Terapia ręki to funkcjonalne podejście terapeutyczne powstałe na potrzeby usprawniania motoryki małej, czyli precyzyjnych ruchów nadgarstka, śródręcza i palców. Jest holistyczną formą wsparcia dziecka mającego trudności w zakresie motoryki ciała, jak również formą rehabilitacji osób dorosłych po operacjach w obrębie ręki i nadgarstka (np. po szyciu TFCC lub stabilizacji kości łódeczkowatej po jej złamaniu).
Na czym polega terapia ręki?
Terapia ręki to metoda, która może odbywać się na wiele sposobów, zależnie od tego, w jakim celu i u jakiego pacjenta jest wykonywana. Jej założeniem jest przede wszystkim poprawa sprawności ręki, zwiększenie siły mięśniowej, rozwijanie koordynacji wzrokowo‑ruchowej, poprawa precyzji ruchów, usprawnienie chwytu i manipulacji przedmiotami.
Bardzo często obejmuje pracę manualną z pacjentem, na przykład rozluźnianie rozcięgna dłoniowego, PIR w obrębie palców i nadgarstka, masaż poprzeczny tkanek, uciskanie określonych punktów spustowych, techniki poprawiające zakres zgięcia i wyprostu oraz wiele innych. Terapia ręki zawsze powinna obejmować ćwiczenia ręki, najlepiej zadane do domu, ponieważ często jest potrzeba wykonywania ich codziennie, nawet kilka razy dziennie. Pacjent musi być więc z tego odpowiednio przeszkolony. Dodatkowo terapię ręki można wzbogacić o zabiegi fizykalne, na przykład drenaże, naświetlanie, kąpiele wirowe, jak również o kinesiotaping lub ortezowanie, jeśli jest taka potrzeba.
W przypadku dzieci terapia ręki powinna być prowadzona w formie zabawy, aby zachęcać najmłodszych pacjentów do pracy. Nie może odbywać się jako izolowana część rehabilitacji, ponieważ szybko doprowadzi do znudzenia. Powinna być elementem ogólnych gier i zabaw, sprawnie w nie wplatana.
Terapia ręki – wskazania
W przypadku dzieci terapia ręki wskazana jest w następujących przypadkach:
- zaburzenia w obszarze motorycznym, w tym motoryki dużej i małej;
- nieprawidłowości w napięciu mięśniowym kończyny górnej;
- trudności z wykonywaniem podstawowych czynności samoobsługowych, manipulacyjnych i koordynacyjnych;
- problemy w sferze analizatora wzrokowego i kinestetyczno-ruchowego;
- obniżona sprawność manualna i grafomotoryczna;
- trudności w nauce pisania;
- zaburzenia praksji.
Terapia ręki wykorzystywana jest jako metoda wspomagająca rozwój dziecka m.in. z zaburzeniami przetwarzania sensorycznego, zaburzeniami rozwojowymi koordynacji oraz dysleksją rozwojową, dysgrafią, ADHD, niepełnosprawnością intelektualną, zespołem Downa i wieloma innymi wrodzonymi lub nabytymi patologiami.
Jak wspomniano wcześniej, terapia ręki może być stosowana również u pacjentów po urazach i kontuzjach w obrębie kończyny górnej, zwłaszcza ręki i nadgarstka. Dotyczy to zarówno leczenia zachowawczego tych problemów, jak i w rehabilitacji pooperacyjnej. Rekomenduje się wdrożenie terapii ręki m.in. przy następujących problemach:
- uszkodzenie TFCC (uszkodzenie chrząstki trójkątnej);
- złamania kości nadgarstka (najczęściej jest to złamanie kości łódeczkowatej, która często wymaga operacji);
- przykurcz Dupuytrena;
- zespół cieśni nadgarstka;
- złamania dystalnej części kości promieniowej i/lub kości łokciowej, szycie mięśni prostowników lub mięśni zginaczy palców.
Kto prowadzi terapię ręki?
Zdecydowanie najczęściej terapię ręki prowadzi przeszkolony z tego fizjoterapeuta. Należy podkreślić, że nie każdy potrafi działać w tym zakresie, zwłaszcza jeśli chodzi o rehabilitację pooperacyjną. Musi znać wszystkie protokoły postępowania po poszczególnych operacjach, ponieważ w innym razie nawet niewielkie błędne działania mogą przynieść poważne konsekwencje.
W przypadku terapii ręki u dzieci, może ją prowadzić zarówno fizjoterapeuta, jak i psycholog, trener przygotowania motorycznego lub inny specjalista pracujący z najmłodszymi.
Polecane produkty:
|
Plastry do kinesiotapingu
Zapewniają skuteczną i bezinwazyjną metodę w walce z bólem układu mięśniowo-nerwowego. Dodatkowo korzystnie wpływają na poprawę krążenia krwi oraz limfy, zapewniając przy tym wygodę podczas noszenia. Zobacz więcej... |
|
Plastry kinesiotaping
Taśmy Kinesio Tex Classic to oryginalne, japońskie plastry znane i cenione od lat przez fizjoterapeutów na całym świecie. Stworzone zostały i do tej pory nadzorowane są przez doktora Kenzo Kase. Taśmy te zapewniają skuteczną i bezinwazyjną metodę w walce Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Zielińska M., Terapia ręki jako holistyczna forma wsparcia ucznia z obniżoną sprawnością motoryki małej, Szkoła Specjalna, 4/2020.
- Hebert R., Praktyczna fizjoterapia oparta na dowodach, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2025.
