Nadczynność tarczycy

Spis treści

Polish Fascua Symposium
Polish Fascua Symposium

Nadczynność tarczycy to zespół objawów chorobowych będących następstwem wzrostu stężenia hormonów tarczycy w surowicy krwi. Dochodzi do tego wskutek zwiększenia syntezy, zaburzeń w metabolizmie, zaburzonej czynności receptorów lub przedawkowania tyroksyny podczas leczenia. W efekcie ilość produkowanych hormonów przekracza aktualne zapotrzebowanie tkankowe.

Nadczynność tarczycy

Przyczyny

Do najczęściej występujących przyczyn nadczynności tarczycy można zaliczyć:

  • pobudzenie receptora TSH;
  • uszkodzenie tarczycy i uwolnienie nagromadzonych w niej zapasów hormonów – niektóre zapalenia tarczycy powodują zazwyczaj nadczynność, która mija lub przechodzi w niedoczynność;
  • pozatarczycowy nadmiar tyroksyny.

Pobudzenie receptora TSH może nastąpić przez autoprzeciwciała – choroba Gravesa i Basedowa, bądź wskutek mutacji powodującej samoistną aktywację (wole guzkowe toksyczne / guzek autonomiczny pojedynczy). Pozatarczycowy nadmiar tyroksyny może być egzogenny (wskutek przedawkowania L-tyroksyny) lub endogenny (wole jajnikowe, choroba trofoblastyczna).

Objawy

Zespół objawów nadczynności tarczycy jest na tyle charakterystyczny, że można go rozpoznać już w czasie pierwszego badania chorego. Objawy podmiotowe obejmują najczęściej:

  • drażliwość, płaczliwość, niepokój, pobudzenie psychoruchowe, lęk, bezsenność, trudności w skupieniu uwagi;
  • uczucie ciepła, wzmożoną potliwość i pojawianie się rumieni;
  • wypadanie włosów;
  • osłabienie i męczliwość mięśni;
  • kołatanie serca;
  • duszność (obecna u wielu chorych z ciężką nadczynnością tarczycy, może wynikać ze zmniejszenia pojemności życiowej płuc związanej z dysfunkcją mięśni oddechowych, albo nadmiernego zwiększenia wentylacji w stosunku do zapotrzebowania na tlen podczas wysiłku);
  • biegunki;
  • zwiększenie apetytu;
  • łagodny wielomocz;
  • możliwe zmniejszenie libido;
  • u kobiet zaburzenia miesiączkowania (rzadkie miesiączki lub brak miesiączki; cykle są na ogół owulacyjne), natomiast u mężczyzn niekiedy zaburzenia wzwodu.

Typowe są również następujące objawy przedmiotowe:

  • drobnofaliste drżenie rąk;
  • rzadkie mruganie;
  • tachykardia;
  • obecność woli.

U osób w starszym wieku nadczynność tarczycy może być skąpoobjawowa i ujawnić się tylko pod postacią migotania przedsionków, objawów choroby wieńcowej (świeżych lub nasilonych) lub objawów niewydolności serca. Takie ograniczenie objawów nadczynności tarczycy do układu sercowo-naczyniowego nazywa się zespołem tarczycowa- sercowym. To niebezpieczne zjawisko, ponieważ może prowadzić do poważnych problemów sercowych.

Zobacz również: Choroba Hashimoto.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Diagnostyka nadczynności tarczycy

Rozpoznanie powinno opierać się na wywiadzie, oględzinach pacjenta oraz badaniach laboratoryjnych. Nadczynność tarczycy rozpoznaje się wówczas, kiedy typowym objawom klinicznym towarzyszy zmniejszone stężenie TSH i zwiększenie stężenia FT4, rzadko izolowane zwiększenie stężenia FT3.

Dodatkowo u wszystkich pacjentów trzeba wykonać badanie ultrasonograficzne tarczycy. U chorych z wolem wieloguzkowym w badaniu USG stwierdza się zmiany guzkowe. Należy u nich wykonać biopsję aspiracyjną cienkoigłową celowaną.

Zobacz również: Badanie hormonalne.

Jak leczyć nadczynność tarczycy?

Istnieją 3 możliwości terapeutyczne w przypadku nadczynności tarczycy. Są to terapie:

  • farmakologiczne;
  • jodem promieniotwórczym;
  • metody operacyjne.

Dwie ostatnie metody określa się jako leczenie radykalne. Wybór zależy od przyczyny nadczynności tarczycy oraz decyzji chorego. Najczęściej pacjenci pozostają przy farmakoterapii, która obejmuje stosowanie leków:

  • tyreostatycznych;
  • hamujących syntezę i uwalnianie hormonów tarczycy;
  • beta-adrenolitycznych;
  • glikokortykosteroidów.

Ponadto niezwykle istotna jest prawidłowa dieta osób chorych. Ze względu na przyspieszony metabolizm organizm jest w fazie katabolizmu, a co za tym idzie, pacjenci bardzo często zgłaszają się do lekarza z powodu utraty masy ciała. Głównymi założeniami diety przy nadczynności tarczycy są więc: zwiększenie wartości energetycznej o około 20% dziennie, zwiększenie podaży białka do 90-100g, spożywanie pokarmów bogatych w witaminy A, C, E, zwiększenie podaży wapnia oraz suplementacja kwasami omega-3.

Zobacz również: Strumektomia.



Polecane produkty:

Bibliografia

  • Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  • Tomczyńska M., Salata I., Saluk J., Autoimmunizacyjne choroby tarczycy jako czynnik ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, Choroby Serca i Naczyń, 1/2017.
  • Techendler P., Zdrojewicz Z., Dieta w chorobach tarczycy, Medycyna Rodzinna, 4/2017.
  • Łącka K., Czyżyk A., Leczenie nadczynności tarczycy, Farmacja Współczesna, 1/2008.
  • Rabijewski M., Pierwsze kroki diagnostyczne i terapeutyczne przy objawowej nadczynności tarczycy, Medycyna Po Dyplomie, 8/2017.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *