Promocja CyberMonday kwas hialuronowy bioalgi 1+1 Gratis

Prostaglandyny to eikozanoidy pochodne 20-węglowych wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, głównie kwasu arachidonowego. Występują w układzie nerwowym.

 

Charakterystyka kwasu arachidonowego

Kwas arachidonowy jest produkowany z fosfolipidów błonowych z udziałem enzymu fosfolipazy A2, której aktywność jest kontrolowana przez hormony i inne sygnały. Kwas arachidonowy może działać sam bezpośrednio jako drugi przekaźnik zmieniający aktywność kanałów jonowych i enzymów wewnątrzkomórkowych, a może ulec również przekształceniu do jednej z kilku klas sygnałów parakrynnych, eikozanoidów. Te rozpuszczalne w tłuszczach cząsteczki mogą dyfundować poza komórkę i łączyć się z receptorami sąsiadujących komórek, wywierając swoje działanie.

Fizjologia

Powstające w komórkach całego organizmu prostaglandyny po przejściu do krwi szybko ulegają metabolizowaniu na związki fizjologicznie nieaktywne. Najszybciej ulegają metabolizowaniu w płucach, zaś wolniej w wątrobie, nerkach i łożysku. Nieaktywne metabolity zostają usunięte z organizmu wraz z moczem.

Mała stabilność prostaglandyn w układzie krążenia kwalifikuje je do grupy hormonów tkankowych o działaniu ograniczonym do komórek, tkanek i narządów, w których są wytwarzane. Omawiana grupa związków znajduje się we frakcjach homogenatu mózgu zawierających zakończenia nerwowe. Są one uwalniane z tkanki nerwowej in vitro.

Prostaglandyny – funkcje

Prostaglandyny uwalniane z błon komórkowych modulują transmisję adrenergiczną i cholinergiczną w neuronach zwojowych. Prostaglandyny z grupy PGF hamują uwalnianie noradrenaliny i nasilają przewodnictwo cholinergiczne. Przeciwne działanie wykazują te z grupy PGE, ponieważ nasilają przewodnictwo noradrenergiczne i hamują przewodzenie cholinergiczne. Prostaglandyny modulują również przewodnictwo synaptyczne, jednak mechanizm ich uwalniania i działania jest odmienny w porównaniu z peptydami o tej funkcji.

Sklep Spirulina

Jak zatem widać, prostaglandyny mogą wykazywać odmienne działanie. Jest ono różnorodne i obejmuje dodatkowo:

  • pobudzanie bądź hamowanie skurczy mięśni gładkich, np. macicy czy naczyń krwionośnych;
  • hamowanie wydzielania soku żołądkowego;
  • obniżanie ciśnienia tętniczego;
  • zapobieganie sklejaniu się płytek krwi;
  • regulacja czynności układu pokarmowego;
  • zwiększanie wydzielania sodu i potasu z moczem;
  • podwyższanie temperatury ciała.

Prostaglandyny są mediatorami stanów zapalnych, co oznacza, że przyczyniają się do jego rozwoju. Właśnie z tego względu szczególne zainteresowanie nimi zauważa się wśród pracowników medycznych i badaczy. To właśnie rozszerzanie naczyń krwionośnych w wyniku działania tych związków jest przyczyną miejscowego obrzęku czy zaczerwienienia.

Wykazano, że pewne ilości omawianych związków znajdują się w pęcherzykach nasiennych, jednak ich funkcji w tych strukturach wciąż do końca nie poznano. Najprawdopodobniej przyczyniają się one do większej ruchliwości plemników i poprzez skurcz mięśni gładkich wspomagają transport plemników.

Znaczenie w medycynie

Prostaglandyny odgrywają istotną rolę w genezie bólu, stanów zapalnych i gorączki. W związku z tym farmakolodzy od dawna poszukują leków hamujących ich syntezę. W tym celu stosuje się np. glikokortykosteroidy, które hamują aktywność fosfolipazy A2, a więc ograniczają syntezę wszystkich eikozanoidów. Podobne działanie wykazuje wiele niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Najlepiej poznanym lekiem z tej grupy jest aspiryna, ale stosuje się także ibuprofen, indometacynę i inne.

Prostaglandyny znajdują szerokie zastosowanie w medycynie, między innymi celem przyspieszenia czynności porodowych (wywołania porodu), podczas problemów z erekcją lub przy zmianach miażdżycowych. Dodatkowo stosuje się je przy różnych chorobach układu pokarmowego, np. przy chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy.

Bibliografia

  1. Ganong W., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017.
  2. Silverthorn D., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
  3. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław