Drżenie spoczynkowe to mimowolne, rytmiczne ruchy ciała (przeważnie dotyczące rąk, palców, warg lub żuchwy) występujące w stanie pełnego rozluźnienia mięśni i podparcia kończyny. Jest to charakterystyczny objaw choroby Parkinsona, choć może też występować w przebiegu niektórych innych problemów zdrowotnych. Diagnostyką i leczeniem drżenia spoczynkowego zajmuje się lekarz neurolog.
Drżenie spoczynkowe – przyczyny
Mianem drżenia spoczynkowego określa się oscylacyjne, rytmiczne ruchy mimowolne wynikające z naprzemiennych lub synchronicznych skurczów mięśni antagonistycznych. Występują w spoczynku, czyli gdy kończyna nie musi przeciwstawiać się sile grawitacji. Zdecydowanie najczęściej drżenie spoczynkowe jest objawem uszkodzenia struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę ruchu, głównie istotę czarną zlokalizowaną w śródmózgowiu. Ma to miejsce w przebiegu choroby Parkinsona, której dokładne przyczyny nie zostały poznane, a której ryzyko wzrasta wraz z wiekiem.
Inne możliwe przyczyny drżenia spoczynkowego to:
- powikłania naczyniowe (np. w przebiegu udaru mózgu);
- zespoły metaboliczne;
- zaawansowane choroby tarczycy;
- zaburzenia endokrynologiczne;
- zatrucia (np. alkoholem, lekami, toksynami);
- zaawansowane niedobory elektrolitów i witamin.
Zobacz również: Jak uzupełnić elektrolity?
Są to jednak rzadsze sytuacje wywołujące drżenia spoczynkowe niż ma to miejsce przy chorobie Parkinsona.
Drżenie spoczynkowe – objawy
Drżenie spoczynkowe w przebiegu choroby Parkinsona (tzw. drżenie parkinsonowskie) dotyczy dystalnych części kończyny dolnej, kończyny górnej, żuchwy i brody. Przyjmuje najczęściej charakter prostowania – zginania w stawie łokciowym, a także pronacji – supinacji przedramienia oraz drżenia palców. Może być nasilane przez emocje, jak również występować spontanicznie, bez konkretnego powodu. Towarzyszące temu dolegliwości mogą obejmować bradykinezję, (spowolnione ruchy), sztywność czy maskowatą twarz (hipomimia).
Zobacz również: Drżenie mięśni.
Diagnostyka drżenia spoczynkowego
Diagnostyka drżenia spoczynkowego opiera się zwłaszcza na dokładnym badaniu neurologicznym, analizie objawów oraz wykluczaniu innych przyczyn drżeń, a wyróżnia się ich wiele. Wszystko rozpoczyna się szczegółowym wywiadem zdrowotnym. Powinny paść pytania odnośnie rodzaju drżenia, częstotliwości jego występowania, intensywności, chorób współistniejących i tych w najbliższej rodzinie, a także przyjmowanych leków. Drżenie spoczynkowe musi zostać odróżnione od drżenia zamiarowego i drżenia posturalnego.
Jeśli rzeczywiście istnieje podejrzenie podłoża neurologicznego, należy wykonać badania obrazowe mózgu (tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny), SPECT/DAT-SCAN (pomoże w ocenie funkcji układu dopaminergicznego). Dodatkowo, diagnostykę należy uzupełnić badaniami krwi, zwłaszcza pod kątem poziomu hormonów tarczycy, elektrolitów, witamin, parametrów wątrobowych. Badania zleca i analizuje lekarz neurolog.
Drżenie spoczynkowe – leczenie
Postępowanie terapeutyczne w drżeniu spoczynkowym powinno być przede wszystkim ukierunkowane na przyczynę dolegliwości. W przypadku stwierdzenia niedoborów pokarmowych (np. witamin lub minerałów) konieczne jest ich wyrównanie w ramach prowadzonej pod nadzorem lekarza suplementacji. Jeżeli natomiast drżenie spoczynkowe jest konsekwencją zaburzeń endokrynologicznych, takich jak nieleczona lub źle kontrolowana niedoczynność tarczycy, podstawą leczenia pozostaje odpowiednio dobrana farmakoterapia hormonalna, najczęściej z wykorzystaniem euthyroxu (lewotyroksyny) w dawce ustalonej indywidualnie.
Najczęściej jednak drżenie spoczynkowe stanowi jeden z kluczowych objawów choroby Parkinsona. W takiej sytuacji leczenie koncentruje się na farmakologicznym spowalnianiu postępu choroby oraz łagodzeniu jej objawów. Pozwala to na wydłużenie okresów względnej stabilizacji klinicznej. Choroba Parkinsona ma charakter postępujący i obecnie nie istnieją metody umożliwiające jej całkowite wyleczenie. Podstawę leczenia stanowią leki wpływające na układ dopaminergiczny. Istotnym elementem terapii uzupełniającej jest również regularna, indywidualnie dobrana rehabilitacja neurologiczna. Ma ona na celu utrzymanie sprawności ruchowej, poprawę kontroli motorycznej oraz jakości życia pacjenta.
Polecane produkty:
|
Wałek igłowy – aplikator wieloigłowy
Wałek igłowy to aplikator przeznaczony do wykonywania masażu na różne części ciała. Wysoka efektywność znalazła zastosowanie w kompleksowej terapii różnych schorzeń, a także profilaktyce ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Sławek J., Drżenie w chorobie Parkinsona – rozpoznawanie i leczenie, Polski Przegląd Neurologiczny 2017; 13 (4): 163–172.
- Fiszer U., Drżenie – rozpoznanie i leczenie, Polski Przegląd Neurologiczny, 2008, Tom 4.
- Mazur-Różycka J., Fizjologiczne drżenie spoczynkowe, Warszawa 2022.
