Reklama

Inhibitor

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Inhibitor to substancja chemiczna, która powoduje zwolnienie lub zatrzymanie reakcji chemicznej, dlatego proces ten zwie się inhibicją. W biologii i medycynie bardzo ważne są inhibitory enzymów, nazywane również ich truciznami. Wykorzystuje się je między innymi w farmakologii wielu chorób, np. hemofilii.

Inhibitor – działanie

Inhibitor może powodować spowolnienie lub całkowite zatrzymanie reakcji niekatalizowanej, jak również może obniżać aktywność katalizatora w reakcji katalizowanej, co bezpośrednio wpływa na jej przebieg. Ze względu na mechanizm działania wyróżniamy następujące inhibitory:

  • inhibitor kompetycyjny – rywalizują z substratem o miejsce aktywne w taki sposób, że zwiększenie stężenia jednego powoduje przesunięcie szybkości reakcji na swoją stronę;

Inhibitor kompetycyjny

  • inhibitor allosteryczny – obniżają aktywność katalityczną enzymu wskutek zmiany jego konformacji, co z kolei powodowane jest przyłączeniem się inhibitora do innego miejsca niż miejsce aktywne. Nie ma tutaj rywalizacji z substratem;

 

  • inhibitor niekompetycyjny – wiążą się w obszarze enzymu z miejscem innym niż aktywne i allosteryczne. Przykładowo, duża cząsteczka może związać się z domeną białka zawierającego miejsce aktywne, co wpływa na strukturę części enzymatycznej białka.

inhibitor niekompetycyjny

W związku z konkretnym działaniem poszczególnych inhibitorów, wyróżniamy inhibicję odwracalną i nieodwracalną. W przypadku tej pierwszej, inhibitor wiąże się z enzymem za pomocą słabych wiązań chemicznych w centrum aktywnym lub poza nim, ewentualnie z kompleksem enzym-substrat. Reakcję można odwrócić. Z kolei inhibicja nieodwracalna ma miejsce wówczas, gdy inhibitor wiąże się z enzymem za pomocą wiązań kowalencyjnych, czego konsekwencją jest unieczynnienie enzymu o charakterze trwałym.

Znaczenie inhibitorów

Inhibitory pełnią bardzo ważną rolę w organizmie człowieka. Regulują aktywność wielu szlaków metabolicznych w komórce, dzięki czemu utrzymują wewnętrzną równowagę, zwaną homeostazą. Mówiąc w skrócie, produkt końcowy jednego szlaku metabolicznego jest zazwyczaj (na zasadzie ujemnego sprzężenia zwrotnego) inhibitorem enzymu katalizującego pierwszą reakcję tego szlaku (tak zwana inhibicja przez produkt końcowy).

Inhibitory enzymów mają duże znaczenie w medycynie, ponieważ wchodzą w skład wielu leków, między innymi antybiotyków, cytostatyków, leków przeciwnowotworowych. Są również składnikami pestycydów, herbicydów czy środków dezynfekujących.

Inhibitor w praktyce

System odpornościowy człowieka ma za zadanie chronić organizm przed szkodliwym działaniem drobnoustrojów i patogenów. Gdy organizm nigdy wcześniej nie spotkał się z danym czynnikiem krzepnięcia, reaguje na niego nadmiernie w sposób nieadekwatny. Innymi słowy, uznaje go za czynnik niebezpieczny i zagrażający zdrowiu. Wytwarza wówczas inhibitory zwane przeciwciałami, które krążą we krwi po całym ustroju i zwalczają dany czynnik krzepnięcia. Nie może on wtedy sprawnie pełnić swojej funkcji w prawidłowym procesie co może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia krwi.

To zjawisko wyjątkowo niebezpieczne, które ma miejsce np. w przebiegu hemofilii. U chorych, u których rozwinął się inhibitor czynnika krzepnięcia, leczenie i zatrzymanie krwawienia jest bardzo trudne. Zwykle także bolesne. U takich pacjentów stosuje się np. leki omijające inhibitor. Jedyną metodą na pozbycie się inhibitora czynnika krzepnięcia jest współcześnie immunotolerancja wymagająca czasu i poświęcenia.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Guzik U., Wojcieszyńska D., Elementy enzymologii i biochemii białek, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2015.
  2. Granner D., Murray R., Rodwell V., Biochemia Harpera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.