Staw kolanowy – anatomia kolana

Strona główna/Fizjoterapia/Anatomia/Staw kolanowy – anatomia kolana
Kwas hialuronowy

Staw kolanowy (articulatio genus) stanowi połączenie uda z podudziem. Jest największym stawem człowieka. Zachodzą w nim ruchy zgięcia i prostowania oraz ruchy rotacyjne przy jednoczesnym zgięciu kolana.

Powierzchnie stawowe

Dwa wypukłe kłykcie kości udowej stanowią główkę stawową, natomiast wklęsłe powierzchnie kłykci kości piszczelowej wraz z rzepką tworzą panewkę stawu kolanowego.

Główka stawowa

Powierzchnie stawowe obu kłykci są silnie wypukłe w osi strzałkowej i lekko w osi czołowej. Części przednie wydają się spłaszczone w stosunku do silnie zaokrąglonych części tylnych, na których zachodzi ruch obrotowy kości piszczelowej, gdy kolano jest zgięte. Powierzchnie stawowe kłykcia przyśrodkowego i bocznego kości udowej są połączone powierzchnią rzepkową.

Panewka stawowa

Powierzchnia stawowa kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej jest owalna, większa i głębsza od powierzchni stawowej kłykcia bocznego, która jest kształtu trójkątnego. Powierzchnia panewki utworzonej przez kłykcie kości piszczelowej jest około trzykrotnie mniejsza od główki stawowej kości udowej i jest ona uzupełniona przez powierzchnię stawową rzepki.
Powierzchnie stawowe pokrywa gruba warstwa chrząstki. Ma ona przeważnie 3-5 mm, a największą grubość osiąga na wyniosłym pasmie na środku rzepki – do 6,5 mm.Staw kolanowy anatomia kolana

Łąkotki – staw kolanowy

Łąkotki (menisci) są to dwa półksiężycowate pierścienie włókniste, które pogłębiają powierzchnię stawową kości piszczelowej. Ich dwa końce zwane rogami łąkotek (cornua menisci) to miejsca silnych połączeń łącznotkankowych z kością piszczelową. Dolna powierzchnia łąkotki jest równa, górna natomiast wklęsła, przylegająca do kłykcia kości udowej.

Łąkotka boczna (meniscius lateralis) rozpoczyna się nieco do przodu od guzka międzykłykciowego bocznego, a kończy do tyłu od niego, przyczepiając się częściowo do guzka międzykłykciowego przyśrodkowego. Łąkotka boczna jest krótsza i bardziej zakrzywiona od przyśrodkowej.

Łąkotka przyśrodkowa (meniscus medialis) – dłuższa, o większym łuku i szersza od łąkotki bocznej. Rozpoczyna się przed polem międzykłykciowym przednim, a kończy się w polu międzykłykciowym tylnym.

Łąkotki są ruchome – przesuwają się na panewkach kości piszczelowej podczas ruchu w stawie kolanowym. Gdy zachodzi zgięcie, łąkotki przesuwają się w tył. Podczas wyprostu przesuwają się w przód. Zakres ich ruchomości wynosi około 1 cm, przy czym łąkotka boczna ma większą ruchomość od przyśrodkowej.

Więzadła – staw kolanowy

Więzadła poboczne – wzmacniają ściany boczne torebki stawowej. Ustalają staw w pozycji wyprostowanej, przy zgięciu rozluźniają się umożliwiając ruchy rotacyjne.

Więzadło poboczne strzałkowe (ligamentum collaterale fibulare) – rozpięte jest pomiędzy nadkłykciem bocznym kości udowej, a powierzchnią boczną głowy strzałki. Nie zrasta się z torebką stawową. Jest oddzielone od niej i od łąkotki bocznej przez ścięgno i kaletkę maziową mięśnia podkolanowego oraz tkankę tłuszczową.

Więzadło poboczne piszczelowe (ligamentum collaterale tibiale) – przebiega od nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej do brzegu podpanewkowego przyśrodkowego kości piszczelowej. Zrasta się z torebką stawową i łąkotką przyśrodkową.

Więzadła krzyżowe kolana (ligamenta cruciata genus) – łączą kość udową z kością piszczelową, kierują powierzchniami stawowymi podczas ruchu stawu. Są połączone z tylną ścianą torebki stawowej oraz ze sobą za pomocą luźnej tkanki łącznej i tłuszczowej. Odgrywają kluczową rolę w zabezpieczeniu stawu, zwłaszcza podczas jego zgięcia.

Więzadło krzyżowe przednie (ligamentum cruciatum anterius, ACL) – rozpoczyna się na powierzchni wewnętrznej kłykcia bocznego kości udowej. Przebiega skośnie do przodu, w dół i przyśrodkowo, a kończy się w polu międzykłykciowym przednim kości piszczelowej.

Więzadło krzyżowe tylne (ligamentum cruciatum posterius) – krzyżuje ACL od tyłu, jest od niego krótsze i mocniejsze. Przebiega pomiędzy przednią częścią powierzchni wewnętrznej kłykcia przyśrodkowego kości udowej, a polem międzykłykciowym tylnym kości piszczelowej.

Więzadło podkolanowe skośne (ligamentum popliteum obliquum) – przebiega od kłykcia bocznego kości udowej skośnie i przyśrodkowo w dół, po czym przechodzi częściowo w ścięgno mięśnia półbłoniastego, a część jego włókien wchodzi do torebki stawowej i powięzi mięśnia podkolanowego. Więzadło współtworzy dno dołu podkolanowego, leży na nim tętnica podkolanowa. Jego funkcją jest hamowanie nadmiernego wyprostu i ruchów obrotowych.

Więzadło podkolanowe łukowate (ligamentum popliteum arcuatum) – rozpoczyna się w okolicy kłycia bocznego kości udowej i wnika do tylnej ściany torebki stawu kolanowego pod więzadłem podkolanowym skośnym. Od więzadła podkolanowego łukowatego odchodzi do głowy strzałki pasmo – troczek więzadła łukowatego (retinaculum ligamenti arcuati).

Więzadło poprzeczne kolana (ligamentum transversum genus) – jest rozpięte pomiędzy najbardziej wysuniętymi w przód częściami obu łąkotek. Napina się podczas rotacji zewnętrznej stawu.

Więzadło rzepki (ligamentum patellae) – jest to środkowa część ścięgna mięśnia czworogłowego uda. Przebiega od dolnego brzegu rzepki do guzowatości kości piszczelowej. Pomiędzy kością piszczelową, a więzadłem znajduje się kaletka maziowa podrzepkowa głęboka.

Unerwienie – staw kolanowy

Unerwienie stawu kolanowego pochodzi od nerwów: udowego, piszczelowego, strzałkowego wspólnego, zasłonowego.

Unaczynienie – staw kolanowy

Tętnica zstępująca kolana, gałąź tętnicy udowej, gałąź zstępująca tętnicy bocznej okalającej udo, pięć tętnic pochodzących od tętnicy podkolanowej, dwie tętnice wsteczne piszczelowe, gałąź okalająca strzałkę od tętnicy piszczelowej tylnej.

Staw kolanowy – rehabilitacja po zerwaniu więzadła krzyżowego przedniego (ACL)

Polecane produkty:

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej

1 komenarz

  1. Edi 23 maja 2016 w 15:21- Odpowiedz

    Bardzo dobrze opracowane. Idealnie pod egzamin :)

Zostaw komentarz