eFizjoterapia

Noradrenalina jest jednocześnie neuroprzekaźnikiem i hormonem wydzielanym przez rdzeń nadnerczy oraz zazwojowe włókna współczulne autonomicznego układu nerwowego. Wraz z adrenaliną pełni niezwykle ważne funkcje.

Noradrenalina

Synteza

Noradrenalina jest syntezowana i następnie magazynowana w pęcherzykach komórek rdzenia nadnerczy. Pozostaje tam związana z adenozynotrifosforanami i odpowiednim białkiem. W czasie pobudzenia komórki pęcherzykowe pękają i ich treść zostaje usunięta na zewnątrz na zasadzie mechanizmu egzocytozy. Następuje ponowne wypełnienie pęcherzyków.

Wydzielanie

Hormon ten wydzielany jest przez zakończenia nerwowe neuronów zazwojowych należących do układu współczulnego oraz w większym stopniu przez rdzeń nadnerczy. Stanowi jednak tylko 20% puli hormonów syntezowanych przez rdzeń nadnerczy, ponieważ aż 80% to adrenalina.

Wydzielanie hormonów rdzenia nadnerczy do krwi odbywa się pod wpływem impulsacji biegnącej przez nerwy trzewne. Pod wpływem acetylocholiny wydzielonej na zakończeniach włókien typu B do wnętrza komórek rdzenia nadnerczy wnikają jony wapnia. Następnie wywołują one egzocytozę pęcherzyków i wydzielanie noradrenaliny (wraz z adrenaliną).

Bodźcami zwiększającymi wydzielanie noradrenaliny przez rdzeń nadnerczy są:

  • obniżenie ciśnienia tętniczego krwi w efekcie jej utraty i zmniejszenia całkowitej objętości;
  • zmniejszenie zawartości glukozy we krwi wywołane działaniem egzogennej insuliny;
  • zmniejszenie prężności tlenu we krwi tętniczej;
  • obniżenie temperatury ciała;
  • czynniki emocjonalne.

W warunkach fizjologicznych w stanie spoczynku w osoczu krwi stale znajduje się więcej noradrenaliny niż adrenaliny. Jej zawartość wynosi bowiem około 4,7 nmol/L osocza. Najniższy poziom odnotowuje się w czasie snu, a najwyższy w okresie mobilizacji i działania organizmu, np. w ciągu dnia podczas wykonywania różnych czynności.

Sklep Spirulina

Ośrodki nerwowe bezpośrednio kontrolujące wydzielanie hormonów przez rdzeń nadnerczy znajdują się w rogach bocznych istoty szarej w części piersiowej rdzenia kręgowego. Z kolei ośrodki nadrzędne umiejscowione są w podwzgórzu.

Metabolizowanie w tkankach

Noradrenalina krążąca we krwi przenika do tkanek, w których następnie jest metabolizowana. Jej pochodne związane z resztą kwasu siarkowego lub glukuronowego są wydzielane wraz z moczem.

We wszystkich tkankach występują enzymy, szczególnie aktywne w wątrobie. Noszą nazwy: tlenowa metylotransferaza katecholowa i oksydaza monoaminowa. Metabolizują one noradrenalinę do kwasu 3-metoksy-4-hydroksymigdałowego.

Funkcje

Noradrenalina jest jednym z dwóch najczęściej działających neurotransmitterów na komórki mięśniowe gładkie. Czyni to za pośrednictwem 2 receptorów – alpha i beta receptorów adrenergicznych. Po związaniu się z noradrenaliny z receptorami alpha wolne jony wapniowe wychodzą z komórek mięśniowych, co powoduje ich skurcz. Natomiast pod wpływem hormonu działającego za pośrednictwem receptorów beta następuje rozkurcz komórek mięśni gładkich.

Hormon ten odpowiada za pobudzenie i mobilizację organizmu. Jego wysoki poziom można odnotować w sytuacjach zagrożenia czy stresu. W efekcie tego, noradrenalina:

  • zwiększa czujność, koncentrację i umożliwia czuwanie organizmu;
  • wzmacnia pamięć krótkotrwałą;
  • zwiększa niepokój i lęk, dlatego jej długotrwały nadmiar może prowadzić do rozwoju stanów lękowych;
  • uwalnia zmagazynowaną glukozę;
  • zwiększa dopływ krwi do mięśni szkieletowych;
  • spowalnia trawienie zmniejszając dopływ krwi do układu pokarmowego;
  • wstrzymuje opróżnianie pęcherza moczowego.

Ze względu na swoje funkcje w krytycznych stanach można ją wykorzystać jako lek. Wówczas lekarz wstrzykuje ją celem podniesienia krytycznie niskiego ciśnienia tętniczego krwi. Ponadto jest składnikiem niektórych leków, np. przy jaskrze lub schorzeń układu krążenia.

W stanach zagrożenia życia noradrenalinę bezwzględnie się wykorzystuje, jednak w innych sytuacjach należy zapoznać się z przeciwwskazaniami. Należą do nich między innymi: choroby zakrzepowe, hipotensja po zawale mięśnia sercowego czy hipoksja znacznego stopnia. Nie należy jej przyjmować również przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających wrażliwość serca.

Bibliografia

  1. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
  2. Lizak-Nitsch M., Rola noradrenaliny i serotoniny w modulacji funkcji mózgu i ich znaczenie dla snu człowieka, Neurokognitywistyka w patologii i zdrowiu, Szczecin 2009-2011.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław