Ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym to innowacyjna metoda wspomagająca leczenie wielu schorzeń narządu ruchu. Wykorzystuje się ją szczególnie w ortopedii, medycynie sportowej oraz fizjoterapii. Zabieg polega na podaniu do uszkodzonej tkanki lub okolicy stawu preparatu uzyskanego z własnej krwi pacjenta. Jest on bogaty w płytki krwi (trombocyty) oraz czynniki wzrostu, które wspierają naturalne procesy regeneracyjne organizmu. Dzięki autologicznemu pochodzeniu preparatu terapia jest dobrze tolerowana i wiąże się z niskim ryzykiem działań niepożądanych. Ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym najczęściej stosuje się w przypadku przeciążeń, urazów ścięgien, więzadeł, zmian zwyrodnieniowych stawów oraz przewlekłych dolegliwości bólowych. W wielu przypadkach stanowi ono wartościowe uzupełnienie kompleksowej rehabilitacji, pomagając przyspieszyć powrót do sprawności i poprawić komfort codziennego funkcjonowania.
Ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym – na czym polega?
Ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym jest małoinwazyjnym zabiegiem, którego celem jest pobudzenie naturalnych procesów regeneracyjnych w obrębie uszkodzonych tkanek. Najczęściej stosuje się je w przypadku przeciążeń, urazów, przewlekłych stanów zapalnych oraz zmian zwyrodnieniowych stawów czy urazów ścięgien i więzadeł.
Zabieg ostrzykiwania osoczem bogatopłytkowym można przedstawić w 4 krokach:
- Zakwalifikowanie pacjenta do metody – specjalista ocenia ogólny stan zdrowia oraz wyklucza przeciwwskazania, takie jak gorączka, ostre infekcje, choroby zakaźne czy zaburzenia krzepnięcia krwi. W niektórych przypadkach konieczne jest również wykonanie podstawowych badań krwi;
- Pobranie krwi z żyły łokciowej i odwirowanie z niej osocza bogatopłytkowego – pobrana krew trafia do specjalnej wirówki, która oddziela osocze bogatopłytkowe zawierające wysokie stężenie płytek krwi oraz czynników wzrostu wspierających regenerację tkanek;
- Znieczulenie pacjenta – w zależności od miejsca podania oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta możliwe jest zastosowanie znieczulenia miejscowego. Jednak w wielu przypadkach nie jest ono konieczne;
- Podanie osocza bogatopłytkowego drogą iniekcji w tkanki docelowe – preparat podawany jest bezpośrednio w miejsce wymagające leczenia. Odbywa się to najczęściej pod kontrolą USG, co zwiększa precyzję zabiegu i jego skuteczność.
Po podaniu osocza bogatopłytkowego pacjent może wrócić do domu jeszcze tego samego dnia. Zaleca się jednak oszczędzanie leczonej okolicy przez pierwsze dni oraz unikanie nadmiernych przeciążeń. Efekty terapii nie pojawiają się natychmiast, ponieważ proces regeneracji wymaga czasu. Pierwsze wyraźne rezultaty najczęściej obserwuje się po około 3-4 tygodniach. Po kilku dniach warto również rozpocząć odpowiednio dobraną fizjoterapię, która wspiera odbudowę tkanek, poprawia funkcję stawu i pomaga bezpiecznie wrócić do pełnej sprawności.
Jak działa ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym?
Skuteczność ostrzykiwania osoczem bogatopłytkowym opiera się na pobudzaniu naturalnych procesów naprawczych organizmu. W regeneracji uszkodzonych tkanek istotną rolę odgrywają tzw. biologiczne systemy naprawcze, które powinny zawierać elementy określane jako triada Lyncha. To właśnie dzięki nim możliwe jest uruchomienie procesów odbudowy oraz przyspieszenie gojenia.
Triada Lyncha obejmuje:
- Macierz tkankową – naturalną lub syntetyczną strukturę stanowiącą rusztowanie dla regenerujących się komórek;
- Mediatory oddziałujące na komórki docelowe uszkodzonej tkanki – należą do nich przede wszystkim czynniki wzrostu, czynniki adhezji komórkowej, hormony oraz witaminy, które stymulują proces naprawcze;
- Komórki reagujące na działanie mediatorów – mogą to być komórki macierzyste, komórki częściowo zróżnicowane, takie jak fibroblasty, chondroblasty czy preosteoblasty, a także komórki w pełni dojrzałe, np. osteocyty i fibrocyty.
Osocze bogatopłytkowe spełnia dwa z trzech elementów tej triady. Stanowi nośnik biologiczny oraz zawiera płytki krwi uwalniające liczne czynniki wzrostu i substancje aktywne wspierające regenerację. Nie zawiera natomiast komórek docelowych, na które te mediatory oddziałują, ponieważ znajdują się one już w uszkodzonej tkance pacjenta.
Dzięki temu terapia osoczem bogatopłytkowym skutecznie wspiera naturalne mechanizmy gojenia, przyspiesza odbudowę tkanek oraz poprawia ich funkcję. Dodatkowo może zmniejszać dolegliwości bólowe, ograniczać stan zapalny i wspierać szybszy powrót pacjenta do codziennej aktywności.
Ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym – wskazania
Głównymi wskazaniami ortopedycznymi do podania osocza bogatopłytkowego są:
- tendinopatia ścięgna Achillesa, zmiany zapalne w obrębie ścięgna Achillesa;
- choroba zwyrodnieniowa stawu;
- łokieć tenisisty, łokieć golfisty i inne entezopatie;
- stany po operacjach w obrębie stawu, np. po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego lub po szyciu łąkotek, aby wspierać procesy gojenia;
- kolano skoczka;
- naderwania włókien mięśniowych;
- przewlekłe dolegliwości bólowe stawów;
- chondromalacja rzepki.
Najlepsze efekty widać przy wczesnych i umiarkowanych patologiach, gdy leczenie dodatkowo uzupełnione jest fizjoterapią.
Ostrzykiwanie osoczem bogatopłytkowym – przeciwwskazania
Bezwzględne przeciwwskazania do ostrzykiwania osoczem bogatopłytkowym to:
- aktywna infekcja (ogólna lub w miejscu iniekcji);
- choroby nowotworowe (szczególnie aktywne);
- ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi;
- bardzo niska liczba płytek krwi (małopłytkowość);
- sepsa lub ciężkie choroby ogólnoustrojowe.
Choroby autoimmunologiczne, ciąża oraz ciężkiego stopnia anemia należą do przeciwwskazań względnych do wykonania ostrzykiwania osoczem bogatopłytkowym. Ostateczna kwalifikacja do zabiegu zawsze powinna zostać przeprowadzona przez lekarza, który ocenia ogólny stan zdrowia pacjenta, aktualne wyniki badań oraz potencjalne ryzyko terapii. Po wykonaniu procedury, przez około 14 dni, nie zaleca się stosowania leków przeciwzapalnych z grupy NLPZ. Mogą one osłabiać naturalne procesy regeneracyjne oraz zmniejszać skuteczność działania osocza bogatopłytkowego.
Polecane produkty:
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Piszczorowicz Ł., Król D., Dyląg S., Terapia autologicznym osoczem bogatopłytkowym (PRP) – obiecująca metoda leczenia regeneracyjnego uszkodzonych tkanek stosowana w wielu dziedzinach medycyny, Journal of Transfusion Medicine 2020, tom 13, nr 2, 120–134.
- Wasiluk M., Osocze bogatopłytkowe – od czego zależy skuteczność zabiegu?, 3/2024.
