Strzelanie stawami to powszechnie obserwowane zjawisko, które polega na słyszalnym trzasku lub uczuciu przeskoku w obrębie stawu podczas ruchu lub celowej manipulacji, wykonywanej samodzielnie, przez fizjoterapeutę lub chiropraktyka. Najczęściej dotyczy palców rąk, kręgosłupa, stawów kolanowych oraz stawów biodrowych. Choć dla wielu osób jest to jedynie nawyk lub sposób na chwilowe uczucie rozluźnienia, mechanizm tego zjawiska oraz jego potencjalne konsekwencje dla układu ruchu wciąż budzą zainteresowanie naukowców. Z punktu widzenia medycyny i fizjoterapii strzelanie stawami może mieć różne przyczyny, od zjawisk fizykochemicznych zachodzących w mazi stawowej, przez ruch ścięgien i więzadeł, aż po zmiany przeciążeniowe czy zaburzenia biomechaniki. W większości przypadków dźwięk ten nie jest równoznaczny z uszkodzeniem stawu. Jednak w określonych sytuacjach może stanowić sygnał ostrzegawczy świadczący o nieprawidłowej pracy narządu ruchu.
Przyczyny strzelania w stawach
Strzelanie stawami z reguły jest zjawiskiem fizjologicznym i niewzbudzającym niepokoju, choć dla wielu osób sam dźwięk tego jest mocno nieprzyjemny. W przestrzeni każdego stawu znajduje się śliska, gęsta maź stawowa, pełniąca rolę ochronną i amortyzującą. Zabezpiecza chrząstki stawowe przed uszkodzeniami i degeneracjami, a jednocześnie zapewnia możliwość maksymalnego w swoim zakresie, komfortowego ruchu w danym stawie. W konsystencji tworzą się jednak pęcherzyki powietrza, jako że jednymi z jej składników są gazy (głównie azot i dwutlenek węgla). Gdy staw szybko się rozciąga lub zmienia pozycję, pęcherzyk gazu gwałtownie pęka, generując charakterystyczne kliknięcie. Właśnie ono zwane jest potocznie strzelaniem stawami, a medycznie kawitacją.
Zobacz również: Przeskakiwanie w stawie.
Rzadziej dźwięk strzelania stawami może mieć inne podłoże, a jest nim na przykład przeskoczenie ścięgna przez wypukłość kostną, co jest częste zwłaszcza w obrębie stawów kolanowych i stawów biodrowych, tzw. strzelające biodro (przeskakiwanie pasma biodrowo-piszczelowego nad krętarzem większym kości udowej lub przeskakiwanie ścięgna mięśnia biodrowo-lędźwiowego nad strukturami kostnymi takimi jak krętarz mniejszy, głowa kości udowej, wyniosłość biodrowo-łonowa).
Jeśli strzelanie stawami odbywa się samoistnie, na przykład podczas chodzenia lub wykonywania określonych ruchów w stawie i jednocześnie przebiega wówczas z bólem lub silnym dyskomfortem, podejrzewa się czynniki patologiczne wymagające już profesjonalnej diagnostyki medycznej. Takie strzelanie może bowiem wynikać z obecności ciał wolnych w stawie, patologii chrząstki stawowej lub uszkodzenia obrąbka stawu (najczęściej widoczne w stawie ramiennym lub w stawie biodrowym).
Strzelanie stawami – czy jest niebezpieczne?
Wszystko zależy od tego, co jest dokładną przyczyną strzelania w stawach. Jeśli samodzielnie inicjujemy występowanie tego dźwięku, jest to całkowicie bezbolesne, nie ma powodu do zmartwień czy niepokoju. To klasyczna kawitacja związana z obecnością pękających pęcherzyków powietrza. Praktykujemy to przeważnie celem chwilowego uwolnienia napięcia tkanek lub przy braku płynności ruchu w przebiegu sztywności mięśni, aby tę ruchomość odzyskać.
Kiedy strzelanie stawami staje się problematyczne i powinno wzbudzić niepokój? Objawami wymagającymi diagnostyki i zainteresowania się nimi są przede wszystkim:
- ból stawu;
- obrzęk stawu;
- sztywność stawu;
- ograniczenie ruchomości stawu;
- uczucie blokowania lub niestabilności stawu.
Warto wówczas udać się do doświadczonego lekarza ortopedy, który wykona na wizycie badanie USG danego stawu. A dla jeszcze lepszej diagnozy zleci badania obrazowe, najczęściej RTG lub rezonans magnetyczny danego stawu.
Strzelanie stawami – leczenie
Jeśli mamy do czynienia ze zwykłą kawitacją (najczęściej), nie wymaga to żadnego leczenia. Jeśli jednak przyczyny wiążą się z dolegliwościami ortopedycznymi, warto podjąć odpowiednie działania. Najczęściej podstawą terapii jest rehabilitacja ruchowa, skupiająca się na codziennych (zadawanych do domu) i indywidualnie dobranych ćwiczeniach, uzupełnionych terapią manualną i zabiegami specjalnymi (np. fala uderzeniowa, suche igłowanie, kinesiotaping).
Jeśli systematycznie prowadzona rehabilitacja przez okres 3-6 miesięcy (zależnie od problemu pacjenta) nie daje żadnych rezultatów, rozważa się prosty zabieg chirurgiczny, polegający na przykład na przecięciu struktur ścięgnistych przeskakujących boleśnie nad wypukłością kostną. Przy obecności ciał wolnych w stawie lub przy uszkodzeniach chrząstki stawowej wskazana jest jak najszybciej artroskopia, ponieważ pozostawienie tych problemów mogłoby wiązać się z jeszcze większym uszkodzeniem struktur stawowych.
Polecane produkty:
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy na stawy i skórę
Kwas hialuronowy zapewnia mazi stawowej właściwości lepko-sprężyste, przez co zmniejsza ból w stawach. Dodatkowo wypełnia przestrzenie w naskórku redukując zmarszczki. Sprawia, że skóra wygląda młodziej i polepsza się jej odcień, dając też efekt ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Drwięga M., Strzelanie w stawach. Czy to mowa stawów?, 2021.
- Pereira C., Bridges A., Hipermobilność stawów, Wydawnictwo Vital, Białystok 2022.
- Maxey L., Magnusson J., Pooperacyjna rehabilitacja pacjentów ortopedycznych, Wydawnictwo DB Publishing, Warszawa 2018.
