Reklama

Cytoplazma

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Cytoplazma to jeden z podstawowych elementów każdej komórki. Jest półpłynną, galaretowatą masa o jednolitej strukturze, a w jej obrębie znajdują się rozmaite organelle komórkowe. Odpowiada ona nie tylko za utrzymywanie ich na właściwej pozycji, ale także jest środowiskiem dla wielu reakcji zachodzących w komórce.

Cytoplazma

Cytoplazma – skład

Podstawowym składnikiem cytoplazmy jest cytozol, w którym zawieszone są struktury zwane organellami komórkowymi. Cytozol stanowi aż do 55% całej objętości komórki, a w jego składzie wyróżnić można:

Organellami, które najczęściej identyfikuje się w cytoplazmie, są:

  • siateczka śródplazmatyczna – szorstka lub gładka, na powierzchni tej pierwszej znajdziemy ponadto rybosomy;
  • aparat Golgiego – odgrywa istotną rolę w przebudowie błony komórkowej;
  • mitochondria – odpowiadające głównie za produkcję energii w postaci ATP;
  • peroksysomy – odpowiedzialne za utlenianie i detoksykację wielu metabolitów;
  • lizosomy – biorą udział w endocytozie i trawieniu wewnątrzkomórkowym;
  • jądro komórkowe – odpowiedzialne za przechowywanie materiału genetycznego komórki.

Elementy zawieszone w cytoplazmie mogą różnić się ilością i kompozycją, w zależności od rodzaju komórki i jej podstawowej funkcji.

Jak wygląda cytoplazma?

Cytoplazmę można porównać do żelu lub innej galaretowatej substancji. Choć posiada jednolitą strukturę, może mieć różną konsystencję – od ciekłej do galaretowatej. Dodatkowo bardzo łatwo przechodzi między tymi dwoma stanami skupienia. Cytoplazmę przenikają układy błonowe, przy czym najbardziej zewnętrznie lokalizuje się plazmalemma. Odpowiada ona za wymianę substancji między sąsiednimi komórkami i warunkuje zdolność komórek do przystosowywania się do zmieniającego się środowiska. Podstawowa cytoplazma jest substancją koloidalną.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Cytoplazma – fizjologia

Cytoplazma wykazuje zdolność do niewielkiego poruszania się. Wykonuje 3 rodzaje ruchów:

  • pulsujący – przebiega raz w jednym, a raz w drugim kierunku;
  • rotacyjny – przebiega w jednym kierunku wokół centralnie zlokalizowanej organelli;
  • cyrkulacyjny – przebiega w różnych kierunkach w przestrzeniach między organellami.

Cytoplazma żywych komórek eukariotycznych pozostaje w stałym ruchu, dzięki czemu komórka może być odpowiednio odżywiona. Rolę rusztowania całej komórki spełnia cytoszkielet, czyli wewnętrzna sieć włókien polimerów białkowych, znajdująca się także w cytoplazmie.

Cytoplazma – funkcje

Cytoplazma nie tylko utrzymuje strukturę komórki i organelle na właściwej pozycji. To także miejsce, w którym odbywają się liczne procesy i reakcje. Zaliczamy do nich między innymi takie jak:

  • biosynteza białek;
  • proteoliza;
  • początkowe etapy oddychania komórkowego;
  • pośredniczenie w wymianie składników między poszczególnymi organellami.

Jest to możliwe dzięki wspomnianym wcześniej ruchom cytoplazmy inicjowanym skurczami włókienek kurczliwych. Cytoplazma (choć często pomijana i bagatelizowana) jest kluczowym i koniecznym składnikiem do prawidłowego funkcjonowania całej komórki.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Górski J., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
  2. Popielarska-Konieczna M., Słownik szkolny. Biologia, Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 2003.
  3. Spalik K., Biologia: podręcznik do liceum ogólnokształcącego: kształcenie w zakresie rozszerzonym część 1, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2002.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.