Fotodepilacja Wrocław

Autonomiczny układ nerwowy (AUN, układ nerwowy wegetatywny) tworzą komórki nerwowe, które za pośrednictwem swoich wypustek przewodzą impulsy nerwowe do narządów wewnętrznych. Najprostszy łuk odruchowy autonomiczny ma co najmniej 2 neurony przewodzące eferentną impulsację. Ich wypustki tworzą włókna nerwowe przedzwojowe. AUN zbudowany jest z zespołu ośrodków nerwowych, a także dróg nerwowych odśrodkowych i dośrodkowych.

 

Autonomiczny układ nerwowy – podział

AUN dzieli się zarówno pod względem czynnościowym jak i anatomicznym na dwie części:

  • część współczulną;
  • część przywspółczulną.

Obie części nie podlegają kontroli świadomości, ponieważ ich działanie jest zależne od tego, czy organizm znajduje się w sytuacji stresowej czy odpoczywa. Wszystkie narządy wewnętrzne unerwiane są jednocześnie przez oba te układy, ponieważ ich działanie jest antagonistyczne względem siebie.

Część współczulna

Pierwsze neurony współczulne znajdują się w istocie szarej rdzenia kręgowego – w rogach bocznych na poziomie Th1-L3. Włókna przedzwojowe opuszczają rdzeń kręgowy w korzeniach brzusznych i za pośrednictwem gałęzi białych wchodzą do zwojów pnia współczulnego. Włókna zazwojowe powracają do nerwów rdzeniowych wraz z którymi biegną do mięśni i skóry. Unerwiają one mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, gruczoły oraz komórki mięśni gładkich skóry.

Część współczulna zwana jest także układem sympatycznym lub pobudzającym, ponieważ jego działanie objawia się głównie w sytuacjach zagrożenia, pobudzenia, stresu czy zwiększonej aktywności fizycznej.

Działanie części współczulnej autonomicznego układu nerwowego przejawia się w następujący sposób:

Sklep Spirulina
  • rozszerzanie źrenicy i rozkurczanie mięśni rzęskowych;
  • zmniejszanie przepływu krwi przez naczynia wieńcowe oraz zwężanie naczyń obwodowych, co powoduje wzrost ciśnienia tętniczego, ponieważ organizm jest gotowy do “akcji”;
  • pobudzanie wydzielania gęstej śliny;
  • rozkurczanie błony mięśniowej pęcherzyka żółciowego i mięśnia zwieracza bańki wątrobowo-trzustkowej;
  • zmniejszanie wydzielania soku żołądkowego i jelitowego;
  • kurczenie mięśnia zwieracza wewnętrznego cewki moczowej;
  • zwiększenie produkcji potu przez gruczoły potowe;
  • zwężanie naczyń krwionośnych płuc, mózgu, mięśni szkieletowych, skóry i błon śluzowych.

Układ współczulny mobilizuje zasoby energetyczne organizmu, ponieważ podnosi stężenie glukozy i wolnych kwasów tłuszczowych we krwi.

Część przywspółczulna

Pierwsze neurony przywspółczulne ośrodkowe skupione są w części przywspółczulnej jąder nerwów czaszkowych: III, VII, IX i X oraz w części krzyżowej rogów bocznych rdzenia kręgowego w segmentach S2-S4. Ich wypustki jako włókna przedzwojowe typu B biegną w wymienionych wyżej nerwach czaszkowych oraz tworzą nerwy trzewne miedniczne. Aż około 90% włókien nerwowych przywspółczulnych biegnie w nerwie błędnym.

Na zakończeniach zarówno neuronów przywspółczulnych przedzwojowych jak i zazwojowych wydziela się acetylocholina.

Działanie części przywspółczulnej AUN objawia się poprzez:

  • kurczenie źrenicy;
  • pobudzanie wydzielania łez przez gruczoły łzowe;
  • zwalnianie częstości skurczów mięśnia sercowego oraz zmniejszanie ich siły;
  • zwiększanie przepływu krwi przez naczynia wieńcowe, zmniejszanie ciśnienia tętniczego krwi;
  • rozszerzanie naczyń krwionośnych płuc, mózgu, mięśni szkieletowych, skóry i błon śluzowych;
  • kurczenie mięśni oskrzelowych;
  • pobudzanie wydzielania soku żołądkowego, trzustkowego;
  • pobudzanie wydzielania wodnistej śliny;
  • rozkurczanie mięśnia zwieracza wewnętrznego cewki moczowej.

Układ przywspółczulny zwany jest inaczej parasympatycznym lub hamującym, ponieważ jego działanie przejawia się głównie w sytuacjach relaksu, spokoju, gdy organizm nie jest zmuszany do działania.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka. Tom IV, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
  2. Traczyk W., Fizjologia człowieka w zarysie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław