Test Thompsona to jedno z podstawowych badań klinicznych stosowanych w diagnostyce uszkodzeń ścięgna Achillesa, szczególnie przy podejrzeniu jego częściowego lub całkowitego zerwania. Jest to szybka, prosta i nieinwazyjna próba wykonywana zarówno przez lekarzy, jak i fizjoterapeutów podczas badania funkcjonalnego pacjenta po urazie okolicy łydki i stawu skokowego. Test Thompsona pozwala wstępnie ocenić ciągłość największego i najsilniejszego ścięgna w organizmie człowieka. Odpowiada ono za prawidłową pracę mięśni łydki oraz możliwość chodzenia, biegania czy wspinania się na palce. Choć dodatni wynik testu Thompsona jest silną przesłanką wskazującą na uszkodzenie ścięgna Achillesa, pełna diagnostyka powinna zostać uzupełniona o badania obrazowe (USG lub rezonans magnetyczny). Pozwalają potwierdzić i dokładnie ocenić rozległość urazu, a także zaplanować dalsze leczenie.
Na czym polega test Thompsona?
Test Thompsona polega na ocenie reakcji stopy podczas ucisku mięśnia trójgłowego łydki, co pozwala sprawdzić ciągłość ścięgna Achillesa. Pacjent powinien odsłonić okolicę podudzi, zdjąć skarpety oraz przyjąć pozycję leżenia przodem na kozetce, tak aby stopy swobodnie wystawały poza jej krawędź. Takie ułożenie umożliwia prawidłową obserwację ruchu stopy w trakcie badania.
Fizjoterapeuta lub ortopeda palcami jednej dłoni chwyta łydkę mniej więcej w jej środkowej części i delikatnie, ale zdecydowanie uciska mięsień. Następnie czynność może zostać powtórzona nieco niżej, bliżej proksymalnej części ścięgna Achillesa, aby dokładniej ocenić jego funkcję. W warunkach prawidłowych ucisk łydki powoduje automatyczne zgięcie podeszwowe stopy, czyli jej ruch w kierunku podeszwowym. Brak takiej reakcji lub jej wyraźne osłabienie może sugerować częściowe albo całkowite zerwanie ścięgna Achillesa. Sam test Thompsona trwa zaledwie kilka minut i stanowi ważny element wstępnej diagnostyki urazów tej okolicy.
Test Thompsona – interpretacja
Prawidłowym wynikiem testu Thompsona jest automatyczne, odruchowe zgięcie podeszwowe stopy podczas ucisku mięśnia trójgłowego łydki. Taka reakcja świadczy o zachowanej ciągłości ścięgna Achillesa oraz prawidłowym przenoszeniu siły z mięśni łydki na stopę.
Jeżeli ruch ten jest osłabiony, ograniczony lub całkowicie nieobecny, może to sugerować częściowe albo całkowite zerwanie ścięgna Achillesa. W przypadku całkowitego przerwania ciągłości ścięgna najczęściej nie obserwuje się żadnego ruchu stopy podczas badania.
Interpretacja testu Thompsona nie powinna jednak stanowić wyłącznej podstawy rozpoznania. W diagnostyce warto dodatkowo ocenić czynny i bierny zakres ruchu w stawie skokowym, napięcie oraz siłę mięśniową kończyny dolnej. Dodatkowo zaleca się sprawdzenie możliwości wykonania wspięcia na palce i stania na piętach, zarówno obunóż, jak i jednonóż (jeśli stan pacjenta na to pozwala). Wartościowym uzupełnieniem badania klinicznego jest USG ścięgna Achillesa, które pozwala dokładnie ocenić stopień uszkodzenia i lokalizację urazu. W przypadku podejrzenia współistniejących złamań kości lub urazu kostnego w obrębie stawu skokowego, diagnostykę rozszerza się również o badanie RTG.
Zobacz również: Naderwane ścięgno Achillesa.
Dodatni test Thompsona – co dalej?
Dodatni wynik testu Thompsona (szczególnie jeśli zostaje potwierdzony badaniem USG lub rezonansem magnetycznym) wymaga szybkiego wdrożenia odpowiedniego leczenia. Sposób postępowania zależy przede wszystkim od stopnia uszkodzenia ścięgna Achillesa, wieku pacjenta, poziomu aktywności fizycznej oraz ogólnego stanu zdrowia.
W przypadku częściowego zerwania często możliwe jest leczenie zachowawcze. Polega na unieruchomieniu stawu skokowego na kilka tygodni w ustawieniu zgięcia podeszwowego, tak aby odciążyć uszkodzone struktury i stworzyć warunki do gojenia. Następnie stopniowo wdraża się fizjoterapię, której celem jest odzyskanie zakresu ruchu w stawach, siły mięśniowej oraz prawidłowego wzorca chodu. Należy jednak pamiętać, że leczenie nieoperacyjne może wiązać się z większym ryzykiem osłabienia wytrzymałości mechanicznej ścięgna oraz nawrotu urazu.
Całkowite zerwanie ścięgna Achillesa najczęściej wymaga leczenia operacyjnego. Zabieg może polegać na klasycznym otwarciu tkanek i bezpośrednim zeszyciu uszkodzonych końców ścięgna metodą „koniec do końca” lub na technikach małoinwazyjnych, takich jak szew przezskórny. Metoda operacyjna dobierana jest indywidualnie do pacjenta i zależy m.in. od lokalizacji uszkodzenia, czasu od urazu oraz możliwości zbliżenia do siebie przerwanych końców ścięgna. Szczególnie dobre warunki do leczenia przezskórnego występują wtedy, gdy zerwanie znajduje się w typowym miejscu, czyli około 4-6 cm powyżej przyczepu na guzie piętowym.
Rehabilitacja po zerwaniu ścięgna achillesa
Na poniższym filmie możemy zobaczyć jak wygląda rehabilitacji po zerwaniu ścięgna Achillesa na przykładzie jednego z pacjentów Centrum Fizjoterapeuty:
Polecane produkty:
|
Kolagen w proszku na stawy, kości i skórę
Kolagen bioalgi zawiera aż 97% hydrolizowanego kolagenu. Jego opatentowana formuła sprawia, że wchłanialność jest na bardzo wysokim poziomie. Wspomaga łagodzenie objawów już istniejących chorób stawów, dodatkowo zapobiegając pojawianiu się nowych. Zobacz więcej... |
|
Kwas hialuronowy na stawy, skórę i oczy
Wspiera prawidłowe funkcjonowanie stawów i ich płynność ruchu. Dodatkowo pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie skóry i powierzchni oka. Wpływa także na elastyczność i właściwe uwodnienie tkanek. Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Albertson S., Boysen-Osborn M., Thompson Test in Achilles Tendon Rupture, 1/2016.
- Pogorzała A., Wysokińska K., Zerwanie ścięgna Achillesa – przyczyny, objawy kliniczne, metody leczenia i profilaktyka zapobiegająca urazom, 6/2020.
