Jelito kręte (łac. ileum) to końcowy fragment jelita cienkiego, łączący się z jelitem grubym przez zastawkę krętniczo kątniczą (tzw. zastawkę Bauhina). Szacuje się, że ma około 3-4 metrów w przypadku dorosłego człowieka. Podstawową funkcją tego odcinka jelita jest wchłanianie składników odżywczych z treści pokarmowej i wstępne przygotowywanie tej treści do formowania kału przed defekacją.
Jelito kręte – anatomia
Jelito czcze rozpoczyna się w zgięciu dwunastniczo-czczym, zawieszonym na fałdzie otrzewnowym, zwanym więzadłem Treitza, po czym na pewnym swoim odcinku płynnie przechodzi w jelito kręte. Nie ma ewidentnej linii podziału między jelitem czczym, a krętym. Przyjmuje się jedynie, że pierwsze 2/5 jelita to jelito czcze, a pozostałe 3/5 to jelito kręte. Aby móc je od siebie odróżnić, ustalono kilka odmiennych cech.
Jelito czcze ma nieco większy obwód, ma grubszą ścianę i można je zidentyfikować śródoperacyjnie na podstawie oceny naczyń krezkowych. W jego obrębie zaledwie jedna lub dwie arkady oddają długie naczynia proste do brzegu krezkowego jelita, podczas gdy unaczynienie jelita krętego obejmuje 4-5 osobnych arkad z krótszymi naczyniami prostymi. Błona śluzowa jelita cienkiego charakteryzuje się fałdami poprzecznymi, które są najwyższe w dwunastnicy i jelicie czczym, ale występują mimo tego także w jelicie krętym.
Zobacz również: Jelito cienkie i jelito grube.
Jelito kręte – budowa
Ściana jelita krętego składa się z następujących elementów:
- błona śluzowa – posiada fałdy okrężne, choć mniej liczne i krótsze, niż w jelicie czczym. Podobnie sytuacja wygląda z kosmkami jelitowymi. W blaszce właściwej błony śluzowej spotkać można tkankę łączną z naczyniami i komórkami odpornościowymi oraz liczne grudki chłonne (kępki Peyera) – jest to cecha charakterystyczna jelita krętego;
- błona podśluzowa – to specyficzna tkanka łączna z licznymi naczyniami krwionośnymi i nerwami. Znajduje się tu również splot Meissnera oraz obecne są duże skupiska tkanki limfatycznej (kępki Peyera);
- błona mięśniowa – składa się z dwóch warstw mięśni gładkich: warstwy okrężnej i warstwy podłużnej, które pracują niezależnie od naszej woli. Pomiędzy nimi znajduje się splot Auerbacha (międzybłonowy), który kontroluje perystaltykę jelit;
- błona surowicza – cienka warstwa tkanki łącznej pokryta mezotelium, umożliwia swobodne przesuwanie się pętli jelit bez ich wzajemnego sklejania się czy podrażniania.
Elementy budowy ściany jelita krętego są takie same, jak w przypadku jelita czczego. Różnią się jedynie detalami w obrębie poszczególnych warstw, np. długością kosmków jelitowych.
Jelito kręte – unaczynienie i unerwienie
Jelito kręte, podobnie jak pozostałe części jelita, ma bogate zaopatrzenie nerwowe, krwionośne i chłonne, przechodzące przez krezkę jelitową. Zaopatrzenie tętnicze jelita cienkiego, oprócz dwunastnicy zaopatrywanej przez gałęzie pnia trzewnego, pochodzi w całości od tętnicy krezkowej górnej.
Unerwienie jelita krętego pochodzi zarówno z części współczulnej, jak i przywspółczulnej autonomicznego układu nerwowego, który z kolei oddaje włókna zstępujące do jelita cienkiego. Włókna przywspółczulne pochodzą od nerwu błędnego.
Jelito kręte – funkcje
Główną rolą jelita krętego jest wchłanianie:
- wody i elektrolitów – choć większość wody wchłania się wcześniej, jelito kręte odzyskuje dodatkową ilość wody, reguluje poziom sodu, potasu i innych jonów oraz zagęszcza treść pokarmową przed wejściem do jelita grubego;
- kwasów żółciowych – są tu odzyskiwane i wracają do wątroby w tzw. krążeniu wątrobowo jelitowym. Dzięki temu organizm nie musi produkować ogromnych ilości żółci od nowa;
- witamin z grupy B, a w szczególności witaminy B12 – co ciekawe, witamina B12 jest wchłaniana wyłącznie w końcowym odcinku jelita krętego, przy czym musi być wcześniej związana z czynnikiem wewnętrznym (IF) produkowanym w żołądku. Bez jelita krętego dochodzi do niedoboru B12 i anemii megaloblastycznej.
Zobacz również: Zespół nieszczelnego jelita.
Dodatkowo w obrębie jelita krętego odbywają się intensywne procesy odpornościowe, głównie przez wzgląd na obecność tutaj kępek Peyera (skupiska tkanki limfatycznej). Inicjują one odpowiedź immunologiczną i tym samym chronią przed patogenami i toksynami.
Polecane produkty:
|
Spirulina + Chlorella – naturalne oczyszczanie organizmu
Spirulina i Chlorella to naturalny produkt, który dostarcza witaminy, minerały, a także inne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania składniki odżywcze. Dodatkowo skutecznie wspomaga oczyszczanie organizmu, regulację metabolizmu i wzmacnianie układu … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, repetytorium, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
- Dąbrowski A., Wielka interna – gastroenterologia, Wydawnictwo Medical Tribune Polska, Warszawa 2019.
