Zwyrodnienie kręgosłupa

Strona główna/Choroby, Ortopedia/Zwyrodnienie kręgosłupa
Kwas hialuronowy

Zwyrodnienie kręgosłupa

Choroba zwyrodnieniowa krążków międzykręgowych jest jedną z najczęstszych przyczyn bólu w odcinku szyjnym i lędźwiowym kręgosłupa.
Zwyrodnienie kręgosłupa obejmuje stopniową utratę naturalnej struktury i funkcji kręgosłupa, która ma miejsce wraz z upływającym czasem. Są one zazwyczaj spowodowane starzeniem się, ale może być również wynikiem nowotworów, infekcji czy też zapalenia stawów.
Dla większości ludzi stopniowa degeneracja krążków międzykręgowych nie jest problemem. Jednakże w niektórych przypadkach może doprowadzić do poważnych objawów bólowych, ale nie tylko. Niektórzy ludzie mając chorobę zwyrodnieniową krążka międzykręgowego mogą nigdy nie doświadczyć żadnych objawów z tym związanych.
Nacisk na rdzeń kręgowy i korzenie nerwowe spowodowane przez zwyrodnienie mogą pogłębiać:
– ślizg krążków międzykręgowych lub przepuklinę, dyskopatię;
– zwężenie kanału kręgowego lub kręgozmyk;
– podział chrząstki w stawach kręgosłupa.

Objawy schorzeń – zwyrodnienie kręgosłupa

Wiele osób może mieć zwyrodnienie kręgosłupa i nie ma przy tym żadnych objawów. Inni natomiast mogą odczuwać ból, który jest tak intensywny, że nie są w stanie wykonywać codziennych czynności.

Objawy:

– deformacja kręgosłupa;
– ograniczony ruch;
– ból (w plecach, mogący promieniować do pośladka, uda czy nawet stopy – rwa kulszowa):
-> ostry lub przewlekły;
-> wzmagający się podczas ruchu lub w stanie spoczynku.

Oprócz bólu mogą pojawić się:

mrowienie i/lub zaburzenia czucia w kończynach dolnych (także w stopach), zazwyczaj w jednej. Większość pacjentów wskazuje, że ból jest gorszy w momencie gdy siedzą. Jest to spowodowane tym, że krążki międzykręgowe mają w tej pozycji większą masę do udźwignięcia, czyli muszą znosić większe obciążenia gdy siedzimy.

– uszkodzenie nerwów:
-> osłabienie;
-> utrata czucia;
-> utrata funkcji pęcherza moczowego i/lub problemy jelitowe;
-> zaburzenia seksualne.

Zwyrodnienie kregosłupa

 

Jakie są przyczyny choroby zwyrodnieniowej?

Jako, że ciało człowieka starzeje się, krążki międzykręgowe również z czasem tracą swoje uwodnienie i elastyczność prowadząc do zwyrodnień. Zwyrodnienie może zacząć się ujawniać i rozwijać już od 25 roku życia. Jednak najczęściej doskwiera osobom powyżej 60 roku życia (ok. 60%).
Pierwsze objawy zwyrodnienia mogą być mylące i nie od razu wskazywać na to schorzenie. Towarzyszą mu zwykle niewielkie dolegliwości bólowe, jak również ograniczenie ruchomości zależne od stopnia zwyrodnienia.
W zaawansowanym stadium choroby objawy są już bardziej wyraźne i raczej nie da się ich przeoczyć. Są to:
promieniujący ból do pośladków czy ud, drętwienie, mrowienie.
Ostre stadium jest wówczas, gdy dochodzi do przemieszczenia się (przepukliny) krążków międzykręgowych. Mogą one zaburzyć ruch, czucie, spowodować niedowład, zanik itp.

Zmiany, które występują ze względu na starzenie

– utrata płynu – krążki zdrowe, u młodych i dorosłych mają w składzie aż 90% wody. Z wiekiem zawartość płynu w krążkach międzykręgowych spada, są cieńsze, bardziej skłonne do uszkodzeń. Oznacza to, że odległość pomiędzy kręgami jest mniejsza, „amortyzatory” stają się coraz mniej skuteczne.

– struktura krążka międzykręgowego – bardzo małe rozerwanie lub pęknięcie pierścienia włóknistego (część zewnętrzna). Miękki galaretowaty materiał jądra miażdżystego (część wewnętrzna) w momencie pęknięcia pierścienia może się przemieścić powodując przy tym wybrzuszenia (przepuklina) lub nawet pęknięcie tarczy.

Zwyrodnienie krążka międzykręgowego pojawia się szybciej u osób otyłych, pracujących fizycznie oraz u palaczy. Niekiedy nie mamy jednak na tą chorobę wpływu (czynniki etniczne, wrodzone). Zła biomechanika stawów nie jest także bez znaczenia. Niektórzy twierdzą, że na zwyrodnienie kręgosłupa może mieć wpływ poziom hormonów.

Do ostrych, nagłych szkód może przyczynić się również upadek – przyspieszy to zdecydowanie proces degeneracji.

Kiedy kręgi mają mniej wypełnień oddzielających jeden od drugiego wówczas kręgosłup staje się mniej stabilny. Organizm stara się poradzić sobie z tym budując osteofity kostne. Są to małe występy kostne, które rozwijają się na krawędziach kości. Mogą uciskać rdzeń kręgowy lub nerwy rdzeniowe (korzenie), które osłabiają działanie nerwu oraz powodują ból.
Jest to stan zwany zwężeniem kanału kręgowego.

Jaką budowę mają krążki międzykręgowe?

Krążek międzykręgowy zwany jest potocznie „dyskiem”. To uzupełnienie pomiędzy kręgami. Ma on sprężystą strukturę zbudowaną z tkanki włóknistej.

Zewnętrzna część to pierścień włóknisty – jest twardy i włóknisty. Składa się z kilku nakładających się na siebie warstw.

Wnętrze krążka międzykręgowego stanowi jądro miażdżyste – jest miękkie i galaretowate.

Krążki międzykręgowe tworzą amortyzację kręgów. Działają jak ich dopełnienie w momentach, gdy kręgosłup przenosi lub nosi ciężar. Dyski kręgosłupa pomagają również w wygięciu kręgosłupa, a także powodują, że wraca on do normalnych, naturalnych krzywizn.

W zdrowych, młodych, jak również dorosłych krążkach międzykręgowych zawartość wody to aż 90%. Z wiekiem zawartość wody spada, wyściółka staje się mniej gęsta i kręgosłup staje się nieco krótszy. Czasami nawet może dochodzić do wybrzuszenia dysku.

Diagnozowanie – zwyrodnienie kręgosłupa:

Lekarz będzie pytał pacjenta o odczuwane przez niego objawy: ból, mrowienie, drętwienie, a także kiedy się pojawiają, czy jakieś sytuacje zwiększają ich odczuwanie. Ponadto potrzeba skonfrontować aktualne objawy z historią choroby oraz dokładnie wypytać pacjenta czy nie upadł, nie miał urazów, wypadków w ostatnim czasie.

Sztywność występująca po okresie bezruchu, szczególnie rano, po przebudzeniu jest jednym z ważniejszych objawów wskazujących na możliwość występowania zwyrodnienia kręgosłupa.

Lekarz przeprowadzi również badanie fizykalne, które może obejmować:

1. Sprawdzenie funkcji nerwów – różne obszary ciała sprawdzane są za pomocą młoteczka neurologicznego. Jeżeli reakcja jest słaba bądź jej nie ma wcale może to oznaczać, że korzeń nerwu jest uciśnięty/skompresowany.
Gorące i zimne bodźce mogą być również używane, aby sprawdzić jak nerwy wyczuwają zmiany temperatury.

2. Sprawdzanie siły mięśniowej – pacjent może zostać poproszony o rozebranie, więc lekarz może zobaczyć mięśnie oraz sprawdzić atrofie lub nieprawidłowe ruchy.

3. Sprawdzanie bólu podczas ruchu lub badania palpacyjnego (przez dotyk) – pacjent zostanie również poproszony o ruch w określony sposób. Jeśli ciśnienie wywierane w dole pleców spowoduje ból, wówczas może to oznaczać, że krążek międzykręgowy jest zdegenerowany.

Lekarz może zlecić następujące badania diagnostyczne, aby potwierdzić wstępną diagnozę, wykluczyć pewne choroby lub w celu uzyskania większej ilości informacji wykonać:

1. Rezonans magnetyczny (MRI) – urządzenie, które wykorzystuje pole magnetyczne i fale radiowe do tworzenia szczegółowych obrazów wnętrza ciała na monitorze. Obraz z MRI daje lekarzowi informację o stanie nerwów, krążków międzykręgowych oraz o ich ustawieniu.

2. Tomografia komputerowa (CT) – pozwala rozwiać wszelkie rozbieżności pomiędzy MRI oraz objawami występującymi u pacjenta. Jest to skanowanie, metoda obrazowania medycznego, która wykorzystuje proces generowania obrazu 2-wymiarowego przekroju za pomocą 3-wymiarowego obiektywu (tomografu).

3. Wstrzyknięcie barwnika do jądra miażdżystego w celu sprawdzenia jego bolesności. Obraz wstrzykniętego barwnika pojawia się na tomografii komputerowej lub RTG. Jest to dość kontrowersyjna metoda, rzadko stosowana, gdyż popękane tarcze nie zawsze powodują objawy.

Leczenie – zwyrodnienie kręgosłupa

Leczenie kręgosłupa w chorobie zwyrodnieniowej zależy od rodzaju i nasilenia choroby. W wielu przypadkach leczenie chirurgiczne nie jest sposobem na całkowite wyzdrowienie, więc nie zawsze jest wykonywane.

Zabiegi mogą obejmować m.in. ćwiczenia, które mają na celu zwiększenie elastyczności i wytrzymałości mięśni, zmniejszenie masy ciała.
Ćwiczenia wzmacniające siłę mięśni pozwolą na zmniejszenie obciążenia wywieranego na stawy kręgosłupa.

Dodatkowo w leczeniu można zastosować hydroterapię. Jest to bardzo efektywny zabieg, ponieważ w wodzie masa ciała człowieka zmniejsza się nawet o 80% gdy zanurzy się do szyi.
W wodzie siły działające na stawy są dużo mniejsze. Można więc wykonywać ćwiczenia zwiększające siłę mięśni nie obciążając przy tym stawów.

Przydatne są również wkładki absorbujące do butów, ponieważ przyczyniają się do zmniejszania sił oddziałujących nawet na stawy kręgosłupa.

Ciepłe okłady zmniejszają ból, co przekłada się na zmniejszenie częstotliwości przyjmowania środków przeciwbólowych.

Bardzo ważna jest też edukacja pacjenta, gdyż większa świadomość chorego na temat choroby pozwala lepiej sobie radzić z jej skutkami. Osoba ze zwyrodnieniem kręgosłupa wie wtedy czego może się spodziewać i jak postępować w przypadku wystąpienia nagłych bólów.

Chory może jedynie zmodyfikować styl życia i wykonywać regularne ćwiczenia mające na celu zmniejszenie ucisku na stawy i krążki międzykręgowe, co z kolei będzie prowadziło do większej kontroli nad chorobą i zmniejszenia objawów.

Lekarz może przepisać fizykoterapię (np. TENS), jak również małoinwazyjne leki przeciwbólowe i/lub drogą iniekcji sterydów zewnątrzoponowo.

Operacja może być wymagana w cięższych przypadkach dotyczących przepukliny krążków międzykręgowych lub zwężenia kanału kręgowego.

Niechirurgiczne metody leczenia – zwyrodnienie kręgosłupa

1. Klęczenie lub leżenie zamiast siedzenia (mniej bolesne pozycje). Pacjenci mogą nauczyć się funkcjonować w taki sposób, by ich objawy były mniej nasilone.
2. Podnoszenie ciężkich przedmiotów – musi być wykonywane bez zginania ciała (pracujemy nogami).
3. Leki – pacjent może korzystać z niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), sterydów (zmniejszą obrzęk i stan zapalny wokół nerwów) oraz leków rozluźniających mięśnie.
4. Noszenie gorsetu.
5. Wykonywanie ćwiczeń mających na celu rozbudowanie mięśni pleców i brzucha takie jak: joga, pilates, pływanie, a także ćwiczenia wzmacniające.
6. Ulgę w bólu mogą przynieść wstrzyknięcia środka znieczulającego (miejscowego).
7. Selektywna rizotomia – prąd o częstotliwości radiowej tłumi sygnały nerwowe w obrębie stawu, uniemożliwiając sygnałom bólowym dotarcie do mózgu. Taki rodzaj zabiegu może być zalecany w przypadku gdy pacjent wykazał pozytywną odpowiedź na ostrzykiwanie stawów. Selektywna rizotomia może przynieść ulgę w bólu, który trwał dłużej niż rok.
8. Elektroterapia śróddyskowa (IDET) – bolesne krążki międzykręgowe ogrzewane są przy pomocy dyskografu CT z cewką miedzianą. Gdy zostanie osiągnięta odpowiednia temperatura krążek międzykręgowy twardnieje, co czyni go bardziej odpornym na ruchy obciążające staw. Według Uniwersytetu w Los Angeles (UCLA) wydziału neurochirurgii, zabieg ten jest skuteczny w 70% przypadków.

Chirurgiczna metoda leczenia – zwyrodnienie kręgosłupa

Operacyjne leczenie może być zalecane, jeżeli pacjentowi nie pomaga działanie zachowawcze w okresie 3 miesięcy.
Operacja może być traktowana jako możliwość w przypadku gdy:
– ból powstrzymuje pacjenta od normalnej aktywności;
– występuje drętwienie kończyn dolnych;
– pacjentowi nie pomaga fizykoterapia;
– leki są nie skuteczne;
– stanie lub chodzenie sprawiają trudność.

Dostępne są następujące opcje chirurgiczne:

1. Stabilizacja chirurgiczna – dwa kręgi kręgosłupa są zrośnięte. Zapewnia to stabilność kręgosłupa. Zabieg może być wykonany na każdym poziomie kręgosłupa, ale stosowany jest zazwyczaj w dolnej części kręgosłupa (odcinek lędźwiowy) i szyji. Są to najbardziej ruchome części kręgosłupa.
Połączenie kręgosłupa może być wykonane od strony tylnej, poprzez pręty i śruby, które przylegają do kości. Jeżeli połączenie wykonywane jest od strony przedniej, krążek międzykręgowy zostaje usunięty i zastąpiony materiałem pobranym z innej kości.
Metoda ta daje bardzo dobre rezultaty, jest bardzo skuteczna dla pacjentów o silnych bólach kręgosłupa, którzy nie mogą znieść własnego ciężaru ciała. Niestety rdzeń może przyspieszyć zwyrodnienie krążków w okolicach połączonych kręgów.

2. Chirurgiczna dekompresja:
Facetektomia (z ang. Facetectomy) – usunięcie stawu;
Foraminotomia (z ang. Foraminotomy) – powiększenie otworu wyjścia nerwu z kręgosłupa, aby nie był on skompresowany;
Laminektomia (z nag. Laminektomy) – usunięcie wszystkich lub części blaszki, aby zmniejszyć nacisk na rdzeń kręgowy;
Laminotomia (z ang. Laminotomy) – jak laminektomię, tylko otwór jest większy, dając więcej miejsca dla nerwów.

W procedurach dekompresji chirurg pracuje od tyłu kręgosłupa. Czasami jednak zdarza się, że operacja dekompresji musi zostać wykonana z przodu, zwłaszcza u pacjentów, u których występuje przepuklina przepychająca się do kanału kręgowego.

4. Przednie techniki dekompresyjne:
Discektomia (z ang. Discectomy) – usunięcie wszystkich lub części dysku;
Korpektomia (z ang. corpectomy) – trzony kręgów w sąsiedztwie dysku są usuwane w celu zmniejszenia nacisku na rdzeń kręgowy.

5. Terapia komórek macierzystych – zwyrodnienie kręgosłupa
Badacze opracowali układ do wstrzyknięcia hydrożelu (glikol polietylowy i kwas hialuronowy). Celem wstrzyknięć hydrożelu jest wywołanie chondrogenezy (tworzenia chrząstki). Uważa się, że metoda ma potencjał do regeneracji krążka międzykręgowego.

Polecane produkty:

  Rehabilitacja kadry olimpijskiej
Autor: | 2014-08-03T22:52:38+00:00 18 Luty, 2014|Kategorie: Choroby, Ortopedia|Tagi: |0 komentarzy

Zostaw komentarz