Medfile

Splot krzyżowy stanowi dolną część splotu lędźwiowo-krzyżowego. Powstaje nie tylko z gałęzi przednich wszystkich nerwów krzyżowych (S1-S5) i nerwu guzicznego C0, ale również z gałęzi przedniej czwartego i piątego nerwu lędźwiowego (L4-L5). Uważa się, że jest to największy splot ludzkiego organizmu.

Splot krzyżowy

Podstawy anatomiczne

Splot krzyżowy ma kształt zbliżony do trójkąta, którego podstawa zwrócona jest do powierzchni miednicznej kości krzyżowej. Natomiast wierzchołek zwrócony jest w stronę dolnej części otworu kulszowego większego.

Tylna powierzchnia splotu przylega do powierzchni przedniej mięśnia gruszkowatego. Z kolei powierzchnia przednia zwrócona jest do jamy miednicy i przykryta tylną częścią powięzi miednicy.

Zaopatruje zdecydowanie większą część kończyny dolnej, narządy miednicy mniejszej, krocze, narządy płciowe zewnętrzne, skórę, a także mięśnie okolicy kości guzicznej.

Splot krzyżowy – podział

Wyróżnić można gałęzie krótkie i długie.

Gałęzie krótkie splotu krzyżowego są mięśniowe, stawowe i okostnowe. Dochodzą do następujących mięśni:

  • gruszkowatego – gałąź odchodzi od S1 i S2, następne wnika do przedniej powierzchni tego mięśnia;
  • zasłaniacza wewnętrznego i bliźniaczego górnego – gałąź odchodzi od L5, S1 i S2, opuszcza miednicę przez część dolną otworu kulszowego większego i oddaje gałązkę mięśniową do górnej części powierzchni tylnej mięśnia bliźniaczego górnego. Następnie zawija się dookoła kolca kulszowego i wnika do powierzchni przedniej mięśnia zasłaniacza wewnętrznego;
  • czworobocznego uda i bliźniaczego dolnego – odchodzi od L4, L5 i S1 i opuszcza miednicę przez otwór kulszowy większy.

Wszystkie gałęzie długie splotu krzyżowego (z wyjątkiem nerwu guzicznego) opuszczają miednicę przez otwór kulszowy większy. Jest ich sześć i można je podzielić na 3 grupy:

  1. Pierwsza – tworzą ją nerwy: pośladkowy górny i dolny, skórny tylny uda oraz kulszowy. Zaopatrują one ruchowo część mięśni miednicy, zginacze uda, i wszystkie mięśnie goleni oraz stopy, natomiast czuciowo zaopatrują część skóry pośladków i krocza, tylną powierzchnię uda, skórę goleni i stopy.
  2. Druga – tworzy nerw sromowy, który unerwia mięśnie dna miednicy, narządy miednicy mniejszej, krocze i narządy płciowe zewnętrzne.
  3. Trzecia – tworzy ją nerw guziczny, który zaopatruje skórę i mięśnie okolicy kości guzicznej.

Nerw pośladkowy górny i dolny

Nerw pośladkowy górny jest nerwem całkowicie ruchowym. Z kolei nerw pośladkowy dolny jest ruchowy w znacznej większości.

Górny wychodzi z miednicy przez otwór kulszowy większy tuż nad mięśniem gruszkowatym. W przypadku złamania kości kulszowej może zostać uszkodzony, ponieważ przylega on do wcięcia kulszowego większego. Zaopatruje mięsień pośladkowy średni i mięsień pośladkowy mały, a także mięsień naprężacz powięzi szerokiej.

Nerw pośladkowy dolny ma około 3 mm grubości. Na przedniej powierzchni mięśnia pośladkowego wielkiego oddaje swoje liczne gałęzie końcowe. Unerwia ruchowo mięsień pośladkowy wielki, czuciowo zaś większą część powierzchni tylnej stawu biodrowego. Uszkodzenie nerwu pośladkowego dolnego powoduje osłabienie ruchu prostowania w stawie biodrowym.

Sklep Spirulina

Nerw skórny tylny uda

Jest nerwem wyłącznie czuciowym. Wychodzi z miednicy przez otwór kulszowy większy pod mięśniem gruszkowatym i biegnie ku dołowi. W jego przebiegu wyróżniamy dwa odcinki: pośladkowy (krótszy) oraz udowy (dłuższy). W odcinku pośladkowym oddaje gałęzie kroczowe i nerwy skórne dolne pośladków, a w odcinku udowym oddaje gałęzie skórne tylne uda.

Zaopatruje czuciowo dolną część pośladków, skórę tylnego odcinka krocza i całą tylną powierzchnię uda.

Nerw kulszowy

Jest najdłuższym i najgrubszym nerwem, zarówno splotu krzyżowego, jak i całego ciała. Należy do nerwów mieszanych. Zaopatruje mięśnie tylnej grupy uda (zginacze) oraz całe podudzie i stopę (z wyjątkiem skóry przednio-przyśrodkowej powierzchni goleni i przyśrodkowego brzegu stopy).

W skład tego nerwu wchodzi większość włókien splotu krzyżowego. Wychodzi on z miednicy przez otwór kulszowy większy poniżej mięśnia gruszkowatego.

Zaopatruje czuciowo staw kolanowy i tylną część stawu biodrowego, natomiast ruchowo – wszystkie zginacze uda z wyjątkiem głowy krótkiej mięśnia dwugłowego uda.

Zobacz również: Rwa kulszowa.

Nerw sromowy

Jest nerwem mieszanym, a ze względu na zawartość włókien układu autonomicznego różni się od innych nerwów rdzeniowych tym, że jest bardziej miękki i ciemniejszy, o szaroróżowym zabarwieniu.

Nerw sromowy zaopatruje czuciowo skórę krocza oraz narządów płciowych zewnętrznych (z wyjątkiem wzgórka łonowego i przedniej części moszny / warg sromowych), natomiast ruchowo mięśnie krocza. Włókna układu autonomicznego zaopatrują między innymi narządy i naczynia miednicy.

Nerw guziczny

Ten nerw wchodzi w skład drobnego splotu guzicznego leżącego przed przyczepem mięśnia guzicznego do kości krzyżowej oraz guzicznej. Odchodzą od niego nerwy odbytowo-guziczne oraz gałęzie mięśniowe do mięśnia guzicznego.

Jego porażenie powoduje zaburzenia czynności mięśnia dźwigacza odbytu. Natomiast samo podrażnienie powoduje dotkliwy ból w okolicy kości ogonowej.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom V, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław