Więzozrosty (łac. syndesmosis) stanowią szczególny typ połączeń kości w układzie kostnym człowieka. Charakteryzują się brakiem ruchomości lub jej znacznym ograniczeniem, ponieważ elementy kostne łączone są za pomocą wytrzymałej tkanki łącznej włóknistej, najczęściej w postaci więzadeł. Tego rodzaju struktury pełnią istotną rolę stabilizacyjną i ochronną, zapobiegając nadmiernym przemieszczeniom kości. Przykładem więzozrostów są szwy czaszkowe, które umożliwiają prawidłowe kształtowanie i wzrost czaszki, a także połączenia w obrębie miednicy, zapewniające jej odpowiednią wytrzymałość mechaniczną.
Więzozrosty – charakterystyka
Więzozrosty to połączenia kości za pomocą tkanki łącznej włóknistej (nieco rzadziej tkanki łącznej sprężystej), głównie w postaci więzadeł lub błon. W przeciwieństwie do stawów nie mają jamy stawowej i są z reguły nieruchome lub bardzo ograniczenie ruchome. Co charakterystyczne, w takich połączeniach brak jest miejsca na jamę stawową i to odróżnia je od klasycznych stawów. Są jednak przez to wyjątkowo stabilne. Zapewniają trwałe i mocne połączenie, zwłaszcza w miejscach wymagających sztywności dla zabezpieczania istotnych narządów wewnętrznych. Zazwyczaj są nieruchome, choć niektóre (np. błona międzykostna) pozwalają na niewielki zakres ruchu. W przypadku dzieci niektóre więzozrosty mogą z czasem kostnieć (np. szwy czaszkowe), co prowadzi do powstania kościozrostów.
Omawiając je nieco dokładniej, są to pozostałości połączenia mezenchymatycznego zawiązków dwóch odcinków szkieletu. Więzozrosty występują aż w 4 postaciach, czyli jako:
- więzozrost włóknisty – połączenie tutaj tworzą dłuższe lub krótsze pasma łącznotkankowe klejodajne, a przykładem jest choćby więzadło rylcowo-gnykowe;
- więzozrost sprężysty – występuje jako pasma łącznotkankowe, w których włókna sprężyste zastępują włókna klejodajne. W efekcie tego tkanka przybiera lekko żółte zabarwienie. Przykładem jest więzadło żółte znajdujące się między łukami poszczególnych kręgów;
- szew – połączenie między dwiema (lub więcej) stykającymi się ze sobą kośćmi, między którymi znajduje się cienka (około pół centymetra grubości) lecz niezwykle mocna i wytrzymała tkanka łączna. Szew może być dodatkowo gładki lub prosty, łuskowy, piłowaty, wklinowany rozszczepiony, a wszystko to zależy od brzegów kości, które są nim łączone.
Alternatywą w ciele człowieka dla więzozrostów są chrząstkozrosty, czyli połączenia chrzęstne, które w dużej liczbie występują w młodych organizmach. Jednak z wiekiem twardnieją i sztywnieją, a także kościozrosty, czyli najmocniejsze możliwe anatomicznie połączenie między kośćmi, tworzące się przez kostnienie obu pierwszych połączeń ciągłych. Typowym zjawiskiem jest tutaj na przykład kostnienie chrząstek nasadowych i szwów czaszki. Kostnieć mogą jednak też stawy kości krzyżowej. Zjawiskiem patologicznym jest kostnienie po złamaniu kości, jeśli występuje w nieprawidłowym miejscu.
Zobacz również: Etapy zrostu kości.
Więzozrosty – przykłady
Podstawowe, klasyczne przykłady więzozrostów w ciele człowieka to:
- szwy czaszkowe – znajdują się między kośćmi czaszki, a ich najważniejszą rolą jest jej stabilizacja, jako że wewnątrz znajduje się jeden z najważniejszych narządów wewnętrznych, czyli mózg;
- więzadła krzyżowe – również są formą więzozrostów, a znaleźć je można w stawach kolanowych (np. więzadło krzyżowe przednie). Ich funkcją też jest stabilizacja;
- więzadła miednicy – znajdują się pomiędzy kością biodrową a kością krzyżową. Utrzymują prawidłową strukturę miednicy;
- błona międzykostna – znajduje się między kością promieniową a kością łokciową;
- więzozrost piszczelowo-strzałkowy – jak wskazuje nazwa, znajduje się między kością piszczelową, a kością strzałkową, które tworzą podudzie człowieka;
- więzadła międzykolcowe i nadkolcowe – łączą wyrostki kolczyste kręgów kręgosłupa.
Takich więzozrostów jest jednak znacznie więcej.
Funkcje więzozrostów
Więzozrosty odpowiadają przede wszystkim za stabilizację struktur kostnych, ponieważ utrzymują kości w stałym połączeniu względem siebie i zapewniają prawidłową sztywność tam, gdzie ruch nie jest pożądany. Chronią też narządy wewnętrzne, a także przenoszą siły mechaniczne. Przykładem jest choćby błona międzykostna podudzia, rozkładająca siły działające na kończynę dolną. W efekcie wspomagają funkcję mięśni i stawów. W przypadku dzieci szwy czaszkowe umożliwiają wzrost mózgu i czaszki. Wraz z wiekiem mogą kostnieć, przekształcając się w kościozrosty, co zapewnia wówczas lepszą ochronę struktur wewnętrznych.
Polecane produkty:
|
Wałek igłowy – aplikator wieloigłowy
Wałek igłowy to aplikator przeznaczony do wykonywania masażu na różne części ciała. Wysoka efektywność znalazła zastosowanie w kompleksowej terapii różnych schorzeń, a także profilaktyce ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
- Sokołowska-Pituchowa J., Anatomia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
