Zabiegi borowinowe to metoda lecznicza z zakresu fizykoterapii stosowana w ośrodkach SPA, uzdrowiskach, sanatoriach, a także coraz częściej w gabinetach kosmetologicznych i gabinetach masażu. Wykorzystują one właściwości borowiny, która jest naturalnym torfem powstającym wskutek rozkładu roślin w warunkach beztlenowych. Posiada dzięki temu specyficzny, unikalny skład.
Zabiegi borowinowe
Borowina to odmiana torfu zaliczanego do peloidów, powstałych w efekcie procesów humifikacji (rozkładu szczątków organicznych i wtórnej syntezy nowych substancji) roślinności bagiennej pod wpływem drobnoustrojów. Złoża torfowe zaczęły powstawać około 10 tysięcy lat p.n.e., w największych ilościach w lasach podmokłych lub w płytkich rozlewiskach wodnych, które stopniowo zarastały. Szacuje się, że przyrost roczny warstwy torfowej wynosi zaledwie 1 mm, dlatego jest to niezwykle ceniony surowiec. W zależności od charakteru roślinności powstawały torfowiska turzycowe, trzcinowe lub leśne.
Zabiegi borowinowe to szeroki pakiet różnorodnych zabiegów leczniczych i kosmetycznych wykorzystujących właśnie borowinę. Mogą mieć formę kąpieli, okładów, owijań. Dokładne efekty zabiegów borowinowych zależą w dużej mierze od rodzaju torfu. Te lecznicze mogą być wysokie, niskie i pośrednie. Torfy wysokie tworzą się ponad poziomem wód gruntowych. Zawierają w swoim składzie 95% substancji organicznych i wykazują odczyn kwaśny. Torfy niskie tworzą się w zarośniętych nieckach jezior i korytach rzek. W swoim składzie zawierają mniej substancji organicznych (75%), są silnie zmineralizowane, wykazują więc odczyn obojętny lub lekko alkaliczny.
Borowina – skład
Dokładny skład borowiny może różnić się w zależności od kilku czynników. Głównym składnikiem jest jednak zawsze woda. Pozostałymi składnikami (w różnych stężeniach i proporcjach) są:
- składniki mineralne (potas, sód, wapń, żelazo, krzem, cynk, magnez, mangan);
- hormony (zwłaszcza estrogeny);
- enzymy;
- naturalne antybiotyki;
- celuloza;
- pektyny;
- bituminy;
- składniki mikrobiologiczne;
- kwasy humusowe.
Za wiele właściwości prozdrowotnych borowiny odpowiadają właśnie kwasy humusowe.
Zabiegi borowinowe – właściwości lecznicze
Zabiegi borowinowe wykazują działanie ściągające na skórę i błony śluzowe, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne. Wzmacniają procesy przemiany materii oraz intensyfikują oddychanie komórkowe. Hamują ponadto aktywność wielu enzymów (m.in. hialuronidazy), pobudzają mięśnie gładkie, rozszerzają naczynia krwionośne, hamują syntezy prostaglandyn. Resorbują z powierzchni skóry, wydalane z tkanek położonych głębiej, zbędne produkty przemiany materii. Działanie borowiny zostało już dawno potwierdzone badaniami klinicznymi. Energia cieplna borowiny ma specyficzne działanie, gdyż absorpcja ciepła następuje w jej przypadku niezmiernie powoli, a penetracja cieplna jest znacznie głębsza niż przy innych formach ciepłolecznictwa.
Zobacz również: Leczenie borowiną.
Zabiegi borowinowe na NFZ
Zgodnie z Zarządzeniem Nr 80/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju rehabilitacja lecznicza, Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje wykonywanie następujących zabiegów z zakresu rehabilitacji leczniczej z wykorzystaniem borowiny: okłady borowinowe ogólne, okłady borowinowe miejscowe, kąpiel borowinowa.
Zabiegi borowinowe – wskazania i przeciwwskazania
Podstawowymi wskazaniami do wykonania zabiegów borowinowych są:
- choroby dróg rodnych;
- choroba zwyrodnieniowa stawów;
- niektóre schorzenia reumatyczne, w tym gościec czy choroba Bechterewa;
- przewlekłe stany zapalne kości;
- ostroga piętowa;
- zespoły bólowe kręgosłupa;
- choroby układu nerwowego, np. porażenie i niedowład spastyczny, choroba Heinego-Medina, rwa kulszowa, urazowe uszkodzenie nerwów obwodowych;
- choroby wątroby i dróg żółciowych.
Przeciwwskazaniami są z kolei:
- stany zapalne w ostrej fazie;
- stany po świeżych urazach;
- ciąża, krwawienia z dróg rodnych;
- stany po zawale serca i wady serca;
- zaawansowana miażdżyca naczyń;
- niestabilne ciśnienie tętnicze krwi;
- żylaki;
- wrzody żołądka;
- niewydolność krążenia, choroba wieńcowa;
- niewydolność oddechowa;
- nadczynność tarczycy;
- nowotwory.
Wszelkie zabiegi borowinowe muszą być wykonywane zgodnie z metodyką.
Polecane produkty:
![]() |
Spirulina w proszku od bioalgi
Spirulina jest bogatym źródłem wielu składników odżywczych. Jej skład to wysokiej jakości białko pochodzenia roślinnego, witaminy, minerały (również pierwiastki śladowe), fitoskładniki (m.in. fikocyjanina, chlorofil, karotenoidy), kwasy tłuszczowe … Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Drobnik M., Latour T., Badania kwasów humusowych w preparatach leczniczych i kosmetycznych produkowanych z użyciem borowin, Roczniki PZH, 2/2011.
- Majcher-Kozieł M., Borowina – właściwości lecznicze i kosmetologiczne, Chemia w Szkole, 4/2013.
- Górska S., Pijanowska M., Zastosowanie borowiny w rehabilitacji i odnowie biologicznej, Gerontologia Współczesna 4/2014, vol. 2.