Fotodepilacja Wrocław

Móżdżek (cerebellum)

Budowa i położenie

Móżdżek położony jest w dole tylnym czaszki pod namiotem móżdżku. Sąsiaduje z płatem skroniowym, potylicznym oraz z pniem mózgu.
Składa się z dwóch półkul oddzielonych od siebie robakiem oraz z trzech płatów:
-przedniego (docierają do niego informacje z wrzecionek mięśniowych oraz nerwowo-ścięgnistych, odpowiada za regulację napięcia mięśni)
-tylnego (docierają do niego informacje z kory nowej, jest odpowiedzialny za koordynację ruchów zamiarowych)
-gruzdkowo-kłaczkowego (docierają do niego inforacje z układu przedsionkowego, odpowiada za utrzymanie równowagi oraz postawy).

Mozdzek

Ryc. Schemat budowy móżdżku

Płat przedni oddzielony jest szczeliną pierwszą od płata tylnego, ten natomiast od gruzdkowo- kłaczkowego odgrodzony szczeliną tylno-boczną.

Móżdżek zbudowany jest z:

1. Kory móżdżku (istota szara)
2. Ciała rdzennego (istota biała)

1. Kora móżdżku dzieli się na trzy warstwy:
• Drobinową
-charakteryzuje się niewielką liczbą komórek;
-posiada poziome włókna komórek ziarnistych oraz rozgałęzienia dendrytów komórek Purkyniego;
-znajdują się w niej komórki gwiaździste zewnętrzne oraz wewnętrzne (koszyczkowe).
• Zwojową (tzw. warstwa komórek Purkyniego)
– położona jest pomiędzy ziarnistą a drobinową.
• Ziarnistą
-usytuowana jest między istotą białą a warstwą zwojową kory;
-posiada komórki ziarniste, Golgiego oraz kłębuszki móżdżkowe (synaptyczne połączenia włókien kiciastych z dendytami małych komórek ziarnistych).

Komórki kory móżdżku i ich główne funkcje:
1) Komórka Purkyniego:
– przewodzi impuls z kory móżdżku;
-wysyła impuls hamujący do jąder przedsionkowych i jąder móżdżku;
-hamują ją komórki Golgiego oraz komórki warstwy drobinowej tj. gwiaździste oraz koszyczkowe.
2) Komórka ziarnista:
-wysyła impuls pobudzający do komórek : Pukryniego, Golgiego, komórek koszyczkowych oraz gwiaździstych;
-pobudzana jest przez włókna mszyste.
3) Włókna mszyste:
-główne włókna pobudzające dróg:
* rdzeniowo-móżdżkowej
* mostowo-móżdżkowej;
-wysyłają impuls pobudzający do komórek ziarnistych.
4) Włókna pnące:
-wychodzą z dolnej oliwy opuszki;
-bardzo silnie i długotrwało (1s) pobudzają komórki Purkyniego (tzw. zespół iglicowy);
-pobudzają również drogi oliwkowo- móżdżkowe.

2. Ciało rdzenne:
• Znajduje się wewnątrz móżdzku;
• Tworzy konary móżdżku:
-górny;
-środkowy;
-dolny.
• Posiada cztery jądra:
-wierzchu (w robaku);
-kulkowate i czopowate, razem tworzą tzw. jądro wsunięte (w strefie przyśrodkowej półkuli móżdżku);
-zębate (w strefie bocznej półkuli móżdżku).

Połączenia aferentne i eferentne móżdżku (konary móżdżku)

1) Konar górny (jest to główna droga wyjścia z móżdżku. Asocjuje móżdżek z mostem oraz śródmózgowiem):
• Aferentne:
– pień mózgu
– rdzeń kręgowy (droga rdzeniowo-móżdżkowa przednia – przekazuje informacje bólu ze skóry i tkanek głębokich)
• Eferentne:
– jądro czerwienne (droga móżdżkowo-czerwienno-rdzeniowa)
– wzgórze (jądro brzuszno-boczne [VL] oraz jądro brzuszne pośrednie [VI])
– twór siatkowaty (droga móżdżkowo-siatkowo-rdzeniowa)

2) Konar środkowy (asocjuje móżdżek z mostem. Posiada tylko połączenia aferentne):
• Aferenetne:
– jądra mostu (droga mostowo-móżdżkowa)

3) Konar dolny (asocjuje móżdżek z rdzeniem przedłużonym. Podzielony jest na 2 części: ciało powrózkowe i przypowrózkowe):
• Aferentne:
– rdzeń przedłużony (droga oliwokow-móżdżkowa i przedsionkowo-móżdżkowa)
– rdzeń kręgowy (droga rdzeniowo-móżdżkowa tylna – przekazuje informacje dotyku i ucisku ze skóry oraz z mięśni, droga klinowo-móżdżkowa)
• Eferentne:
– rdzeń przedłużony (droga móżdzkowo-przedsionkowa)

Zaburzenia czynności móżdżku

Przy uszkodzeniu móżdżku lub zaburzeniu jego czynności dochodzi do triady objawów:
– zaburzenia równowagi (ataksja tułowia i chodu);
– ataksji (bezład, zaburzenie koordynacji, niezborność. Upośledzenie sprawnego i dokładnego wykonania ruchów. Wyróżnia się dwa typy: 1. Móżdżkową 2. Tylnosznurową);
-obniżenia napięcia mięśniowego (hipotoni, pacjent sprawia wrażenie pijanego).

1. Ataksja charakteryzuje się występowaniem następujących objawów:

– mowa skandowana („sylabowa”);
– dystaksja (brak koordynacji w trakcie ruchów zamierzonych);
– drżenie zamiarowe;
– dysmetria (pacjent ma problem z zatrzymaniem ruchu w danym punkcie np. próbując złapać kubek, chory łapie przestrzeń przed przedmiotem);
– zjawisko odrzutu (utrata dostosowania napięcia mięśni do zmieniających się warunków zewnętrznych np. stawiając opór na przedramię w trakcie próby wyprostu w stawie łokciowym, pacjent nie jest w stanie zatrzymać ruchu wyprostu po nagłym odpuszczeniu oporu i uderza ręką w stół);
– oczopląs;
– dekompozycja ruchu (niezgrabność ruchu, pacjent ma trudność w wykonaniu płynnego ruchu, rozkłada go na części składowe);
– adiadochokineza (chory nie jest w stanie wykonać szybkich naprzemiennych ruchów).

2. Zespół móżdżkowy czyli uszkodzenie struktur móżdżku, charakteryzuje się objawami:

– obniżeniem napięcia mięśniowego;
– oczopląsem;
– mową skandowaną;
– makrografią;
– adiadochokinezą;
– drżeniem zamiarowym;
– zaburzeniami równowagi;
– ataksją.

3. Zespół robaka przedniego:

– wynik zaniku części górnej robaka (najczęściej spowodowany przez nadużywanie alkoholu);
– występuje ataksja kończyn dolnych, tułowia i chodu.

4. Zespół robaka tylnego:
– ataksja tułowia.

5. Zespół półkulowy:
– po tej samej stronie co uszkodzenie występuje ataksja kończyn dolnych i górnych, chodu i tułowia.

6. Guzy móżdżku:
– gwiaździak, 30% wszystkich guzów mózgu (u dzieci);
– rdzenniak zarodkowy, 20% (u dzieci);
– wyściółczak, 10% (u dzieci).

Bibliografia:

1) James D. Fix, „Neuroanatomia”, wydanie I polskie pod redakcją Janusza Morysia, wyd. Urban & Partner, Wrocław 1997;
2) Stanisław Konturek, „Fizjologia człowieka”, tom IV, wydanie VI, wyd. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1998.

Rehabilitacja Wrocław

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!