Sprawdzony Fizjoterapeuta

Usprawnianie po porodzie fizjologicznym zaczynamy po upływie 6-8 godzin od porodu. Prowadząc terapię należy wziąć pod uwagę patofizjologiczny stan organizmu, uraz oraz zmęczenie poporodowe. Rehabilitacja różni się w zależności od dnia po porodzie.

Usprawnianie po porodzie fizjologicznym

I doba

Celem psychofizycznego postępowania w pierwszej dobie po porodzie siłami natury jest profilaktyka zakrzepowego zapalenia żył w połogu, zapobieganie obniżeniu narządu rodnego i nietrzymania moczu, likwidacja zmęczenia okołoporodowego, stymulacja laktacji oraz przyspieszenie inwolucji macicy. Stosuje się następujące ćwiczenia:

  1. poprawiające krążenie obwodowe i ćwiczenia oddechowe – ruchy stóp i dłoni w różnych płaszczyznach, w pełnym zakresie, przeplatane ćwiczeniami oddechowymi torem mieszanym
  2. Nauka prawidłowego odkasływania:
    – efektywny kaszel (na szczycie wydechu);
    – zaciśnięte pośladki zawsze przy kaszlu dla ustabilizowania mięśni krocza i dna miednicy
  3. czynne kręgosłupa szyjnego, kończyn górnych
  4. izometryczne mięśni grzbietu i pośladków (w leżeniu na plecach)
  5. czynne kończyn dolnych bez ruchów angażujących mięśnie brzucha. Nie należy:
    – zginać ani unosić obu kończyn dolnych jednocześnie, unosić wyprostowanej kończyny;
    – wykonywać odwodzenia i przywodzenia;
    – unosić podudzia przy zgiętym udzie
  6. Unoszenie miednicy przy zgiętych kończynach dolnych (najpierw zginamy jedną, następnie druga dołącza) – jest to ważne ćwiczenie, ponieważ poprawia perystaltykę jelit
  7. Nauka wstawania z ominięciem siadu (kobieta po porodzie nie powinna siadać na 2 pośladki przez ok. 10 dni, by nie napierać na mięśnie krocza i dna miednicy):
    – poprzez klęk podparty schodzi bokiem lub tyłem do stania przy łóżku;
    – z leżenia bokiem zsuwa się po zewnętrznej powierzchni uda opierając się dłońmi o łóżko.

Uwagi:

  • Ćwiczenia bardziej obciążające wykonujemy w 2-3 seriach po 6-7 powtórzeń, nie dłużej niż przez 10 minut
  • Nie wykonujemy żadnych ćwiczeń w leżeniu przodem, w siadzie, w rozkroku, unikamy długiego spacerowania
  • Uczucie słabości przy anemii nie zwalnia z ćwiczeń, należy pobudzać układ krążenia
  • Pacjentka powinna powtórzyć zestaw ćwiczeń 2 razy w ciągu dnia
  • Pionizacja wykonywana jest z leżenia bokiem, pomija się fazę siadu

II doba

Terapia opiera się głównie na kontynuacji ćwiczeń z dnia pierwszego. Pacjentka wykonuje ćwiczenia izometryczne mięśni prostych brzucha 3 razy dziennie, dodatkowo wprowadza delikatne ćwiczenia czynne mięśni skośnych brzucha. Wskazane jest również spacerowanie. Pacjentka powinna skupiać uwagę na oddychaniu torem przeponowym.

Celem fizjoterapii w dniu drugim jest ułatwienie mikcji i defekacji, poprawa perystaltyki jelit oraz wczesne uruchomienie. Poprzez właściwe stosowanie ćwiczeń dochodzi do szybszego zwijania się macicy i jej oczyszczania.

Przeciwwskazania

Przeciwwskazaniami do kinezyterapii w I i II dobie po porodzie siłami natury są:

  • znaczny ubytek krwi podczas porodu
  • powikłany poród i połóg
  • choroby układu krążenia
  • wysoka temperatura ciała – powyżej 37,5 stopnia Celsjusza
  • inne przyczyny, o których decyduje lekarz

III doba

Kinezyterapia w III dobie to w rzeczywistości kontynuacja ćwiczeń z dni poprzednich. Stosuje się również ćwiczenia Kegla (izometryczne napinanie mięśni dna miednicy) 3 razy dziennie, nie dłużej niż 5 minut. Wystarczy wykonywać około 30 napięć, po 7-8 sekund.

Medfile

W trzeciej dobie pacjentkę układa się na brzuchu ze zwiniętą poduszką nad spojeniem łonowym na około 20-30 minut. Kobieta powinna leżeć tak również wieczorem, ponieważ ułożenie to sprzyja obkurczaniu się (inwolucji) macicy i poprawia pracę narządów jamy brzusznej.

Celem ćwiczeń na tym etapie jest aktywizacja mięśni brzucha, dalsza stymulacja laktacji, zapobieganie obniżaniu się narządu rodnego oraz korygowanie postawy w czasie chodu. W dalszym ciągu nie wskazane są obciążenia fizyczne i wczesne podejmowanie treningów przez kobiety trenujące siłowo.

IV-V doba

Dodajemy ćwiczenia ogólnousprawniające i kondycyjne (w dalszym ciągu bez ćwiczeń w pozycji siedzącej), ponieważ pacjentka w pełni wraca do czynności dnia codziennego. Niewskazane są przysiady w pozycji rozkrocznej i inne ćwiczenia powodujące rozciąganie mięśni krocza. Należy uwzględniać odpowiednie pozycje do ćwiczeń mięśni brzucha, aby nie pogłębiać ich słabej elastyczności, a tym samym lordozy.

Przez dalszy okres połogu (6-8 tygodni) pacjentka powinna wykonywać wszystkie ćwiczenia usprawniające, również ćwiczenia czynne mięśni brzucha.

 

Bibliografia:

Kozłowska J. – “Rehabilitacja w ginekologii i położnictwie” AWF Kraków, 2006.

Polecane produkty:

Aktualizacja:

Strefa Fizjoterapii