Medfile

Układ kostny określa kształt i wielkość ciała człowieka. Szkielet dorosłej osoby zbudowany jest z 206 oddzielnych kości. Ich liczba jednak zmienia się, ponieważ u 15-letniego dziecka jest większa, a u ludziukład kostny starszych mniejsza (ze względu na zrastanie się kości).

Układ kostny – charakterystyka

Mimo iż tkanka kostna jest odporna i wytrzymała, to jednak na kształt kości wywierają wielki wpływ nie tylko inne kości, ale także prawie wszystkie narządy przylegające w ustroju do kości. Można zatem powiedzieć, że w pewnym stopniu jest plastyczna, nawet po ukończeniu swego rozwoju. Przykładowo – tętnice i naczynia biegnące po powierzchni kości tworzą w niej rowki.

Skład kości

Podstawowa jednostka tkanki kostnej to osteon, który składa się z komórek z wypustkami nazywanymi osteocytami.Substancja podstawowa tworzy istotę międzykomórkową, w której to odkładają się składniki mineralne.Komórki kościotwórcze wytwarzają między innymi włókna kolagenowe, nadające tkance kostnej niezbędną elastyczność. Komórki te wspólnie z komórkami kościogubnymi kształtują kościec w sposób zależny od przeznaczenia poszczególnych kości.

Komórki kościogubne i kościotwórcze wytwarzają kształt kości w zależności od działających nacisków.Przykładowo, przyczepy mięśni pociągając za kość, powodują na niej charakterystyczne wyniosłości, które ułatwiają pierwszą fazę pracy mięśnia. Przykładem wyniosłości kostnych są: kolce biodrowe, guzek większy kości ramiennej, guz piętowy czy krętarze.

Rodzaje kości

Kościec składa się z różnych kości. W rezultacie – pod względem budowy i kształtu – wyróżniamy kości:

  • płaskie
  • długie
  • krótkie
  • różnokształtne
  • pneumatyczne

Przykładowo kości płaskie występują w czaszce oraz w klatce piersiowej, jak również tworzą część obręczy barkowej (łopatka, która wchodzi w skład obręczy kończyny górnej) i obręczy miednicznej (obręczy kończyny dolnej).

Kości krótkie i różnokształtne znajdują się w części twarzowej czaszki, w kręgosłupie, w rękach i stopach. Kości pneumatyczne u człowieka wchodzą w skład części twarzowej czaszki (jako kości czołowa, szczękowa, klinowa). Są one lżejsze i dlatego też możliwe jest prawidłowe utrzymanie głowy (przesunięcie środka ciężkości głowy do tyłu).

Sklep Spirulina

Kości długie występują w kończynach górnych i dolnych. Jama szpikowa (znajdująca się wewnątrz trzonu kości długich, wypełniona szpikiem kostnym) zmniejsza masę kości, jednak nie zmniejsza jej wytrzymałości.

Funkcje

Tkanka kostna pełni wiele ważnych funkcji w organizmie. Znaczna część kości stanowi ochronę ważnych narządów wewnętrznych, np. czaszka chroni mózg, a żebra – płuca wraz z sercem. Inne kości dostosowane są do dźwigania sporego ciężaru ciała, np. kości udowe dźwigają go zarówno w staniu, chodzeniu jak i bieganiu.

Znaczna większość wszystkich kości szkieletu stanowi dźwignię i jest istotnym składnikiem narządów ruchu. Kości, łącząc się ze sobą, są wprawiane w ruch przez mięśnie. Za pomocą stawów są w stanie wykonywać ruchy. Dodatkowo należy wspomnieć, że we wnętrzu kości znajduje się ważny dla życia szpik kostny.

Układ kostny (wraz z więzadłami i stawami) należy do części statycznej układu narządów ruchu.

Funkcje układu kostnego można podsumować w następujący sposób:

  • chroni narządy wewnętrzne
  • stanowi miejsce przyczepu mięśni szkieletowych, a tym samym wspomaga akt poruszania się
  • bierze udział w homeostazie poprzez magazynowanie jonów wapnia i fosforu
  • pośrednio pełni funkcję krwiotwórczą, ponieważ we wnętrzu kości znajduje się szpik kostny

Choroby

Tkanka kostna, podobnie jak każda tkanka organizmu, posiada swoje charakterystyczne choroby. Do najpopularniejszych zaliczamy  krzywicę, osteoporozę, osteomalację, wrodzoną łamliwość kości, chrzęstniakomięsaka, kostniakomięsaka, pęknięcia oraz złamania.

Z układem kostnym wiążą się również wszelkie dolegliwości w obrębie kręgosłupa (skoliozy lub jego boczne skrzywienia), a także klatki piersiowej (klatka piersiowa lejkowata i kurza).

Bibliografia:

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
Polecane produkty:

Aktualizacja:

Rehabilitacja Wrocław