Kąpiele słoneczne to forma ekspozycji ciała na naturalne promieniowanie słoneczne, wykorzystywana zarówno w celach zdrowotnych, jak i profilaktycznych. Historia ich stosowania sięga starożytności, kiedy obserwowano korzystny wpływ światła słonecznego na kondycję skóry i ogólny stan zdrowia. Współcześnie kąpiele słoneczne stosuje się m.in. w celu wspomagania syntezy witaminy D, poprawy samopoczucia oraz wsparcia leczenia niektórych schorzeń dermatologicznych. Dodatkowo wykazują one działanie relaksujące i modulujące reakcje organizmu na stres. To czyni je istotnym elementem profilaktyki zdrowotnej i wspomaganiem fizjoterapii przy różnego rodzaju schorzeniach.
Na czym polegają kąpiele słoneczne?
Kąpiele słoneczne to kontrolowana ekspozycja na naturalne światło słoneczne, której celem jest poprawa samopoczucia, regulacja rytmu dobowego i wsparcie zdrowia fizycznego. Nie chodzi o opalanie się godzinami, ale o krótkie, regularne przebywanie na słońcu. Bezpieczne kąpiele słoneczne polegają na:
- stosowaniu kremów z filtrami SPF dobranymi zależnie od karnacji;
- ochronie oczu i głowy przed długotrwałym działaniem promieniami UV – przy zakupie okularów słonecznych należy pamiętać żeby upewnić się, czy posiadają filtr UV;
- systematycznym piciu dużej ilości wody, aby nie dopuścić do udaru słonecznego czy odwodnienia;
- rezygnacji z długotrwałego opalania w godzinach największego działania słońca, a więc pomiędzy godzinami 10-14.
W przypadku oparzeń słonecznych należy natychmiast opuścić miejsce nasłonecznione, ochłodzić skórę pod zimną wodą, a jeśli oparzenie jest poważne, zwrócić się do lekarza po pomoc. Optymalny czas przebywania na słońcu wynosi około 20-30 minut, najlepiej z rana, gdy słońce jest jeszcze nisko. To wystarcza, aby pobudzić serotoninę i ustawić zegar biologiczny.
Zobacz również: Sposoby na oparzenia słoneczne.
Kąpiele słoneczne mogą obejmować zarówno aktywności bierne (siedzenie na hamaku, huśtanie się na huśtawce ogrodowej, czytanie książki na kocu), jak i aktywności czynne (jazda rowerem, spacer z psem, pielenie ogródka). Ważne, aby takie kąpiele były systematyczne, czyli codziennie, bez względu na porę roku.
Kąpiele słoneczne – efekty biologiczne
Efektami systematycznych kąpieli słonecznych są przede wszystkim:
- regulacja rytmu dobowego;
- poprawa samopoczucia, większa produkcja serotoniny i endorfin, czyli hormonów szczęścia;
- synteza witaminy D – jest ona istotna dla zachowania prawidłowej kondycji skóry, wzmacniania odporności, regulacji trawienia, wzmacniania stawów i kości;
- redukcja stresu i zmęczenia;
- wsparcie funkcji poznawczych – poprawia się uwaga, koncentracja, ogólna sprawność umysłowa;
- wzrost odporności organizmu na zakażenia;
- przyspieszenie przemiany materii;
- pobudzanie funkcji krwiotwórczych i czynności gruczołów dokrewnych;
- działanie antydepresyjne;
- łagodzenie sztywności stawów;
- zmniejszanie wzmożonego napięcia mięśniowego.
Kąpiele słoneczne są metodą terapii dostępną dla każdego. Wcześniej należy jedynie wykluczyć ewentualne przeciwwskazania zdrowotne do nich.
Kąpiele słoneczne – przeciwwskazania
Bezwzględne przeciwwskazania do systematycznych kąpieli słonecznych są następujące:
- choroby skóry nasilające się pod wpływem promieniowania słonecznego, np. trądzik różowaty, bielactwo, toczeń rumieniowaty układowy, niektóre dermatozy wrażliwe na światło;
- nowotwory skóry lub wysokie ich ryzyko, np. w przebiegu albinizmu (bielactwa);
- przyjmowanie leków światłouczulających, np. antybiotyków tetracyklinowych, retinoidów, leków moczopędnych;
- choroby oczu wrażliwe na światło (wówczas należy jednak zadbać o bardzo dobrą ochronę oczu, aby móc korzystać z kąpieli słonecznych);
- bardzo jasna, wrażliwa skóra o fenotypie I lub II, łatwo poddająca się oparzeniom słonecznym.
Kąpiele słoneczne powinny być również ograniczane bezpośrednio po niektórych zabiegach dermatologicznych i kosmetologicznych, zwłaszcza takich jak peelingi chemiczne, laseroterapia, mikrodermabrazja. Są to jednak ograniczenia czasowe, wyłącznie na okres regeneracji skóry.
Czy kąpiele słoneczne są bezpieczne?
Konsekwencje biologiczne oddziaływania promieniowania słonecznego (promieniowania UV) na skórę obejmują reakcje wczesne, które pojawiają się w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin po ekspozycji oraz odległe, pojawiające się na skórze po miesiącach lub latach.
Pierwszy rodzaj reakcji obejmuje oparzenia słoneczne. Natomiast odległą konsekwencją takiej ekspozycji są uszkodzenia skóry na poziomie molekularnym i biochemicznym, obejmujące kolejno: zaburzenia pigmentacji, rozwój zmian przedrakowych, rozwój nowotworów skóry. Nowotworem skóry o największej złośliwości jest czerniak złośliwy.
Podsumowanie
Systematyczne, nawet codzienne kąpiele słoneczne są nie tylko bezpieczne, ale i wręcz wskazane, aby dbać o swoje zdrowie, urodę i samopoczucie. Są one niezbędne do wytwarzania witaminy D w skórze, która oddziałuje na cały organizm i wszystkie jego układy. Jednakże aby rzeczywiście było to bezpieczne, należy przestrzegać metodyki takich działań, unikać słońca przy występowaniu przeciwwskazań zdrowotnych do niego, a także dbać o odpowiednią fotoprotekcję.
Polecane produkty:
|
Olej z czarnuszki siewnej w płynie
Naturalny, nierafinowany, tłoczony na zimno olej otrzymywany z nasion czarnuszki siewnej pochodzących z ekologicznych upraw. Wykorzystuje się go przy różnego rodzaju problemach skórnych, alergiach, ... Zobacz więcej... |
|
Czarnuszka (Nigella Sativa) w kapsułkach
Czarnuszka siewna to roślina, z której pozyskuje się olej o właściwościach potwierdzonych badaniami. W składzie zawiera m.in. niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), czyli takie, których organizm nie jest w stanie sam wytwarzać i musimy dostarczać Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Biologiczne działanie kąpieli słonecznych – jak promieniowanie słoneczne wpływa na nasz organizm?, Wojskowy Szpital Uzdrowiskowo-Rehabilitacyjny Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Lądku Zdroju.
- Woźniak-Holecka J., Holecki T., Rokicka U., Sztuczne źródła promieniowania słonecznego jako czynnik ryzyka nowotworów skóry, Annales Academiae Medicae Silesiensis, 2009, 63, 6, 75-80.
