność czynnościową tkanki mięśniowej;
– przywrócić pracę koncentryczno-ekscentryczną mięśni;
– przywrócić polimetryczne ruchy;
– stopniowo przywracać aktywność rekreacyjno – sportową. W zależności od aktywności fizycznej sprzed operacji jak i oczekiwań samego pacjenta.

Proces fizjoterapii prowadzony jest przy współpracy:

– lekarza prowadzącego;
– fizjoterapeuty;
– pacjenta.

W całym procesie bardzo istotne jest indywidualne podejście do każdego pacjenta. Pośpiech nie jest tu dobrym doradcą. Przedstawione poniżej postępowanie fizjoterapeutyczne może być modyfikowane w zależności od stanu klinicznego pacjenta, jego stanu psychicznego oraz indywidualnego.
Podane przedziały czasowe zostały wskazane w oparciu o proces naturalnego gojenia się tkanki łącznej, przywrócenia czucia głębokiego (propriocepcji), krążenia, unerwienia itp.

Etapy fizjoterapii po operacji ścięgna Achillesa:

1. Wczesny pooperacyjny – trwa od momentu po operacji do końca 2 tygodnia.
2. Uzyskanie zrostu – trwa od końca 2 tygodnia do końca 6 tygodnia.
3. Przywrócenie prawidłowej funkcji kończyny operowanej – trwa od końca 6 tygodnia do końca 12 tygodnia.
4. Powrót do aktywności rekreacyjnej – trwa od końca 12 tygodnia do końca 16 tygodnia.
5. Powrót do aktywności sportowej – trwa od końca 16 tygodnia do 24 tygodnia.

Uwaga:

Bardzo ważne jest stopniowe i indywidualne podejście (do pacjenta) do powyższych etapów. Pomiędzy 12, a 16 tygodniem po operacji (przełom 3 i 4 etapu) najczęściej zdarza się ponowne zerwanie np. podczas poślizgnięcia.
Gdy zbyt szybko obciążymy kończynę (np. chodząc bez kul) możemy spowodować rozciągnięcia się operowanego ścięgna Achillesa.

Warto pamiętać, że prawidłowa silna blizna tworzy się około 6 miesięcy.

Etap 1

1. Krioterapia:
– od 1 do 6 dnia stosować chłodne okłady z lodem (w woreczku, przez ściereczkę, nie bezpośrednio na skórę) ;
– od 6 dnia można stosować krioterapie miejscową, czas zabiegu 2-3 minuty.

2. Ćwiczenia:
Izometryczne (wykonywane w unieruchomieniu z pomocą mięśni synergistycznych – wspomagających ruch).

Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem.
– prostowniki palców i stopy;
– mięsień czworogłowy uda;
– mięsień biodrowo–lędźwiowy (zginacze biodra).

Pozycja wyjściowa: leżenie przodem.
– zginacze palców i stopy;
– mięśnie kulszowo-goleniowe;
– mięsień pośladkowy wielki.

Metodyka:
1 seria ćwiczeń zawiera 6-8 powtórzeń.
Wykonujemy 2 takie serie dla każdej z wymienionej wyżej partii mięśni.
Siła skurczu izometrycznego w pierwszych dniach powinna wynosić do 25% możliwości (porównując do 100%) nogi nieoperowanej. W każdym tygodniu zwiększamy siłę skurczu o 5-10%, w zależności od możliwości pacjenta.
Czas skurczu izometrycznego to 4 sekundy (po kilku tygodniach zwiększamy do 5-6 sekund).
Czas odpoczynku od skurczu izometrycznego 6-7 sekund (po kilku tygodniach modyfikujemy czas przerwy do 5-6 sekund).
Pomiędzy seriami wykonać przerwę trwającą około 2 minuty bądź wypełnić ten czas ćwiczeniami oddechowymi, relaksacyjnymi.
Gdy pojawi się zmęczenie lub ból przerywamy ćwiczenia.

Wszystkie elementy zawarte w etapie 1 powinny być wykonywane przez pacjenta w domu co 4 godziny (w ciągu dnia).

Ćwiczenia kończyny dolnej zdrowej:
Czynne (stopy):
– zginanie;
– prostowanie;
– ruchy okrężne.

Metodyka:
Pozycja wyjściowa – leżenie tyłem.
Ilość serii i powtórzeń zgodna z metodyką opisaną w ćwiczeniach izometrycznych.

Czynne z oporem (stopy, stawu kolanowego, stawu biodrowego, obręczy barkowej):
– zgięcie;
– wyprost;
– odwracanie i nawracanie (stopa);
– staw barkowy ćwiczenia z taśmą elastyczny Thera-Band.
Ilość serii i powtórzeń zgodna z metodyką opisaną w ćwiczeniach izometrycznych.

3. Nauka prawidłowego chodu z użyciem dwóch kul z odciążeniem kończyny operowanej będącej w unieruchomieniu w ustawieniu „końskim”.

4. Magnetoterapia od 8 dnia:
– 20-25 minut;
– impuls sinusoidalny;
– natężenie 10-15 Gs;
– częstotliwość 10-15 Hz.
Wzrost dawek wg ogólnie znanej metodyki odnośnie magnetoterapii.

5. Laseroterapia od 8 dnia:
– dawka 2-3 J/cm2;
– moc 200 mW;
– długość fali 830 nm;
– metoda powierzchowna lub punktowa.
Wzrost dawek wg ogólnie znanej metodyki odnośnie laseroterapii.

6. Wizyta kontrolna u lekarza. Zdjęcie szwów.

Etap 2 (opcja 1: gips maksymalnie do kolana z wyciętym oknem)

1. Do końca 3-4 tygodnia powtarzamy punkt 1 i 2 z etapu 1.

2. Masaż limfatyczny, mobilizacja blizny (w przerwach pomiędzy ćwiczeniami) wykonujemy po 4 tygodniu.

3. Ćwiczenia:
– priopriocepcji. Pozycja wyjściowa leżenie tyłem. Nacisk kończyną dolną operowaną na piłkę opartą o ścianę. Kończyna dolna unieruchomiona w zgięciu podeszwowym stopy, zgięte kolano. Metodyka (serie, powtórzenia, siła) zgodna z podaną w etapie 1.

– izometryczne z oporem (mięsień czworogłowy uda, mięsień pośladkowy wielki, mięsień biodrowo–lędźwiowy).

4. Nauka chodu o kulach (2 kule) z częściowym obciążeniem kończyny operowanej.
Zaczynamy od obciążenia około 20% masy ciała, zwiększając stopniowo co kilka dni o 5-10%.

5. Jazda na ergometrze rowerowym (od 5 tygodnia) początkowo bez obciążenia.

Etap 2 (opcja 2: unieruchomienie w bucie z wkładkami stabilizującymi w ustawieniu końskim)

1. Kontynuacja ćwiczeń z opcji 1 opisanej powyżej.

2. Ćwiczenia:
– bierne stopy operowanej na szynie CPM w odciążeniu. Zakres: 30 stopni zgięcia podeszwowego – powrót do około 20 stopni zgięcia podeszwowego.
Stopniowo zwiększamy zakres (indywidualnie dla każdego pacjenta) tak, aby w 6 tygodniu osiągnąć pozycję neutralną stopy.

– propriocepcji w zamkniętym łańcuchu kinematycznym. Nacisk w zgięciu podeszwowym stopą na podłożę np. piłkę.

3. Elektrostymulacja mięśnia trójgłowego łydki.

4. Mobilizacja blizny, masaż mięśnia trójgłowego łydki.

5. Ćwiczenia:
– czynne oraz czynno-wspomagane mięśni podudzia (płaszczyzna strzałkowa);
– rozciągające (zmniejszające przykurcz) mięśni: stopy, trójgłowego łydki, kulszowo-goleniowego. Ostrożnie!

6. Wirówka (masaż wirowy) kończyny operowanej.

7. Niekiedy po fizjoterapii wskazane jest założenie pończochy uciskowej na stopę i podudzie (zależy to od decyzji lekarza prowadzącego).

Około 6 tygodnia wprowadzamy ćwiczenia pronacji i supinacji stopy.

Etap 3

1. Zdjęcie unieruchomienia, niekiedy trzeba stosować wkładkę pod piętę.

2. Ćwiczenia:
– bierne w odciążeniu;
– czynne mięśni stopy. Ostrożnie przy pronacji i supinacji;
– propriocepcji: zwiększamy nacisk na podłożę. Mierzymy reakcje sił podłoża na platformie dynamometrycznej;
– ćwiczenia równoważne na chwiejnym podłożu (materac, „batut”). Ważna asekuracja!;
– czynne z oporem (stopniowym): mięsień czworogłowy uda, mięsień biodrowo-lędźwiowy, mięśnie kulszowo- goleniowe, mięsień pośladkowy wielki, mięśnie prostujące i zginające stopę;
– mięśnie odwodziciele, przywodziciele, obręcz barkowa, tułów;
– ergometr rowerowy większe obciążenie;
– mające na celu przygotowanie do chodu: równoważne, nacisk na platformę 1,1 masy ciała, nauka faz chodu.

3. Mobilizacja blizny. Masaż mięśnia trójgłowego łydki.

4. Nauka chodu bez obciążenia. Doskonalenie chodu.
Naukę chodu rozpoczynamy od miękkiego podłoża stopniowo przyzwyczajając pacjenta przez bieżnię do chodu na twardym podłożu.

Etap 4

1. Powtarzamy ćwiczenia z etapu 3.

2. Ćwiczenia:
– ergometr rowerowy;
– nacisk na podłoże. Rozpoczynamy od 1,3 wartości masy ciała i zwiększamy co 3-4 dni w zależności od pacjenta o około 0,2 wartości masy ciała;
– czynne z oporem w otwartym łańcuchu kinematycznym;
– koncentryczne w zamkniętym łańcuchu kinematycznym;
– propriocepcji na niestabilnym podłożu (przysiady, wspięcie na palce, zamknięte oczy).

Rehabilitacja po zerwaniu ścięgna Achillesa

3. Pomiar momentu siły:
– w statyce: zginacze i prostowniki stopy. Kąty pomiarowe: 30,15,0 (zgięcia podeszwowego). Jeżeli pomiędzy kończyną operowaną, a nieoperowaną jest różnica większa niż 15% (dla danego kąta) wówczas dobieramy indywidualnie trening dla pacjenta.

4. Trucht, powolny bieg. Zaczynamy od miękkiego podłoża powoli zmierzając do twardego.
Bieg powinien być wprowadzony gdy:
– pacjent osiągnął pełne zakresy ruchów w stawie;
– siła mięśni w kończynie dolnej operowanej wynosi 70% kończyny zdrowej;
– mamy zgodę lekarza prowadzącego;
– na platformie uzyskał nacisk na podłoże równy 2,5 razy masa ciała.

5. Wprowadzenie ćwiczeń charakterystycznych do uprawianej dyscypliny lub przygotowujące do powrotu do pracy zawodowej, sportu rekreacyjnego (rzuty, biegi, kozłowanie, bieg ze zmianą kierunki itd).

Etap 5

1. Ćwiczenia przygotowujące do dyscypliny sportowej, którą wcześniej uprawialiśmy.

2. Pomiary w warunkach izokinetyki (obu kończyn):
– mięśnie prostujące;
– mięśnie zginające.

Pomiar:
– zginanie i prostowanie stopy wykonane naprzemiennie 6 razy. Początkowa prędkość kątowa to 180 stopni/sekundę. Jeżeli nie stwierdzimy różnic pomiędzy kończynami (zdrowa/chora) to zmniejszamy prędkość kątową do 120 stopni/sekundę.

Uwaga: pomiędzy seriami wykonujemy przerwę 2 minuty.

3. Skoki, biegi ze zmianą kierunku i kąta nachylenia podłoża.

4. Konsultacja lekarska.

5. Sprawdzamy:
– wspięcie na palce;
– bieg na bieżni ruchomej.

6. Mierzymy:
– ruchomość, obwody (stawów skokowych, mięśni łydki);
– reakcje sił podłoża podczas skoków (jednonóż, obunóż);
– momenty sił w warunkach statyki i izokinetyki (dla mięśni podudzia);
– czas trwania biegu z maksymalną prędkością oraz ze zmianami kierunku;
– kinematykę;
– propriocepcję (ocena czucia głębokiego).

7. Czekamy na decyzję lekarza odnośnie dopuszczenia do sportu.

W postępowaniu bardzo ważne jest, aby progresje ćwiczeń ustalać indywidualnie do każdego pacjenta. Wszelkie oznaki bólu czy większego zmęczenia powinny być sygnałem do przerwania ćwiczeń.

Powrót do aktywności sportowej w dużym skrócie następuje gdy:
– zostaną wyrównane momenty sił;
– wspięcie na palce kończyny operowanej będzie takie same jak kończyny nieoperowanej;
– skok na jednej nodze po „ósemce”;
– wysokość wspięcia na palce osiągnie 20 cm;
– skoki w bok na 30 cm.

Polecane produkty:

Rehabilitacja Wrocław

1 komenarz

  1. Babi 25 stycznia 2015 w 19:27 - Odpowiedz

    Ciekawy artykuł, chociaż ja miałam zerwane sciego i rehabilitację w Wawie na Bartniczej i też dało radę. :)

    Ogólnie biegam i myślę, że tego typu kontuzje czy schorzenia dot. przede wszystkim sportowcow. Głównie tych, którzy “nie wiedzą jak się przygotować” do biegania czy innych sportów…

    Trzeba nie tylko zapału itp… ale i zdrowego racjonalnego podejścia. Nie wystarczy po prostu “biegać” i już :)

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!