Szkolenie Centrum Fizjoterapeuty

Wątroba (łac. hepar)

jest największym organem jamy brzusznej, drugim największym narządem człowieka (po skórze) i największym gruczołem organizmu. Pełni wiele funkcji niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, związanych z metabolizmem, oczyszczaniem i magazynowaniem. Zdrowa wątroba ma kolor brązowo-czerwony, jest kształtu przeciętego na ukos owalu zwężającego się lewostronnie.

Wątroba

Wątroba – położenie, wymiary, masa

Wątroba znajduje się w górnej części jamy brzusznej, w większości po stronie prawej pod żebrami, mniejsza jej część znajduje się na lewo od środkowej osi ciała. Organy sąsiadujące z wątrobą to przepona, która ją przykrywa, znajdujący się poniżej żołądek oraz jelita. Wątroba mieści się wewnątrz otrzewnej, za wyjątkiem znajdującego się z tyłu i zrośniętego z przeponą tzw. pola nagiego (area nuda). Średnia masa wątroby u dorosłego człowieka żywego wynosi 2kg. Jej największy wymiar czołowy (w poprzek) średnio wynosi 22-24cm, pionowy: 15-20cm, strzałkowy (przednio-tylny): 12-15cm.

Wątroba – budowa zewnętrzna

Na wątrobie wyróżnia się powierzchnię górną – przeponową (facies diaphragmatica) oraz powierzchnię dolną – trzewną (facies visceralis), a oddziela je brzeg przedni (margo anterior).

Powierzchnia przeponowa jest wypukła i przylega do przepony. W tylnej części znajduje się wycisk sercowy (impressio cardiaca) – spłaszczenie dopasowane do dolnej części serca, które oddzielone jest od wątroby osierdziem i przeponą. Na powierzchni górnej wyróżnia się większy płat prawy (lobus dexter) i zdecydowanie mniejszy płat lewy (lobus sinister), oddzielone przyczepem więzadła sierpowatego. Otrzewna ścienna na powierzchni przeponowej wątroby wytwarza więzadło wieńcowe wątroby (ligamentum coronarium hepatis).

Powierzchnia trzewna spoczywa na narządach jamy brzusznej, co wiąże się z obecnością wielu wycisków. Na powierzchni tej przebiegają strzałkowo dwie bruzdy, które połączone krótszą bruzdą poprzeczną tworzą kształt litery H. W przedniej części bruzdy strzałkowej prawej mieści się dół pęcherzyka żółciowego (fossa vesicae fellae), a w tylnej części – bruzda żyły głównej dolnej (sulcus venae cavae inferior). Bruzda strzałkowa lewa w przedniej części zawiera więzadło obłe wątroby (ligamentum teres hepatis), natomiast w tylnej części – więzadło żylne (lig. venosum). Bruzda poprzeczna oddziela dwa płaty: położony do przody płat czworoboczny (lobus quadratus) i położony do tyłu płat ogoniasty (lobus caudatus). Tworzy ona tzw. wrota wątroby (porta hepatis), przez które przechodzą naczynia i nerwy.

Brzeg przedni pomiędzy płatami wątroby, w miejscu połączenia z więzadłem sierpowatym posiada wyraźne wcięcie pępkowe (incisura umbilicalis), do którego dochodzi więzadło obłe wątroby.

Wątroba – budowa wewnętrzna

Miąższ wątrobowy zbudowany jest z 1-2 milimetrowych zrazików wątroby (lobuli hepatis) o kształcie zbliżonym do sześciokąta. Oddziela je od siebie tkanka łączna włóknista – tzw. tkanka międzyzrazikowa, unaczyniona przez rozgałęzienia tętnicy wątrobowej właściwej (tętnice międzyzrazikowe) oraz żyły wrotnej (żyły międzyzrazikowe).  Zraziki są utworzone przez blaszki komórek wątrobowych (hepatocyty), które rozchodzą się promieniście od środka wątroby. Pomiędzy hepatocytami przebiega sieć kanalików żółciowych, z których powstają w przestrzeni międzyzrazikowej przewodziki międzyzrazikowe (ductuli interlobulares), a te z kolei łączą się w przewodziki żółciowe (ductuli biliferi). We wrotach wątroby tworzą one przewody wątrobowe prawy i lewy, z połączenia których powstaje przewód wątrobowy wspólny (ductus hepaticus samunnis). W samym środku zrazika znajduje się żyła środkowa (vena centralis), do której dochodzą promieniście tętnice i żyły międzyzrazikowe. Z żyły środkowej krew odpływa do żył wątrobowych, a te uchodzą do żyły głównej dolnej.

Wątroba – unaczynienie

Wątroba posiada dwa obiegi: obieg czynnościowy, pochodzący z żyły wrotnej i obieg odżywczy z tętnicy wątrobowej właściwej. Krew odprowadzana jest poprzez żyły wątrobowe żyły głównej dolnej.

Wątroba – unerwienie

Unerwienie wątroby pochodzi z układu współczulnego – od splotu trzewnego oraz z włókien przywspółczulnych nerwu błędnego. Błonę surowiczą wątroby unerwiają gałązki nerwu przeponowego.

Funkcje wątroby

Wątroba pełni złożone, niezbędne dla utrzymania homeostazy ustroju funkcje. Można wyszczególnić 4 główne czynności wątroby:
1. Filtracja
2. Wydzielanie wewnętrzne
3. Wydzielanie zewnętrzne
4. Magazynowanie.

Polecane produkty:

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej

Zostaw komentarz