Szukaj
Szukaj

Aktyna

Spis treści

Kolagen naturalny do picia

Kolagen naturalny do picia

Aktyna jest jednym z białek najpowszechniej występujących w komórkach eukariotycznych i najbardziej zachowanych w toku ewolucji. Stanowi podstawowe białko cytoszkieletu i aparatu skurczu mięśni, a ostatnimi laty naukowcy wciąż poznają coraz nowsze właściwości tego związku.

Aktyna

Aktyna – charakterystyka

U ludzi aktyna jest kodowana przez 6 różnych genów, z czego dwa z nich, ACTB i ACTG1, kodują tzw. cytoplazmatyczne aktyny. To kurczliwe białko tworzące filamenty cienkie miofibryli oraz mikrofilamenty. Wraz z miozyną buduje aktomiozynę. Aktyna występuje w dwóch postaciach:

  • w postaci fibrylarnej (włókienkowej) – aktyna F;
  • w postaci globularnej – aktyna G (która w obecności jonów magnezu przechodzi w formę F).

Aktyna znajduje się w dużych ilościach w cytoplazmie praktycznie wszystkich komórek eukariotycznych, gdzie jest elementem cytoszkieletu, biorącym udział m.in. w utrzymywaniu kształtu oraz ruchach komórki. Znaleźć ją można także w jądrze komórkowym.

Aktyna – funkcje

Aktyna wraz z miozyną tworzy aktomiozynę, która jest niezbędna podczas skurczu mięśni szkieletowych oraz skurczu mięśni gładkich. W mięśniach aktyna tworzy filamenty cienkie, które są zbudowane z dwóch spiralnie skręconych łańcuchów aktyny G. Filamenty te wiążą się z miozyną – białkiem motorycznym. W konsekwencji tego miejsce ma przesuwanie się filamentów cienkich względem grubych, co prowadzi do skurczu mięśni. Skurcz mięśni jest procesem złożonym i wymaga udziału wielu innych cząsteczek, takich jak ATP i jony wapnia.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Ciekawostką jest, że aktyna występuje także w jądrze komórkowym, gdzie pełni istotną rolę w fundamentalnych procesach jądrowych oraz współtworzy nukleoszkielet warunkujący utrzymanie kształtu i integralności jądra komórkowego. Aktyna jest również niezbędna do tworzenia kompleksu transkrypcyjnego RNA, inicjacji oraz transkrypcji.

Przebieg skurczu mięśnia

Przebieg skurczu mięśnia można przedstawić krok po kroku następująco:

  • impuls nerwowy powoduje zmiany w obrębie błony komórkowej włókna mięśniowego;
  • następuje uwolnienie jonów wapnia do cytoplazmy, co z kolei powoduje zmianę umiejscowienia główek miozyny przy obecności ATP;
  • ruch główek miozyny sprawia, że filamenty aktynowe przesuwają się, a sarkomer skraca;
  • skurcze poszczególnych sarkomerów sumują się i dochodzi do skurczu całego włókna mięśniowego.

Warto wspomnieć, że skurcz włókna mięśniowego wymaga nakładu energii w postaci ATP. Taką energią mogą być: fosfokreatyna, glukoza, glikogen, kwasy tłuszczowe. Może także powstać w procesach oddychania beztlenowego, czego konsekwencją są tak popularne zakwasy po intensywnych treningach (nie mylić z DOMS).

Aktyna a miozyna – różnice

Cząsteczki aktyny są mniejsze i cieńsze, przybierające postać kuleczek, natomiast cząsteczki miozyny są szersze i masywne, dzięki czemu mogą spełniać swoje motoryczne funkcje. Także ich masa cząsteczkowa jest większa. Filamenty aktynowe występują w organizmie liczniej niż ma to miejsce w przypadku miozyny, a ich powierzchnia jest gładka, co odróżnia je od szorstkiej miozyny. W włóknach aktynowych nie ma mostków krzyżowych, które znajdują się zaś w cząsteczkach miozyny. Podczas pracy aktyna nie wiąże się z cząsteczkami ATP, jak czyni to miozyna. Dodatkowo włókna aktynowe poruszają się przez strefę H, gdy się kurczą, zaś filamenty miozyny nie przemieszczają się do strefy H podczas skurczu.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008.
  2. Moraczewska J., Filamenty cienkie i mikrofilamenty – funkcjonalne kompleksy aktyny z tropomiozyną, Problemy Nauk Biologicznych, 1/2018.
  3. Nowak J., Rędowicz M., Aktyna i miozyna w jądrze komórkowym, Problemy Nauk Biologicznych, 1/2018.

Zapisz się do newslettera!

Szukaj
Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Popularne w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *