Reklama

Połączenia kości

Spis treści

Połączenia kości są niezwykle ważne, ponieważ umożliwiają nie tylko poruszanie się, ale także stabilizację całego układu szkieletowego.

 

Połączenia kości – podział

Z rysu rozwojowego połączeń kości wynika, że występują one w organizmie w 2 zasadniczych postaciach jako:

  1. Połączenia ścisłe (nieruchome).
  2. Połączenia wolne (ruchome).

Połączenia ścisłe

Są niezróżnicowane, ciągłe i bez szczeliny stawowej. Łączenie poszczególnych części szkieletu odbywa się tutaj przez tkanki i w zależności od ich budowy histologicznej, czyli w zależności od tego, czy materiałem spajającym jest tkanka łączna, chrząstka czy kość.

W anatomii wyróżnia się zatem:

  • więzozrosty;
  • chrząstkozrosty;
  • kościozrosty.

Więzozrosty

Zwane inaczej połączeniami włóknistymi, stanowią pozostałość połączenia mezenchymatycznego zawiązku dwóch odcinków szkieletu. Występują w 4 postaciach, jako więzozrost:

  1. Włóknisty – połączenie tworzą krótsze lub dłuższe klejodajne pasma łącznotkankowe, np. więzadło rylcowo-gnykowe;
  2. Sprężysty – jako pasma łącznotkankowe, w których włókna sprężyste zastępują włókna klejodajne. Ponadto nadają one tkance żółte zabarwienie. Do więzozrostów sprężystych można zaliczyć np. więzadła żółte między łukami kręgów;
  3. Szew – jako cienka, ale bardzo mocna warstwa tkanki łącznej pomiędzy łączącymi się kośćmi. W zależności od kształtu łączących się brzegów kości odróżniamy szew gładki, łuskowy i piłowaty;
  4. Wklinowanie – to sposób umocowania korzeni zębów w ścianie zębodołu dzięki cienkiej warstwie tkanki łącznej. Dodatkowo jego odmianą jest szew rozszczepiony lub rowkowy.

Chrząstkozrosty

Zwane także połączeniami chrzęstnymi, ponieważ cechują się połączeniem kości za pomocą warstwy chrzęstnej.

W wieku dziecięcym oraz młodzieńczym takie połączenia są częste i występują w kościach długich między trzonem, a nasadą w postaci chrząstki nasadowej. Materiałem łączącym jest chrząstka szklista, która z wiekiem przekształca się częściowo, bądź całkowicie w chrząstkę włóknistą. W efekcie u dorosłego człowieka z wyjątkiem chrząstki między pierwszym żebrem, a mostkiem nigdzie nie ma chrząstki szklistej.

Kościozrosty

Są najmocniejszym połączeniem kości i powstają z wiekiem przez kostnienie obu pierwszych postaci połączeń ciągłych. Typowym zjawiskiem kostnienia jest ten proces chrząstek nasadowych i szwów czaszki. Również stawy mogą kostnieć, np. w kości krzyżowej.

Patologiczne skostnienie występuje niejednokrotnie po złamaniu kości w stawie.

Zobacz również: Staw rzekomy.

Połączenia wolne

Połączenia wolne, czyli stawy zwie się także połączeniami maziowymi i są one najbardziej ruchome. Także ich budowa jest bardziej złożona niż w nieruchomych połączeniach kości.

We wszystkich stawach można wyróżnić następujące składniki główne:

  • powierzchnie stawowe – wolne struktury pokryte chrząstką. Bywają wklęsłe lub wypukłe, a znajomość tego ma szczególne znaczenie w terapii manualnej. W efekcie powierzchnie wklęsłe stanowią panewkę stawową, zaś powierzchnie wypukłe – główkę stawową;
  • torebkę stawową – otacza ona cały staw. Można zatem powiedzieć, że łączy końce stawowe kości i odgranicza tym samym staw od otoczenia;
  • jamę stawową – szczelinowata przestrzeń wypełniona mazią.

Poza tymi wymienionymi bywają jeszcze inne, niestale występujące składniki, takie jak więzadła stawowe, krążki stawowe łąkotek czy obrąbki stawowe.

Grubość chrząstki stawowej jest różna nie tylko w poszczególnych stawach, ale nawet w różnych miejscach jednego stawu. Ponadto zależy w dużej mierze od tarcia w stawie. W rezultacie najgrubszą chrząstkę stawową można zaobserwować w rzepce.

Mechanika stawów

Ruchy w stawach można podzielić na 3 kategorie:

  • ślizganie;
  • toczenie;
  • obracanie.

Te różne rodzaje mogą występować w jednym stawie i rzadko tylko w poszczególnym stawie może się odbywać jeden rodzaj ruchu. Dodatkowo wszystkie ruchy stawów są obustronne.

W utworzeniu stawów mogą brać udział 2 lub więcej kości, w efekcie czego wyróżnia się stawy proste i złożone. Jeżeli składowe części stawu w stosunku do siebie są mało ruchome, to mechanizm nawet w stawie złożonym jest prosty.

Zobacz również: Rodzaje stawów.

Bibliografia

  1. Bochene A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *