Chondroblasty to wyspecjalizowane komórki chrząstkotwórcze, których główną rolą jest synteza substancji międzykomórkowej tkanki chrzęstnej. Produkują przede wszystkim kolagen typu II oraz proteoglikany, czyli kluczowe składniki decydujące o prawidłowej strukturze i funkcji chrząstki. Największą aktywność wykazują w okresie rozwoju organizmu, wzrostu oraz procesów regeneracyjnych. Z czasem ulegają przekształceniu w chondrocyty, czyli dojrzałe komórki chrząstki, odpowiedzialne za jej dalsze utrzymanie i metabolizm.
Tkanka chrzęstna
Tkanka chrzęstna (potocznie zwana chrząstką) to specjalny rodzaj tkanki łącznej, pełniący rolę podporową w organizmie każdego człowieka. Jest elastyczna, a jednocześnie wytrzymała – idealna do miejsc, gdzie potrzebna jest amortyzacja i ruch, jak stawy czy drogi oddechowe. Odgrywa kluczową rolę w rozwoju kości, a w organizmie dojrzałym stanowi podporę dla tkanek miękkich, łączy części szkieletu, pokrywa powierzchnie stawowe. Chrząstki z wyjątkiem tych, które pokrywają powierzchnie stawowe oraz chrząstki włóknistej, otoczone są przez ochrzęstną. Wyróżniamy 3 podstawowe rodzaje chrząstek:
- chrząstka szklista – występuje najczęściej, a znaleźć ją można głównie w oskrzelach, częściach chrzęstnych żeber czy na powierzchniach stawowych;
- chrząstka sprężysta – znaleźć ją można w małżowinach usznych lub trąbce słuchowej, zawiera więcej komórek w stosunku do substancji międzykomórkowej niż chrząstka szklista;
- chrząstka włóknista – posiada cechy zarówno tkanki łącznej zbitej jak i chrząstki. Tworzy krążki międzykręgowe, występuje w spojeniu łonowym, w łąkotkach oraz miejscu przyczepu więzadła głowy kości udowej.
Wewnątrz chrząstki (otoczone przez substancję międzykomórkową) znajdują się komórki chrzęstne – chondrocyty. Odpowiadają one za produkcję składników substancji międzykomórkowej, a więc takich jak: kolagen typu II oraz proteoglikany i glikoproteidy. Mają kształt owalny lub okrągły oraz okrągłe jądro komórkowe. Powierzchnia ich nie jest gładka, ma liczne drobne wypustki. Komórki chrzęstne mogą się dzielić i tworzyć grupy izogeniczne. Pochodzą one z niezróżnicowanych komórek zawartych w ochrzęstnej, które poprzez stadium komórki chrzęstnotwórczej (chondroblastu) przekształcają się w komórki chrzęstne. Są więc dojrzałą formą komórek chrząstki. W fizjologii, poza chondrocytami, wyróżnia się też chondroblasty (komórki chrząstkotwórcze, z których powstają dojrzałe chondrocyty) oraz chondroklasty (komórki chrząstkogubne, odpowiadające za „rozpuszczanie”, a więc niszczenie tkanki chrzęstnej).
Chondroblasty – charakterystyka
Chondroblasty to komórki chrząstkotwórcze wyodrębnione z mezenchymy. Oprócz wytwarzania komórek chrzęstnych, czyli chondrocytów, syntetyzują również istotę międzykomórkową prochondralną o charakterze zasadochłonnym, która w dalszym etapie dojrzewa i przekształca się w substancję kwasochłonną (protochondralną).
Najważniejsze cechy chondroblastów:
- zlokalizowane są w pobliżu okostnej, czyli błony otaczającej chrząstkę,
- po zakończeniu produkcji macierzy zostają w niej „uwięzione” i przekształcają się w chondrocyty – dojrzałą postać komórek chrząstki,
- charakteryzują się wysoką zdolnością do podziałów, czego nie obserwuje się u chondrocytów.
Pod względem budowy chondroblasty również posiadają wyróżniające cechy. Mają duże, jasne, owalne lub wrzecionowate jądro komórkowe z wyraźnym jąderkiem, co świadczy o intensywnej syntezie białek niezbędnych do tworzenia tkanki chrzęstnej. Ich cytoplazma jest zasadochłonna i barwi się na niebiesko ze względu na dużą zawartość rybosomów. Wśród organelli komórkowych szczególnie dobrze rozwinięte są mitochondria, aparat Golgiego oraz szorstka siateczka śródplazmatyczna.
Chondroblasty – funkcje
Chondroblasty produkują macierz zewnątrzkomórkową chrząstki: głównie kolagen typu II, kwas hialuronowy, chondroitynę. Dzielą się aktywnie, głównie w fazie wzrostu i regeneracji chrząstki. Procesy te są najintensywniejsze u dzieci i młodzieży, które rosną i wciąż się rozwijają, a także w okresie życia płodowego. Można zatem podsumować, że umożliwiają wzrost chrząstki na drodze wzrostu apozycyjnego (dodawanie nowych warstw od ochrzęstnej). Wraz z upływem czasu chondroblasty przekształcają się w chondrocyty.
W przypadku uszkodzenia chrząstki, chondroblasty mogą się aktywować i wspomagać jej odbudowę (choć chrząstka regeneruje się mimo tego dość słabo).
Polecane produkty:
|
Kwas hialuronowy na stawy i skórę
Kwas hialuronowy zapewnia mazi stawowej właściwości lepko-sprężyste, przez co zmniejsza ból w stawach. Dodatkowo wypełnia przestrzenie w naskórku redukując zmarszczki. Sprawia, że skóra wygląda młodziej i polepsza się jej odcień, dając też efekt ... Zobacz więcej... |
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Dżygóra W., Podstawy histologii, Jelenia Góra 2015.
- Zabel M., Histologia. Podręcznik dla studentów medycyny i stomatologii, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2000.
