Nowotwór

Spis treści

Polish Fascua Symposium
Polish Fascua Symposium

Nowotwór to inaczej nieprawidłowa tkanka powstająca wskutek niekontrolowanego namnażania się komórek rakowych. Nie stwierdzono do końca co dokładnie wpływa na rozwój nowotworów, ale z całą pewnością wyróżnia się wiele czynników predysponujących oraz zwiększających ryzyko. Powszechnie stosuje się nazwę „rak”. Choroba może być zarówno łagodna, jak i złośliwa (śmiertelna). Duże znaczenie ma wczesna diagnostyka i szybkie rozpoczęcie leczenia.

Nowotwór

Jak rozwija się nowotwór?

Nowotwór w rzeczywistości rozwija się z jednej, patologicznie zmienionej komórki. Nawet jeśli obejmuje wiele tkanek organizmu lub ma przerzuty, początkowo musiał rozwinąć się z tej jednej, chorej komórki. Wyróżniamy 6 podstawowych cech fenotypu nowotworowego:

  • wytwarzanie czynników wzrostu;
  • brak wrażliwości na egzogenne inhibitory wzrostu;
  • oporność na czynniki indukujące apoptozę;
  • nieograniczony potencjał replikacyjny;
  • zdolność do tworzenia naczyń krwionośnych i lnaczyń imfatycznych;
  • inwazyjny wzrost i zdolność tworzenia przerzutów.

Dzięki dwóm ostatnim cechom komórki nowotworowe mogą tworzyć nowe relacje z niektórymi prawidłowymi komórkami. Tymi prawidłowymi komórkami, które wchodzą w relacje z komórkami nowotworowymi są fibroblasty podścieliska, komórki odporności nieswoistej i swoistej, komórki śródbłonkowe oraz perycyty naczyń krwionośnych i naczyń limfatycznych. W skład tego mikrośrodowiska wchodzi także macierz pozakomórkowa. Mikrośrodowisko nowotworowe stanowi swego rodzaju niszę, umożliwiającą progresję nowotworową.

Omawiając rozwój nowotworu należy wspomnieć, że zawsze najpierw miejsce ma zmiana przednowotworowa. Nie jest to rak, jednak ze zmiany tej znacznie częściej może rozwijać się nowotwór. Przykładem są gruczolaki jelita grubego, z których wraz z upływem czasu może rozwinąć się rak jelita grubego. Dopiero z takiej zmiany rozwijają się groźne komórki rakowe, zwykle pod niżej wymienionych czynników ryzyka.

Zobacz również: Kancerogeneza.

Czynniki ryzyka

Wśród czynników ryzyka zwiększających tendencję do tworzenia się komórek nowotworowych znajdują się między innymi:

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina
  • środowisko zewnętrzne – ekspozycja na zanieczyszczenia, mieszkanie w miastach o dużym poziomie smogu, mieszkanie niedaleko elektrowni i fabryk;
  • czynniki genetyczne;
  • słaba opieka zdrowotna – późne rozpoznanie raka zwiększa ryzyko przerzutów i zmniejsza rokowania;
  • styl życia.

Styl życia zawiera wiele czynników zwiększających ryzyko nowotworów. Są to m.in.:

  • spożywanie dużej ilości przetworzonej żywności, zawierającej metale ciężkie i toksyny;
  • spożywanie cukrów prostych i tłuszczów trans;
  • nadmiar stresu w życiu;
  • brak aktywności fizycznej;
  • częste ekspozycje na duże promieniowanie słoneczne bez zabezpieczenia ciała;
  • palenie papierosów;
  • alkoholizm;
  • nadużywanie leków;
  • osłabienie układu immunologicznego;
  • duży poziom wolnych rodników w organizmie.

Oczywiście czynniki te nie wpłyną na wystąpienie każdego rodzaju raka. Przykładowo, palenie papierosów wiąże się głównie z ryzykiem raka krtani, jamy ustnej czy płuc. Natomiast ekspozycja na słońce może przyczynić się do rozwoju czerniaka skóry. Istnieją przesłanki, że długotrwałe przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych w przypadku kobiet zwiększa ryzyko raka jajnika czy raka piersi.

Nowotwór łagodny czy złośliwy?

Typowymi cechami określającymi nowotwory łagodne są:

  • brak naciekania okolicznych tkanek;
  • brak zdolności tworzenia przerzutów;
  • obecność torebki zbudowanej z tkanki włóknistej;
  • rozprężający typ wzrostu.

Takie nowotwory można całkowicie wyleczyć, o ile zostaną wcześnie rozpoznane. Guzy mogą wzrastać stopniowo, nawet na przestrzeni wielu lat. Z kolei nowotwory złośliwe dzieli się na kilka typów:

Ich cechami charakterystycznymi są:

  • zdolność naciekania okolicznych tkanek;
  • tendencja do przerzutów, np. na okoliczne węzły chłonne czy naczynia krwionośne;
  • brak torebki guza;
  • bardzo szybki wzrost;
  • duże zróżnicowanie wyglądu komórek nowotworowych.

Nowotwory złośliwe wiążą się z bardzo złym rokowaniem i wymagają natychmiastowego podjęcia leczenia. Ich zdiagnozowanie we wczesnym etapie umożliwia wyleczenie, jednak często prowadzą one do śmierci. W niektórych przypadkach czas przeżycia wynosi zaledwie kilka miesięcy, pomimo radioterapii i chemioterapii.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Szala S., Komórki mikrośrodowiska nowotworowego: cel terapii przeciwnowotworowej, Journal of Oncology, 6/2007.
  2. Sapierzyński R., Przerzuty nowotworowe – drogi szerzenia się nowotworów, Życie Weterynaryjne, 10/2012.
  3. Żywienie a choroba nowotworowa, Poradnik dla pacjentów i ich rodzin, Wydawnictwo PRIMOPRO, Warszawa 2013.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *