Reklama

Włókno mięśniowe

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Włókno mięśniowe to element budujący tkankę mięśniową szkieletową. Włókna mięśniowe stanowią zgrupowane pęczki mięśniowe, we wnętrzu których zlokalizowane są liczne włókienka kurczliwe zwane miofibrylami. Zbudowane są z białek aktyny i miozyny. Włókno mięśniowe umożliwiają przenoszenie impulsów pobudzających skurcz, a więc odpowiada za prawidłową aktywność mięśni. Bez niego niemożliwe byłoby poruszanie się, uprawianie aktywności fizycznych, a nawet utrzymywanie stabilnej postawy ciała.

Włókno mięśniowe

Co to są włókna mięśniowe?

Mięśnie szkieletowe zbudowane są z wielu równolegle ułożonych obok siebie włókien mięśniowych, o mocno zróżnicowanej długości. Tworzą one wiązki, a w każdej znajduje się od kilku do kilkuset włókien mięśniowych, charakteryzujących się widocznym prążkowaniem. Poszczególne włókna łączą się ze sobą za pomocą tkanki łącznej, której podstawową rolą jest utrzymywanie integralności mięśni. W zależności od kompozycji włókien mięśniowych, wyróżnia się mięśnie homogenne (zbudowane z 1 typu włókien mięśniowych) oraz mięśnie heterogenne (zbudowane z więcej niż 1 typu włókien mięśniowych).

Włókno mięśniowe – budowa

W każdym włóknie mięśniowym znajdują się miofibryle. W ich obrębie widać powtarzające się cyklicznie odcinki o różnym stopniu załamywania światła. Podstawową jednostką kurczliwą budującą miofibryle jest sarkomer. Znajduje się on między kolejnymi liniami Z, regularnie powtarzającymi się w mięśniu. Każdy sarkomer zawiera jeden prążek ciemny oraz dwie połówki prążka jasnego. W skład prążków anizotropowych filamentów grubych wchodzi miozyna, natomiast miofilamenty cienkie są zbudowane z aktyny, tropomiozyny i kompleksu troponin: troponina T, troponina I i troponina C.

W składzie miozyny znaleźć można dwa łańcuchy białkowe: lekki i ciężki. Ciężkie łańcuchy miozynowe (główki miozynowe) wykazują zdolność tworzenia wiązań z aktyną. Takie wiązania, zwane również mostkami, tworzą się w pobudzonym włóknie mięśniowym. Stanowią podstawę skracania się sarkomerów, a w rezultacie skurczu całego włókna mięśniowego.

Zobacz również: Rodzaje skurczów mięśni.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Rodzaje włókien mięśniowych

Wyróżniamy następujące rodzaje włókien mięśniowych:

  • włókna mięśniowe wolnokurczliwe – zwane również czerwonymi lub tlenowymi, ponieważ zawierają dużą ilość mioglobiny. Posiadają także liczne mitochondria, dlatego w ich obrębie zachodzą procesy tlenowe. Wiążą się z długotrwałą aktywnością i wytrzymałością, ulegają aktywacji np. podczas maratonów. Kurczą się wolniej niż włókna białe, a ich siła jest mniejsza;
  • włókna mięśniowe szybkokurczliwe – zwane również białymi lub beztlenowymi, ponieważ cechują się niską zawartością mioglobiny. Przemiany energetyczne zachodzą w procesie beztlenowym. Nie są zbyt wytrzymałe, pracują głównie w krótkich, lecz intensywnych aktywnościach, np. przy biegach krótkodystansowych. Włókna szybkokurczliwe pozwalają na zwiększenie obwodów mięśni.

Proporcje włókien czerwonych i białych zależą w dużym stopniu od genetyki. Właśnie dlatego jedna osoba może mieć większe predyspozycje do sportów siłowych, a inna do sportów wytrzymałościowych. Większość mięśni człowieka zawiera przemieszane wszystkie wymienione rodzaje włokiem mięśniowych i jest to tzw. mozaika mięśniowa.

Włókna mięśniowe – za co odpowiadają?

Podstawową właściwością włókien mięśniowych jest ich zdolność do kurczenia się. Samo kurczenie się może odbywać się powoli bądź szybko, mocno bądź słabiej, w zależności od rodzaju włókien mięśniowych. Podstawą tego zjawiska jest depolaryzacja błony komórkowej (zwykle pod wpływem acetylocholiny), co prowadzi do aktywacji kanałów dla prądu jonów sodu. W konsekwencji tego jony wapnia zostają uwolnione i łączą się z podjednostką C troponiny. Cienkie nitki aktyny wślizgują się pomiędzy grube nitki miozyny, doprowadzając do skurczu mięśnia.

Podsumowując, dzięki włóknom mięśniowym możliwy jest skurcz wszystkich mięśni szkieletowych, co umożliwia:

  • utrzymywanie statycznych pozycji ciała, np. stanie na baczność;
  • bieganie, chodzenie, wykonywanie wszystkich czynności;
  • aktywny poród siłami natury;
  • utrzymanie kontynencji;
  • zachowanie mimiki twarzy;
  • jedzenie, kichanie, swobodne oddychanie.

I wiele innych czynności, dzięki którym możemy prawidłowo funkcjonować.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Górska M., Wojtysiak D., Klasyfikacja i charakterystyka włókien mięśniowych, Polskie Drobiarstwo, 12/2016.
  2. Ganong W., Fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
  3. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.