Niedoczynność tarczycy

Spis treści

Polish Fascua Symposium
Polish Fascua Symposium

Niedoczynność tarczycy to zespół objawów klinicznych spowodowanych niedoborem T4 i związanym z tym niedostatecznym działaniem T3 w komórkach ustroju. Prowadzi to do uogólnionego spowolnienia procesów metabolicznych. Jeżeli niedobór w produkcji hormonów wynika z uszkodzenia samej tarczycy, mamy do czynienia z pierwotną niedoczynnością. Z kolei gdy przyczyną są zaburzenia stymulacji ze strony przysadki, mówimy o niedoczynności wtórnej.

Niedoczynność tarczycy

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Do głównych przyczyn pierwotnej niedoczynności tarczycy zaliczyć można:

  • przewlekłe autoimmunizacyjne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto);
  • inne zapalenia tarczycy: podostre zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy, bezbolesne (ciche) zapalenie tarczycy;
  • całkowite lub subtotalne wycięcie tarczycy;
  • napromienianie okolicy szyi (np. w trakcie leczenia onkologicznego) oraz z powodu raka piersi (mimo że naświetlanie nie obejmuje bezpośrednio okolicy gruczołu tarczowego);
  • nadmierne spożycie jodków;
  • stosowanie amiodaronu (zwłaszcza na obszarach o prawidłowej lub znacznej podaży jodu w diecie) oraz jodowych środków cieniujących;
  • znaczny niedobór jodu w środowisku;
  • wrodzona niedoczynność tarczycy u dzieci urodzonych przez matki z niewyrównaną niedoczynnością tarczycy podczas ciąży;
  • defekty embriogenezy: aplazja bądź hipoplazja tarczycy, ektopia tarczycy;
  • przedawkowanie leków przeciwtarczycowych (tyreostatycznych) – powoduje przejściową, odwracalną niedoczynność tarczycy,
  • ustępującą po odstawieniu leku, który był jej przyczyną;
  • przyjmowanie niektórych leków.

Wtórna niedoczynność tarczycy występuje rzadko jako choroba izolowana, częściej jako jedna ze składowych zespołu niedoczynności przysadki. Niedoczynność wtórna często rozwija się w przebiegu sarkoidozy.

Jak objawia się niedoczynność tarczycy?

Nieleczona niedoczynność tarczycy prowadzi do szeregu zaburzeń, wśród których najważniejsze to:

  • ospałość, ogólne zmęczenie mimo prawidłowej ilości snu;
  • wypadanie włosów;
  • zaparcia;
  • zaburzenia miesiączkowania;
  • spowolnienie przemiany materii;
  • wzrost masy ciała;
  • obrzęki.

U niektórych pacjentów można zauważyć tendencję do zachowań depresyjnych, suchą, zimną i bladą skórę o żółtawym zabarwieniu. Sporadycznie pojawia się obrzęk stawów kolanowych oraz ochrypły, matowy głos. Objawy wtórnej niedoczynności tarczycy są zazwyczaj słabiej wyrażone niż w przypadku niedoczynności pierwotnej, a całość obrazu klinicznego zależy od tego, czy niedomoga tyreotropowa przysadki jest izolowana, czy też stanowi składową uogólnionej niedoczynności przedniego płata przysadki.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Objawy nieleczonej niedoczynności tarczycy ulegają nasileniu, a w krańcowym stadium może dojść do rozwoju śpiączki hipometabolicznej. Dlatego warto wcześnie prawidłowo zdiagnozować schorzenie i rozpocząć jego leczenie.

Niedoczynność tarczycy – leczenie

Bez względu na przyczynę choroby, niedoczynność tarczycy jest bezwzględnym wskazaniem do zastosowania leczenia substytucyjnego. Lekiem z wyboru jest sól sodowa lewoskrętnej tyroksyny w dawce dobowej ustalanej indywidualnie dla każdego chorego. Terapia polega więc na suplementacji brakujących hormonów.

Nie należy pomijać jednak znaczenia prawidłowej diety. Przede wszystkim należy zadbać o podaż odpowiedniej ilości jodu, którego potrzeba około 160 ug. Najlepszym źródłem tego pierwiastka są ryby, w szczególności łosoś, dorsz i makrela. Dobrym wyborem będą również wody mineralne, które zawierają w swoim składzie jod (taka informacja zawsze podana jest na etykiecie produktu). Dodatkowo warto spożywać produkty bogate w:

  • pełnowartościowe białko – chude mięso, jaja, ryby, mleko i przetwory mleczne;
  • witaminę A – jaja, podroby, nabiał;
  • witaminę B12 – mięso, ryby, mleko i produkty mleczne;
  • błonnik pokarmowy – warzywa, produkty zbożowe;
  • witaminę C – warzywa i owoce.

Można zdecydować się na suplementację np. Spiruliny, która zawiera duże ilości wielu ważnych dla organizmu witamin oraz wspomniany wcześniej jod.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, tom I, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.
  2. Tuchendler P., Zdrojewicz Z., Dieta w chorobach tarczycy, Medycyna Rodzinna, 4/2017.
  3. Mędraś M., Kliniczne aspekty zaburzeń neuroendokrynologicznych, Polski Przegląd Neurologiczny, 6/2010.
  4. Pastusiak K., Michałowska J., Bogdański P., Postępowanie dietetyczne w chorobach tarczycy, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 4/2017.
  5. Szatkowska M., Zimny D., Barg E., Down syndrome and hyperthyroidism – two case reports, Pediatr Endocrinol Diabetes Metab., 2/2016.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *