Udar słoneczny (udar cieplny)

//Udar słoneczny (udar cieplny)
Fotodepilacja Wrocław

Udar słoneczny znany również jako udar cieplny to poważny stan chorobowy, który charakteryzuje się wzrostem temperatury ciała na skutek nadmiernej ekspozycji na słońce. Ciało traci wówczas zdolność do schłodzenia się i dochodzi do przegrzania.

Udar słoneczny

Udar słoneczny występuję, gdy temperatura ciała człowieka jest większa niż 40,6 stopnia Celsjusza. Spowodowane jest to działaniem ciepła i słabą termoregulacją (kontrolą temperatury).

Wyróżniamy 3 poziomy problemów związanych z ciepłem:

  1. Kurcze cieplne.
  2. Wyczerpanie.
  3. Udar cieplny (najbardziej poważny, zagrażający życiu).

Udar słoneczny – objawy i oznaki

Różnią się tym, że objaw jest odczuciem pacjenta np. ból, a oznaka to np. wysypka skórna.
W przeciwieństwie do objawów wyczerpania cieplnego, które mogą rozwijać się szybko, udar cieplny posiada objawy przedmiotowe i podmiotowe, które zwykle rozwijają się w ciągu kilku dni, szczególnie wśród osób starszych i osób z przewlekłymi problemami zdrowotnymi.
Udar może gwałtownie rozwinąć się w „surowych” warunkach i sytuacjach ekstremalnych wysiłku fizycznego (udar wysiłkowy), zwłaszcza, gdy osoba staje się odwodniona. Wysiłkowy udar cieplny dotyczy zazwyczaj osób młodych, zwłaszcza aktywnych fizycznie.

Objawy udaru słonecznego mogą obejmować:

  • wysoką temperaturę: w zależności od źródła jest to temperatura w zakresie 40-40,6 stopnia Celsjusza. Udar cieplny można rozpoznać również w niższych temperaturach. Ponadto u niektórych osób takie temperatury mogą być osiągane, a nie będą one miały udaru cieplnego;
  • obfite pocenie się: zatrzymanie pocenia następuje w momencie ciężkiego odwodnienia, skóra staje się sucha i zaczerwieniona. Bez pocenia organizm nie ma możliwości się ochłodzić;
  • przyspieszone bicia serca;
  • hiperwentylacja: szybki oddech, płytkie “sapanie”;
  • skurcze mięśni;
  • skóra staje się gorąca, sucha i czerwona;
  • nudności;
  • wymioty;
  • ciemne zabarwienie moczu.

Objawy ze strony układu nerwowego:

  • zmieszanie;
  • problemy z koordynacją;
  • napady padaczkowe (drgawki);
  • ból głowy;
  • zawroty głowy, uczucie wirowania lub ruchu w pozycji stojącej;
  • niepokój;
  • halucynacje;
  • irracjonalne zachowanie;
  • utrata przytomności.

Jeżeli masz podejrzenie, że ktoś ma udar cieplny wezwij pogotowie!

Udar słoneczny – przyczyny

Gdy organizm nie ma już możliwości dalszego ochładzania, zaczyna się przegrzewać. Udar cieplny jest najprawdopodobniej powikłaniem przegrzania.
Ludzki organizm kontroluję temperaturę ciała przez utrzymanie równowagi pomiędzy nadmiarem ciepła, a utratą ciepła.
Zwykle temperatura ciała oscyluje w zakresach 36,5, a 37,5 stopni Celsjusza.

Podwzgórze reguluje naszą podstawową temperaturę. Czasem nazywane jest przez to termostatem organizmu.
Istnieje wiele receptorów temperatury, które ulokowane są w różnych częściach ciała. Podwzgórze reagując na zmiany dokonuje zmian fizjologicznych, aby utrzymywać stałą temperaturę (na pożądanym poziomie).
Np. receptory temperatury w skórze zgłaszają do podwzgórza, że jest gorąco, w odpowiedzi zostają uruchomione gruczoły potowe, aby produkować pot i rozpocząć chłodzenie organizmu.
Kiedy ćwiczymy nasza termoregulacja jest w ciągłej gotowości, aby regulować temperaturę. Metabolizm produkuje ciepło. Ludzki organizm nie jest tak wydajny. 75% energii jest spożytkowana na ciepło. Podczas ćwiczeń nasza podstawowa temperatura może więc gwałtownie wzrosnąć.

Nasze ciało ma kilka sposobów na to, by utrzymać termoregulację na pożądanym poziomie. Organizm ludzki może być chłodzony w następujący sposób:

  • promieniowanie – ciepło promieniuje z naszego organizmu;
  • konwekcja – wówczas gdy chłodne powietrze lub woda przenikają przez skórę;
  • przewodzenie – obiekt, który ma niższą temperaturę niż temperatura ciała po bezpośrednim kontakcie wyciąga z ciała ciepło;
  • parowanie – ciało produkuje pot, a pot paruje.

Pocenie się.

Prawidłowa temperatura skóry wynosi 32-34 stopni Celsjusza. Każda wyższa temperatura będzie będzie powodowała pocenie się skóry do chłodzenia korpusu ciała.

Następujące sytuacje mogą osłabić zdolność organizmu do termoregulacji poprzez pocenie:

  • odwodnienie – nadmierna utrata wody z organizmu;
  • niewłaściwa odzież – skóra musi mieć kontakt z powietrzem. Ciasne ubrania z nieprzewiewnych materiałów osłabiają zdolność do odparowywania potu, więc organizm nie może się prawidłowo ochłodzić;
  • wysoka wilgotność powietrza – im większa wilgotność powietrza tym wolniej woda wyparowuje. Innymi słowy, gdy jest wilgotno pocenie mniej skutecznie ochładza ciało. Najgorzej jest w przypadku wilgoci i braku wiatru.

Udar słoneczny – rodzaje (w zależności od grupy ludzi)

Klasyczny udar cieplny – bardziej prawdopodobny podczas fali upałów lub bardzo gorącej pogody. Niemowlęta, seniorzy i pacjenci z przewlekłymi chorobami są bardziej narażeni na udar cieplny klasyczny niż reszta populacji.
Podwzgórze u osób w podeszłym wieku i osób z przewlekłymi stanami chorobowymi nie działa tak dobrze jak powinno w sytuacji regulowania temperatury.
Dzieci pocą się mniej niż osoby starsze, są więc bardziej narażone na skutki odwodnienia czy przegrzania.

Wysiłkowy udar cieplny – występuje w wyniku wysiłku fizycznego (męczącego, długotrwałego) w gorącym otoczeniu. Wysiłkowy udar cieplny raczej dotyka osoby młode, głównie sportowców, strażaków, personel wojskowy.

Leki, które mogą podnieść ryzyko udaru cieplnego

  • Niektóre leki mogą wpływać na organizm, gdy ten powinien regulować swoją podstawową temperaturę. Zwiększa się wówczas ryzyko udaru cieplnego. Należą do nich:
    beta blokery – leki do leczenia nadciśnienia tętniczego (wysokiego ciśnienia krwi, jaskry i migreny);
  • diuretyki – zwiększają szybkość wydalania moczu, co sprawia, że organizm może zostać odwodniony;
  • neuroleptyki – leki psychotropowe stosowane w leczeniu objawów, niektórych chorób psychicznych, w tym zaburzeń urojeniowych, schizofrenii, choroby afektywnej dwubiegunowej oraz psychozy depresyjnej;
  • fenotiazyny – leki zmniejszające działanie dopaminy w mózgu. Stosowane w leczeniu schizofrenii lub psychozy;
  • leki antycholinergiczne – blokują neuroprzekaźnik acetylocholiny w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym. Są one stosowane do leczenia zaburzeń żołądkowo-jelitowych, zaburzeń układu oddechowego, zaburzeń układu moczowo-płciowego (łącznie z astmą), bezsenności i zawrotów głowy;
  • kokaina i amfetamina.

Inne przyczyny udaru cieplnego:

  • otyłość i nadwaga – osoby otyłe są bardziej narażone na udar cieplny w bardzo gorące dni niż osoby o prawidłowej masie ciała;
  • brak snu – jeśli się nie wysypiasz, Twoje pocenie może ulec zmniejszeniu, co utrudnia ciału kontrolę temperatury;
  • brak aklimatyzacji – ludzie, którzy przemieszczają się z zimnego klimatu do ciepłego są bardziej narażeni na udar cieplny (turyści, sportowcy);
  • poprzedni udar cieplny – osoba, która przeszła w życiu udar cieplny jest obarczona jego nawrotem.

Udar słoneczny – możliwości leczenia

Udar cieplny jest stanem zagrożenia życia. Jeśli widzisz kogoś, u kogo mogło dojść do udaru cieplnego wezwij karetkę. Podczas oczekiwana na sanitariuszy:

  • przenieś osobę w chłodne miejsce, najlepiej klimatyzowane. Jeżeli nie jest dostępne przejdź do zacienionego obszaru;
  • upewnij się, że miejsce jest wentylowane. Użyj wentylatora lub otwórz okna (jeśli jest klimatyzacja nie otwieraj okien);
  • postaraj się nakłonić osobę do picia wody;
  • nie podawaj żadnych leków przeciwbólowych typu ibuprofen, aspiryna lub paracetamol;
  • jeśli możesz, umieść taką osobę w wannie polewając chłodną wodą (nie zimną);
  • aby pobudzić krążenie krwi delikatnie masuj skórę;
  • jeśli osoba ma atak zadbaj, by nie przygryzła sobie języka (nie swoją dłonią, zadbaj o jakiś przedmiot);
  • jeśli osoba nie jest przytomna umieść ją w pozycji bocznej bezpiecznej. Uniemożliwi to zakrztuszenie i ułatwi utrudnione oddychanie.

Hospitalizacja:

gdy pacjent trafia do szpitala priorytetem jest, aby zmniejszyć temperaturę do pożądanej w szybkim tempie. Istnieją dwie opcje chłodzenia:

  • wewnętrzne;
  • zewnętrzne.

Zewnętrzne metody chłodzenia:

  • „łaźnia lodowa” – napełnij wannę wodą i lodem, zanurz pacjenta (oprócz głowy);
  • koce chłodzące, okłady – zawiń pacjenta w taki koc. Okłady umieść pod pachami, w okolicy głowy i szyi, w pachwinach;
  • chłodzenie po odparowaniu – ciało pacjenta natryskuje się mgłą zimnej wody. Wentylator tworzy bryzę, która przyspiesza parowanie, a tym samym odbierając ciepło (nadmiary).

Do wad kąpieli z lodem lub koców chłodzących z okładami są należą m.in.:
występowanie skurczu naczyń obwodowych i dreszcze. Powodują utrudnione dojścia do pacjenta w momencie, gdy dojdzie do np. zatrzymania akcji serca lub bradykardii (bardzo wolne bicie serca).

Wewnętrzne metody chłodzenia:

metody chłodzenia wewnętrznego mogą szybciej doprowadzić do powrotu prawidłowej temperatury ciała.
Przykłady takiego działania obejmują:

  • płukanie zimną wodą (żołądka, pęcherza moczowego i odbytnicy – może być wykonywane z minimalną inwazją);
  • płukanie otrzewnej i klatki piersiowej – stosowane tylko w ekstremalnych przypadkach;
  • krążenie pozaustrojowe – bardzo rzadko stosowane, ale skutecznie chłodzi organizm.

Powikłania udaru cieplnego:

Jeżeli pomoc medyczna nadejdzie szybko, wówczas ryzyko udaru cieplnego jest niskie.
Udar cieplny może prowadzić do rabdomiolizy – stanu, w którym uszkodzeniu ulegają tkanki mięśni szkieletowych doprowadzając do ich rozpadu. Gdy substancje rozpadu uszkodzonych komórek mięśniowych trafiają do krwiobiegu (mioglobiny) mogą zaszkodzić nerkom i spowodować ich niewydolność. Uważa się, że nieleczony udar cieplny może szybko doprowadzić do zawału serca i śmierci.

Rehabilitacja Wrocław

1 komenarz

  1. Oliwia 18 kwietnia 2017 w 18:00- Odpowiedz

    Bardzo przydatny artykuł. Widać lekkie pióro autora :) Pozdrowienia!

Zostaw komentarz