Kolana szpotawe – przyczyny, objawy, leczenie

///Kolana szpotawe – przyczyny, objawy, leczenie
Sprawdzony Fizjoterapeuta

Kolana szpotawe to wada postawy, w której oś podudzia tworzy z osią uda kąt otwarty do wewnątrz. Odległość między kolanami w staniu ze złączonymi kostkami przyśrodkowymi wynosi powyżej 4 cm. Wada ta nasila się w okresie rozwoju i wzrostu organizmu (wiek szkolny). Przyjmuje się, że ma swój początek pomiędzy 1 a 3 rokiem życia. Jest wówczas zjawiskiem fizjologicznym, które zanika około 4 roku życia. Zwykle dotyczy obu kończyn dolnych. Wada obejmująca wyłącznie jedną kończynę dolną jest wskazaniem do badania radiologicznego.

Kolana szpotawe

Przyczyny

Do przyczyn pojawiania się kolan szpotawych zalicza się przede wszystkim nadwagę ciała przy słabym układzie mięśniowo-więzadłowo-kostnym lub krzywicę. Bardzo często na wadliwą budowę kończyn dolnych wpływa zbyt wczesne pionizowanie dziecka (zmuszanie do stania w łóżeczku, chodzenia). Malec powinien pełzać i raczkować na tyle długo, aby móc wytworzyć odpowiednio silny aparat mięśniowo-więzadłowy i wzmocnić kościec.

Zobacz również: Rozwój postawy ciała.

Inną przyczyną może być przebyte zapalenie kości, choroba Blounta lub doznany uraz. Warto także prześledzić choroby występujące w rodzinie.

Objawy

Kolanom szpotawym może towarzyszyć skręcenie obwodowej części goleni do środka, czego efektem jest wadliwe ustawienie stóp i zaburzenia chodzenia. Zmiany w obrębie struktur więzadłowo-mięśniowych dotyczą nadmiernego rozciągnięcia więzadła pobocznego strzałkowego oraz mięśnia dwugłowego uda i mięśnia napinacza powięzi szerokiej. Przykurcze obejmują więzadło poboczne piszczelowe oraz mięśnie krawieckie, smukłe, obszerne przyśrodkowe, półbłoniaste i półścięgniste.

Kolana szpotawe można rozpoznać po:

  • symetrycznym niełączeniu stawów kolanowych podczas wyprostowanego stania
  • przeproście w stawach kolanowych
  • skręceniu kończyn dolnych do siebie w stawach biodrowych

Często pojawia się ból po przeciążeniu kończyn dolnych długotrwałym chodzeniem (np. po górskiej wycieczce).

Fotodepilacja Wrocław

Zobacz również: Staw kolanowy – anatomia kolana.

Kolana szpotawe – leczenie

Rehabilitacja kolan szpotawych obejmuje kinezyterapię, masaż, terapię manualną, szczególnie w przypadku zablokowania czynnościowego w stawach, kinesiotaping lub sprzęt ortopedyczny. Odpowiednią terapię dobiera się indywidualnie do pacjenta. Jest ona uzależniona od stopnia nasilenia wady.

Często przyczyny dopatruje się w krzywicy spowodowanej niedoborem witaminy D3. Właśnie dlatego profilaktyką i elementem leczenia jest wzbogacenie diety o produkty spożywcze zawierające wapń oraz tę witaminę. Należy jednak pamiętać, aby nie stosować zbyt dużej dawki tych substancji.

Nie należy stosować wkładek ortopedycznych ani obuwia korekcyjnego podwyższającego wewnętrzną krawędź stopy, ponieważ czynność ta utrwala szpotawe ustawienie stóp. W przypadku kolan szpotawych stopy bardzo często ustawiają się w nadmiernej supinacji. Jeśli wada ta nie jest utrwalona, można zastosować pronujące wkładki ortopedyczne (z podwyższoną krawędzią zewnętrzną).

Dodatkowo nie zaleca się jazdy na rowerze, pływania oraz dźwigania ciężkich przedmiotów, ponieważ będzie to powodowało jedynie nasilanie wady. Nie wskazane jest również siadanie po turecku.

Można wykonywać masaż przed ćwiczeniami korekcyjnymi. Powinien wpływać relaksująco i rozluźniająco na przykurczone struktury oraz mobilizująco i wzmacniająco na te zbyt rozluźnione.

Kinezyterapia

Na wstępie warto zaznaczyć, że korekcja wady jaką są kolana szpotawe może następować za pomocą redresji biernej. W tym przypadku umieszcza się między kostkami przyśrodkowymi pacjenta poduszkę, a kolana ściąga się specjalną taśmą. Takie ustawienie kończyn dolnych można utrzymywać np. podczas oglądania telewizji lub czytania książek.

Plan treningowy obejmujący ćwiczenia korekcyjne oraz oddziałujące na napięte lub rozluźnione struktury może przedstawiać się w następujący sposób:

  1. Łączenie kolan oraz napinanie pośladków w pozycji stojącej.
  2. W pozycji siedzącej na ławce umieszcza się między kolana pacjenta woreczek. Następnie pada polecenie próby wyprostowania kończyn dolnych
  3. Leżenie tyłem, kończyny dolne ugięte, piłka między kolanami. Pacjent ma za zadanie unieść do góry nogi nie wypuszczając piłki spomiędzy kolan.
  4. Leżenie tyłem, kończyny dolne ugięte, piłka między stopami. Pacjent próbuje złączyć kolana.
  5. Siad ugięty podparty, kończyny dolne ugięte w stawach kolanowych, a stopy na szerokość bioder. Pacjent wykonuje naprzemiennie skręcanie kończyn do wewnątrz.

Bibliografia

  1. Wilczyński J., Korekcja wad postawy człowieka, Wydawnictwo Anthropos, Starachowice 2005.
  2. Kruczyński J., Szulc A., Wiktora Degi Ortopedia i rehabilitacja. Wybrane zagadnienia z zakresu chorób i urazów narządu ruchu dla studentów i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2015.
  3. Przeździak B., Nyka W., Zastosowanie kliniczne protez, ortez i środków pomocniczych., Wydawnictwo Via Medica, Gdańsk 2008.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!