Niepłodność definiuje się jako niemożność uzyskania ciąży przez okres co najmniej 12 miesięcy regularnych stosunków płciowych (średnio 2-4 razy w tygodniu) bez stosowania metod antykoncepcyjnych. Zgodnie z aktualnymi danymi epidemiologicznymi dotyczy około 10-16% osób w wieku rozrodczym. W Polsce szacuje się, że z problemem tym zmaga się blisko milion par. Choć dla wielu osób diagnoza ta wiąże się z silnym stresem i poczuciem bezradności, współczesna medycyna oferuje coraz więcej skutecznych możliwości diagnostycznych i terapeutycznych. Połączenie nowoczesnych metod leczenia, świadomej modyfikacji stylu życia oraz odpowiednio dobranej fizjoterapii i suplementacji może realnie wspierać procesy rozrodcze organizmu i zwiększać szanse na poczęcie. Zrozumienie mechanizmów niepłodności oraz dostępnych form wsparcia stanowi pierwszy, kluczowy krok na drodze do świadomego i skutecznego działania.
Niepłodność – co to jest?
Niepłodność to stan, w którym para nie może uzyskać ciąży mimo regularnego współżycia przez 12 miesięcy bez stosowania antykoncepcji. Określeniem „regularnie” opisuje się współżycia 2-4 razy w tygodniu. Światowa organizacja zdrowia (WHO – ang. World Health Organization) uznaje niepłodność za chorobę cywilizacyjną i podkreśla, że jest to stan odwracalny, w przeciwieństwie do bezpłodności, na którą nie mamy wpływu współczesnymi metodami leczniczymi. Niepłodność nie daje żadnych objawów i manifestacji, dopóki para nie zacznie starać się o potomstwo.
Niepłodność – przyczyny
Problemy z zajściem w ciążę mogą leżeć zarówno po stronie mężczyzny, jak i po stronie kobiety. Do głównych przyczyn niepłodności żeńskiej należą zaburzenia owulacji (40%), patologia jajowodów i miednicy mniejszej (40%), niepłodność idiopatyczna (10%) oraz niepłodność spowodowana innymi czynnikami (10%). Mówiąc nieco dokładniej, wyróżnia się najczęściej:
- zaburzenia jajeczkowania;
- endometriozę;
- dysfunkcję układu podwzgórzowo-przysadkowego;
- hiperprolaktynemię;
- zaburzenia czynności jajników;
- hiperandrogenizm;
- wrodzony przerost nadnerczy;
- choroby tarczycy;
- przyczyny anatomiczne: brak pochwy lub macicy, macica podwójna bez lub z podwójną pochwą, macica częściowo lub całkowicie przegrodzona, macica dwuujściowa, agenezja szyjki macicy, agenezja pochwy, pochwa częściowo lub całkowicie przegrodzona.
Z kolei wśród przyczyn niepłodności męskiej wyróżnia się:
- nieprawidłowości genetyczne;
- zaburzenia seksualne;
- występowanie chorób ogólnoustrojowych, m.in. chorób układu krążenia, cukrzycę, chorób tarczycy, wątroby, nerek, chorób jąder, zapalenie gruczołu krokowego;
- spodziectwo, ejakulację wsteczną, impotencję;
- urazy jąder;
- braki anatomiczne;
- zaburzenia rozwoju plemników.
Zobacz również: Trudności z zajściem w ciążę.
W przypadku kobiet zdecydowanie najczęstszą przyczyną są jednak zaburzenia owulacji wynikające z zespołu policystycznych jajników (PCOS), zaburzeń hormonalnych, chorób tarczycy, hiperprolaktynemii. Równie często przyczyną jest niedrożność jajowodów wywołana przebytymi infekcjami, stanami zapalnymi, endometriozą.
Jeśli chodzi o mężczyzn, za najczęstszą przyczynę niepłodności uznaje się obniżone parametry nasienia (niska liczba plemników, słaba ruchliwość plemników, nieprawidłowa budowa plemników), co może wiązać się z czynnikami genetycznymi, chorobami ogólnoustrojowymi, a nawet stylem życia (nieodpowiednia dieta, brak ruchu, obcisła odzież).
Niepłodność – leczenie
Leczenie niepłodności zawsze zależy od jej przyczyny, a diagnostyce powinni poddać się oboje partnerzy. W pierwszej kolejności podejmuje się więc leczenie przyczynowe, na przykład stosowanie leków indukujących owulację (przy zaburzeniach owulacji), laparoskopowe udrażnianie jajowodów (przy ich niedrożności), terapia hormonalna (przy zaburzeniach endokrynologicznych), stabilizacja chorób przewlekłych.
Dodatkowo stosować można metody wspomagania rozrodu, a najczęściej wybieranymi spośród nich są:
- inseminacja domaciczna (polega na podaniu nasienia bezpośrednio do macicy);
- zapłodnienie pozaustrojowe, czyli in vitro (uznawane za najskuteczniejszą współcześnie metodę leczenia niepłodności);
- ICSI (wstrzyknięcie pojedynczego plemnika do komórki jajowej).
Metody te dobierane są indywidualnie w zależności od stanu zdrowia i przyczyn niepłodności.
Suplementy na płodność
Suplementy na płodność mogą stanowić wartościowe uzupełnienie leczenia niepłodności, szczególnie gdy są stosowane równolegle z leczeniem przyczynowym oraz modyfikacją stylu życia. Odpowiednio dobrana suplementacja wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu hormonalnego, jakość komórek jajowych i plemników oraz procesy niezbędne do zapłodnienia i wczesnych etapów rozwoju ciąży.
W praktyce klinicznej najczęściej uwzględnia się składniki takie jak:
- kwas foliowy;
- witamina D,;
- jod;
- cynk;
- selen;
- żelazo;
- kwasy tłuszczowe Omega 3;
- substancje o działaniu antyoksydacyjnym.
Szczególną rolę przypisuje się koenzymowi Q10, który uczestniczy w produkcji energii w mitochondriach i wspiera ochronę komórek rozrodczych przed stresem oksydacyjnym, co ma znaczenie dla ich jakości i prawidłowego funkcjonowania. Coraz większą uwagę zwraca się również na związki bioaktywne pochodzenia naturalnego, mogące korzystnie wpływać na metabolizm hormonalny i procesy rozrodcze zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.
Polecane produkty:
|
Koenzym Q10 kapsułki
Koenzym Q10 to jeden z najważniejszych antyoksydantów. Nie tylko tylko chroni organizm przed wolnymi rodnikami. Bierze on również udział w każdej, podstawowej funkcji komórki ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Tkaczuk-Włach J., Robak-Chołubek D., Jakiel G., Niepłodność męska, Przegląd Menopauzalny, 5/2006.
- Kondzior S., Niepłodność – epidemiologia, etiopatogeneza, diagnostyka, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, 2023.
