eFizjoterapia

Mocz jest klarownym płynem o żółtej barwie (odcień zależy ściśle od stężenia barwników moczu). Stanowi produkt uboczny zawierający produkty przemiany materii, które są zbędne dla organizmu.

Mocz

Skład moczu

Składniki moczu wydalane z organizmu w ciągu doby dzieli się na organiczne i nieorganiczne. Wśród organicznych znajdują się:

Natomiast wśród składników nieorganicznych wyróżnia się:

Ponadto około 1200 mL/d stanowi woda. Odczyn (pH) moczu jest zwykle lekko kwaśny, a po diecie bogatej w białko kwaśność jeszcze się zwiększa. Z kolei po spożyciu sporej ilości pokarmów roślinnych mocz staje się zasadowy i mętny.

Wydalanie moczu

Mocz tworzy się w nerkach. Wydostaje się z kanalików nerkowych zbiorczych i gromadzi się w miedniczce nerkowej. Na skutek ruchów perystaltycznych moczowodu porcje moczu przemieszczane są z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego.

Na drodze odruchowej (poprzez ośrodek oddawania moczu w części krzyżowej rdzenia kręgowego) występuje jednoczesny:

Sklep Spirulina
  • skurcz mięśnia gładkiego w ścianie pęcherza moczowego, zwanego mięśniem wypierającym;
  • rozkurcz mięśnia gładkiego zwieracza wewnętrznego cewki moczowej;
  • rozkurcz mięśnia poprzecznie prążkowanego stanowiącego zwieracz zewnętrzny cewki moczowej.

W efekcie zwiększonego ciśnienia w pęcherzu moczowym i rozkurczu zwieraczy mocz zostaje wydalony przez cewkę moczową na zewnątrz. Dorosła osoba wydala przeciętnie około 1,5 l moczu na dobę, norma ta jednak jest osobniczo różna.

Badanie moczu

Mocz do badania powinno się oddawać z samego rana tuż po przebudzeniu się. Inną metodą jest ocena dobowej zbiórki moczu. Jego ciężar właściwy mieści się w zakresie 1,01-1,022 g/ml. Zaburzenia w tym ciężarze prezentują się następująco:

  • <1,01 g/ml – hipostenuria: do jej przyczyn można zaliczyć złośliwe stwardnienie nerek, torbielowatość nerek, skrobawica nerek i stany po ustąpieniu gorączki towarzyszącej chorobie przewodu pokarmowego;
  • >1,022 g/ml – hiperstenuria: do jej przyczyn zalicza się bierne przekrwienie nerek, zespoły nerczycowe, a także okres gorączkowy ostrego zapalenia odmiedniczkowego nerek i pęcherza moczowego.

Kolejnym czynnikiem badanym podczas oceny moczu jest jego przejrzystość. Prawidłowy mocz jest klarowny, bez widocznych cząsteczek zawieszonego osadu. Ponadto składniki obecne w moczu są rozpuszczalne. Lekko mętny mocz lub całkiem mętny może świadczyć o obecności w nim bakterii, drożdży, ropy, leukocytów, erytrocytów, kryształów moczanowych i fosforanowych oraz śluzu.

Istotny jest też kolor moczu. Prawidłowy ma barwę żółtą, o różnym jego odcieniu. Przykładowo kolor moczu czerwonoróżowy świadczy o obecności moczanów, kolor czerwony lub brązowy o obecności mioglobiny, hemoglobiny, erytrocytów czy spożyciu buraków, zaś kolor żółtopomarańczowy o obecności bilirubiny czy urobiliny.

Zobacz również: Moczenie nocne.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom III, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.
  2. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław