eFizjoterapia

Biegunka (inaczej rozwolnienie) to jeden z najczęstszych objawów dolegliwości ze strony układu pokarmowego, zarówno tych poważniejszych, jak i o lżejszym przebiegu. Należy wiedzieć, jak radzić sobie z napadami biegunki.

 

Przyczyny

Najczęściej biegunka pojawia się w efekcie zakażeń wirusowych, a następnie bakteryjnych i pasożytniczych. Szczyt zachorowań na tle wirusowym przypada na okres jesienno-zimowy.

Do innych przyczyn wystąpienia biegunki można zaliczyć:

  • nagły, silny stres;
  • niektóre pokarmy czy napoje, zwłaszcza te wywołujące podrażnienie układu pokarmowego lub nadwrażliwość u danej osoby;
  • kontakt z alergenem;
  • stosowanie niektórych leków.

Przewlekła lub wzmożona biegunka może być objawem poważniejszych schorzeń, jak np. choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół drażliwego jelita czy niedokrwienne zapalenie jelit. Może wiązać się z nietolerancją pokarmową, np. na laktozę czy gluten. Ostre biegunki zakaźne pojawiają się w wyniku spożycia surowego mięsa, niepasteryzowanego mleka, niemytych warzyw czy owoców, a także picia nieprzegotowanej wody.

Objawy

Zgodnie z powszechnie obowiązującą definicją, biegunką można nazwać oddawanie przynajmniej 3 stolców na dobę o luźnej konsystencji. Wyróżnić można biegunkę:

  • ostrą – objawy trwają krócej niż 2 tygodnie;
  • przetrwałą – objawy trwają od 14 do 30 dni;
  • przewlekłą – objawy utrzymują się powyżej miesiąca.

Biegunka objawia się rozwodnionym wyglądem stolca, a wypróżnianiu mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe brzucha, nudności, zawroty głowy, a nawet krwawienia z odbytu.

Biegunka – jak sobie z nią radzić?

W pierwszej kolejności należy znaleźć przyczynę dolegliwości. Przykładowo, jeśli przyczyną jest lekkie zatrucie pokarmowe bądź nagła sytuacja stresowa, można poradzić sobie domowymi sposobami. Natomiast jeśli biegunka jest bardzo silna z towarzyszącym krwawieniem z odbytu lub znacznie się przedłuża, należy skonsultować się z lekarzem. Niekiedy może być konieczne wykonanie specjalistycznych badań, w tym kolonoskopii. W wielu przypadkach jednak złagodzić biegunkę można sposobami domowymi, bez interwencji lekarza.

Nawodnienie organizmu

To podstawowa metoda leczenia objawowego biegunki, ponieważ dolegliwość ta może powodować znaczne odwodnienie. W przypadku odwodnienia niewielkiego lub umiarkowanego – do 9% masy ciała, stosuje się nawadnianie doustne. Zaleca się przy tym zwłaszcza czystą wodę, napoje izotoniczne lub naturalne soki.

Sklep Spirulina

Uznaje się, że w przypadku braku cech odwodnienia powinno się dostarczać do organizmu około 20 ml wody na 1 kg masy ciała. Z kolei w odwodnieniu łagodnym (poniżej 5% masy ciała) zalecenie to wzrasta do 50 ml na 1 kg masy ciała. W efekcie wyliczoną objętość powinno się dodatkowo zwiększać po każdym epizodzie biegunki czy wymiotów.

Odpowiednia dieta przy biegunce

Przez pierwsze 4 godziny po wystąpieniu biegunek zaleca się nawadnianie organizmu. Po upływie tego czasu można podać choremu pierwszy posiłek. Powinien on zawierać odpowiednią ilość skrobi. W efekcie poleca się:

  • ryż, makaron i produkty mączne;
  • kasze, ziemniaki;
  • banany;
  • wszelkie zupy;
  • gotowane warzywa czy mięso.

Nie należy natomiast spożywać ostrych, smażonych czy ciężkostrawnych potraw, kawy i herbaty oraz słodkiego mleka. Posiłki powinny być spożywane w odstępach czasowych co 4-5 godzin, przy czym ich objętość nie powinna być duża.

Wiele osób twierdzi, że w pojedynczych epizodach biegunki pomaga im spożycie słonych paluszków czy krakersów i popicie tej przekąski coca-colą. Działanie to nie zostało jednak klinicznie potwierdzone.

Suplementacja

Biegunka wiąże się z utratą nie tylko wody, ale i elektrolitów. Należy zadbać o uzupełnienie niezbędnych składników odżywczych. Dlatego zaleca się suplementację witaminy A, miedzi, magnezu i kwasu foliowego. Można również sporządzić wyżej wspomniane posiłki z produktów bogatych w te składniki. Dodatkowo, warto przyjmować probiotyki – zarówno te naturalne, jak i zakupione w aptece czy dobrych sklepach internetowych z suplementami diety.

Zobacz również: Co to jest probiotyk?

Farmakoterapia

Leki zwalniające motorykę jelit powinny być stosowane w łagodnych i umiarkowanych przypadkach biegunki nie wykazującej cech inwazyjności (biegunka bez gorączki, silnych bólów brzucha lub domieszki krwi). Lekiem z wyboru u dorosłych jest loperamid w dawce 4 mg jednorazowo, a następnie 2 mg po każdym wodnistym stolcu. Dawka maksymalna wynosi 8 mg na dobę.

Zobacz również: Zaparcia – fizjoterapia.

Bibliografia

  1. Mach T., Szczeklik K., Algorytm postępowania w ostrej biegunce infekcyjnej, Zakażenia XXI wieku, 1/2018.
  2. Wasielica-Berger J., Ostra biegunka, Gastroenterologia kliniczna, 1/2018.
  3. Czerwionka-Szaflarska M., Adamska I., Ostra biegunka u dzieci – najnowsze wytyczne, Forum Medycyny Rodzinnej, 6/2009.
  4. Czerwionka-Szaflarska M., Romańczuk B., Probiotyki w profilaktyce i leczeniu wybranych schorzeń przewodu pokarmowego u dzieci, Forum Medycyny Rodzinnej, 2/2010.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław