Szukaj
Szukaj

Teofilina

Spis treści

Kolagen naturalny do picia

Kolagen naturalny do picia

Teofilina jest organicznym związkiem chemicznym należącym do grona alkaloidów purynowych. Występuje naturalnie w niektórych surowcach pochodzenia roślinnego, np. w ziarnach kakao. Znalazła również zastosowanie we współczesnej medycynie, m.in. jako lek w astmie oskrzelowej czy POChP (przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc).

Teofilina

Teofilina – charakterystyka

Teofilina jest alkaloidem purynowym o wzorze sumarycznym C7H8N4O2 i masie molowej 180,16 g/mol. Po wyizolowaniu przybiera postać białego, krystalicznego proszku bez zapachu, lecz z charakterystycznym, gorzkim smakiem. Teofilinę po raz pierwszy wykryto w liściach herbaty w 1888 roku, natomiast po raz pierwszy syntetycznie pozyskano ją w 1900 roku. Mechanizm jej działania mimo licznych badań wciąż nie został w pełni poznany. Udowodniono jednak, że w organizmie człowieka:

  • hamuje fosfodiesterazy powodujące zwiększenie stężenia wewnątrzkomórkowego cAMP;
  • blokuje receptory adenozynowe;
  • działa antagonistycznie w stosunku do prostaglandyn.

Teofilinę w XX wieku powszechnie określano mianem „królowej leków rozkurczowych w stanach bronchospastycznych”. Jej rola uległa jednak degradacji, co było konsekwencją pojawienia się na rynku nowych, bardziej bezpiecznych, skutecznych β2-mimetyków. Choć aktualnie również wykorzystuje się ją w lecznictwie, do dyspozycji lekarze mają także szeroki wybór innych leków. Teofilina wchłania się z przewodu pokarmowego w wysokim stopniu: niemal w 90-100% – osiągając maksymalne stężenie po 1-3 godzinach.

Teofilina – działanie

Teofilina, podobnie jak inne metyloksantyny, hamuje fosfodiesterazę, zwiększając tym samym wewnątrzkomórkowe stężenie cAMP w mięśniach gładkich. W efekcie prowadzi do rozszerzenia oskrzeli oraz naczyń tętniczych i żylnych. Dodatkowo ma wyraźne działanie przeciwzapalne, zwiększa filtrację kłębuszkową, działa moczopędnie, wywiera dodatni wpływ ino- i chronotropowy na mięsień sercowy, pobudza ośrodek oddechowy i kurczliwość przepony.

Teofilina – wskazania

Podstawowymi wskazaniami do leczenia teofiliną są skurcze oskrzeli w przebiegu chorób dróg oddechowych, zwłaszcza astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Rzadziej wskazaniem jest skurcz dróg moczowych lub dróg żółciowych. Teofilina jest lekiem dostępnym na receptę.

Patronite
Patronite

Teofilina – przeciwwskazania

Istnieje wiele przeciwwskazań do stosowania teofiliny, a podstawowymi są:

Szczególną ostrożność powinni zachować pacjenci z jaskrą, porfirią, cukrzycą, niewydolnością mięśnia sercowego, nadciśnieniem tętniczym oraz nadczynnością tarczycy. Teofilina może osłabiać działanie leków β-adrenolitycznych, adenozyny, benzodiazepin i pankuronium oraz nasilać działanie leków moczopędnych. Jako że lek ten przenika przez barierę łożyska, nie należy podawać go kobietom ciężarnym, zwłaszcza w I trymestrze ciąży.

Zatrucie teofiliną

Zatrucie teofiliną może przybierać postać ostrą lub przewlekłą. Ostre zatrucie zazwyczaj bywa efektem próby samobójczej, zaś przewlekłe dotyczy głównie osób leczonych z powodu chorób układu oddechowego i stanowi konsekwencję zażywania zbyt dużych dawek teofiliny przez dłuższy czas i/lub upośledzonej eliminacji leku z organizmu. Dawniej było to dość powszechne zjawisko, dziś jednak (po dokładnym poznaniu tego leku) zatrucia są raczej rzadkie. Jeśli stężenie teofiliny we krwi przekracza 25 mg/l, mogą rozwinąć się ciężkie dolegliwości ze strony ośrodkowego układu nerwowego:

Takie reakcje nie muszą być poprzedzone wystąpieniem łagodniejszych działań niepożądanych, często rozwijają się od razu w tak intensywnym stopniu. Leczenie zatruć teofiliną poza aspektem objawowym obejmuje hemoperfuzję lub hemodializę.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Kopacz P., Kula K., Śmiertelne zatrucie teofiliną w postaci tabletek przyjętych doodbytniczo, Arch Med Sąd Kryminol, 64/2014.
  2. Magdalan J., Zatrucie teofiliną, Adv Clin Exp Med., 6/2005.
  3. Korbut R., Farmakologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.
  4. Theospirex, 20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji dożylnych, Charakterystyka produktu leczniczego [http://chpl.com.pl/data_files/2013-08-07_theospirex_ampoules_-_spc_-_clean.pdf].
Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Zapisz się do newslettera!

Szukaj
Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Popularne w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *