Uzależnienie wpływa nie tylko na psychikę, ale też na ciało: sen, układ nerwowy, napięcie mięśniowe, oddychanie, krążenie, trawienie i ogólną tolerancję na stres. W okresie odstawienia organizm często reaguje gwałtownie — i wtedy najważniejsze są bezpieczeństwo oraz odpowiednio dobrane wsparcie medyczne.
Ten artykuł ma charakter praktycznego przewodnika: kiedy trzeba działać pilnie, jakie są ścieżki pomocy oraz jak fizjoterapia (i praca z ciałem) może wspierać proces stabilizacji i powrotu do sprawności.
Uwaga medyczna: tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
1) Kiedy to pilne: nie zwlekaj
W niektórych sytuacjach odstawienie lub zaostrzenie objawów może wymagać natychmiastowej pomocy.
Dzwoń pod 112 (lub jedź na SOR), jeśli pojawiają się:
- silne zaburzenia świadomości, dezorientacja, „urwany kontakt”
- napady drgawek, gwałtowna pobudliwość lub objawy, które zagrażają bezpieczeństwu
- duszność, ból w klatce piersiowej, omdlenia, objawy ciężkiego odwodnienia
- podejrzenie ostrego zatrucia lub mieszania substancji
Jeśli masz poczucie, że sytuacja wymyka się spod kontroli — lepiej sprawdzić to pilnie, niż ryzykować „przeczekanie”.
2) Co dzieje się z ciałem w okresie odstawienia?
Odstawienie to dla organizmu stres fizjologiczny. Często pojawiają się:
- rozregulowanie snu (bezsenność, wybudzenia)
- podwyższone napięcie mięśniowe, bóle, niepokój ruchowy
- zaburzenia oddychania (płytki oddech), kołatanie serca, uczucie „nakręcenia”
- spadek tolerancji na stres, wahania energii
- osłabienie, rozbicie, obniżona wydolność
To powody, dla których w wielu przypadkach warto myśleć o wsparciu nie tylko psychologicznym, ale też o pracy nad regulacją układu nerwowego i regeneracją.
3) Główne ścieżki pomocy (Polska i opcje stacjonarne)
Najczęstsze opcje to:
- pomoc ambulatoryjna (konsultacje, terapia, leczenie planowe)
- pomoc szpitalna (gdy istnieje ryzyko medyczne lub stan jest niestabilny)
- programy stacjonarne (gdy potrzebna jest struktura, intensywna terapia i odcięcie od bodźców)
Wybór zależy od: rodzaju problemu, stanu zdrowia, ryzyka nawrotu, wsparcia w domu i objawów odstawienia.
4) Rola fizjoterapii i pracy z ciałem w procesie zdrowienia
Fizjoterapia nie „leczy uzależnienia” sama w sobie, ale może realnie wspierać kluczowe obszary, które decydują o stabilizacji:
Regulacja układu nerwowego
- trening oddechowy (spokojny oddech przeponowy, wydłużony wydech)
- techniki obniżania pobudzenia (delikatny ruch, uważność somatyczna)
- praca z napięciem i bólem (terapia manualna, rozluźnianie, mobilizacje — zależnie od wskazań)
Sen i regeneracja
- edukacja snu + rutyny wieczorne (higiena snu, światło, aktywność)
- łagodna aktywność w ciągu dnia: spacery, ćwiczenia o niskiej intensywności
Powrót do sprawności i odporności na stres
- stopniowany wysiłek (zasada „mało, ale regularnie”)
- odbudowa wydolności i stabilizacji (core, mobilność, równowaga)
- redukcja bólu i somatycznych objawów stresu
Najlepsze efekty są wtedy, gdy fizjoterapia działa w zespole: lekarz + terapeuta uzależnień/psychoterapeuta + (w razie potrzeby) psychiatra + fizjoterapeuta.
5) 10 pytań, które warto zadać przed wyborem programu
- Czy sytuacja jest bezpieczna do prowadzenia ambulatoryjnie, czy wymaga stabilizacji medycznej?
- Jak wygląda wstępna ocena (zdrowie somatyczne + psychiczne)?
- Jak wspierany jest sen i regeneracja w pierwszych dniach/tygodniach?
- Czy jest możliwość monitorowania stanu, jeśli objawy się nasilą?
- Jak często odbywają się sesje terapeutyczne i jakiego są typu?
- Czy program uwzględnia pracę z nawrotem (triggery, stres, plan kryzysowy)?
- Czy jest wsparcie dla rodziny/bliskich?
- Jak wygląda typowy tydzień (struktura dnia)?
- Co obejmuje „aftercare” po zakończeniu programu?
- Jakie są realne cele i ramy czasowe (bez obietnic „cudów”)?
6) Szybkie porównanie (orientacyjnie)
| Kryterium | Pomoc ambulatoryjna | Szpital/SOR (gdy wskazane) | Program stacjonarny |
|---|---|---|---|
| Start | zwykle na wizytę | natychmiast w nagłych przypadkach | często szybciej po kwalifikacji |
| Monitorowanie | zazwyczaj nie 24/7 | tak (jeśli hospitalizacja) | zależy od programu |
| Struktura dnia | ograniczona | medyczna | pełna struktura + terapia |
| Regeneracja | zależnie od pacjenta | priorytet bezpieczeństwo | często łączy terapię + higienę snu + aktywność |
| Dla kogo | stan stabilniejszy | ryzyko medyczne | gdy potrzeba ochronnego środowiska i intensywności |
7) Mały, bezpieczny pierwszy krok
Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, często najlepsze jest krótkie, poufne badanie wstępne (u lekarza, w poradni leczenia uzależnień lub w sprawdzonej placówce). Celem jest określenie ryzyka, dobranie poziomu opieki i zaplanowanie realnych kolejnych kroków.
Jeśli rozważasz leczenie stacjonarne poza Polską, traktuj je jak decyzję medyczną: sprawdź kwalifikację, monitoring, plan terapii i opiekę po zakończeniu programu.
8) Przykład (leczenie stacjonarne w Słowenii):
SM Clinic
(Rogaška Slatina) oferuje wstępną, poufną konsultację kwalifikacyjną dla osób rozważających leczenie stacjonarne. Warto dopytać o zakres opieki medycznej, plan terapii oraz wsparcie po zakończeniu programu.
Artykuł sponsorowany
