RSQ Technologies

Pozycja anatomiczna jest to ustawienie człowieka, do którego odnoszą się osie ciała, kierunki ruchu, płaszczyzny i położenie struktur anatomicznych. Anatomiczna pozycja używana jest m.in. w atlasach anatomii. Dzięki niej specjaliści z zakresu medycyny komunikują się między sobą, aby za pomocą specjalistycznego nazewnictwa, często po łacinie, opisywać struktury anatomiczne.

Zobacz również: rozwój postawy ciała

Pozycja anatomiczna

Osobnik znajduje się w pozycji stojącej z głową skierowaną na wprost. Kończyny dolne ustawione blisko siebie, stopy w lekkiej rotacji zewnętrznej, z kolei kończyny górne wyprostowane, swobodnie zwieszone wzdłuż tułowia, stroną dłoniową ręki skierowane ku przodowi. Oczy są otwarte i zwrócone do przodu.

Oglądana osoba wykazuje neutralny wyraz twarzy i ma zamknęte usta. Ponadto palce stóp są wyprostowane, a stopy złączone.

W tak przyjętej pozycji można rozpocząć opisywanie poszczególnych elementów ludzkiego ciała za pomocą osi i płaszczyzn.

Zobacz również: prawidłowa postawa ciała

Sklep Spirulina

Osie ciała

Wyróżnia się 3 podstawowe osie ciała, które przecinają się wzajemnie pod kątem prostym:

  • pionowa/długa (axes verticales) – przebiegająca z góry na dół;
  • pozioma/poprzeczna (axes transversales) – biegnąca prostopadle do pionowej;
  • strzałkowa (axes sagittales) – przebieg prostopadły do obu powyższych.

Najdłuższą osią jest oś pionowa, zwana również długą, przebega ona bowiem z góry w dół, czyli od szczytu głowy, aż po palce u stóp (kończąc się w punkcie równej odległości pomiędzy stopami ustawioneg w pozycji anatomicznej ciała).

Płaszczyzny ciała

Płaszczyzny ciała przecinają się pod kątem prostym i dzielą ciało człowieka w różnych kierunkach. Wyróżnia się płaszczyzny takie jak:

  • strzałkowa (planum sagittale) – wyznaczona przez oś strałkową i pionową. W efekcie dzieli ludzkie ciało na 2 połowy: prawą oraz lewą;
  • czołowa (planum frontale) – wyznaczona przez oś poprzeczną i pionową. W efekcie dzielą one ludzkie ciało na część przednią i tylną;
  • poprzeczna (planum transversale) – określona przez oś poprzeczną i strzałkową. W efekcie dzielą one ludzkie ciało na część górną i dolną.

Anatomiczne słownictwo w pozycji anatomicznej

Znajomość anatomicznej pozycji oraz nazewnictwa pozwalającego opisać lokalizacje danej struktury anatomicznej pozwala uniknąć nieporozumień związanych z odniesieniem się do wybranej partii ciała człowieka, ponieważ w środowisku medycznym na całym świecie używa się nomenklatury łacińskiej. Podstawowe zwroty opisujące pozycję anatomiczną to:

  • górny (superior) i dolny (inferior);
  • przyśrodkowy (medialis) i boczny (lateralis);
  • przedni (anterior) i tylny (posterior);
  • koniec bliższy (proximal) i koniec dalszy (distal);
  • wewnętrzny (internal) i zewnętrzny (external);
  • brzuszny (palmar) i grzbietowy (dorsal);
  • powierzchowny (superficial) i głęboki (profundus);
  • środkowy (central) i obwodowy (peripheral);
  • ipsilateralny, czyli po tej samej stronie np. lewe oko leży ipsilateralnie do lewego ucha oraz contralateralny, po drugiej stronie np. lewe oko jest contralateralnie do prawego oka.

Ruchy anatomiczne

Wykonywanie ruchów w stawach opisuje się następującymi zwrotami, zgodnie z płaszczyznami:

  • prostowanie i zginanie;
  • odwodzenie i przywodzenie;
  • nawracanie i odwracanie;
  • unoszenie i obniżanie;
  • zginanie w bok;
  • obracanie.

Wszystkie te ruchy można opisać w odniesieniu do płaszczyzny. W rezultacie – prostowanie i zginanie odnosi się do płaszczyzny strzałkowej, odwodzenie i przywodzenie do płaszczyzny czołowej, zaś nawracanie i obracanie do poprzecznej. Ponadto wykonywanie poszczególnych ruchów częściami ciała w odniesieniu do płaszczyzn znalazło zastosowanie w badaniu zakresu ruchomości stawów. W związku z tym zapis wyników takiego badania staje się czytelny dla każdego, bez względu na narodowość i stosowany język.

Zobacz również: SFTR – zakresy ruchów w stawach

Bibliografia

  1. Ignasiak Z., Janusz A., Jarosińska A., Anatomia człowieka, Wydawnictwo Urban&Partner, Wrocław 2013.
  2. Wilczyński J., Korekcja wad postawy człowieka, Wydawnictwo Anthropos, Starachowice 2005.
Polecane produkty:

Aktualizacja:

Rehabilitacja Wrocław