Staw mostkowo-obojczykowy (łac. articulatio sternoclavicularis) łączy obojczyk z klatką piersiową. Jest to staw kulisty, złożony i wieloosiowy.

Staw mostkowo-obojczykowy

Jak zbudowany jest staw mostkowo-obojczykowy?

Powierzchnie stawowe obejmują koniec mostkowy obojczyka i wcięcie obojczykowe mostka wraz z przylegającą częścią chrząstki pierwszego żebra. Uzupełnieniem powierzchni stawowych jest krążek stawowy. Ukształtowanie tych powierzchni jest osobniczo zmienne. Także obustronnie jest ono różne, ponieważ u osób praworęcznych po stronie prawej zauważa się zwykle silniejsze wymodelowanie.

Obie powierzchnie są zazwyczaj siodełkowate – główka stawowa jest bardzo wypukła w płaszczyźnie czołowej i niezbyt silnie wklęsła w płaszczyźnie strzałkowej.

Zobacz również: Płaszczyzny ciała.

Torebka stawowa

Torebka stawowa (łac. capsula articularis) przyczepia się wzdłuż brzegów powierzchni stawowych. Jest luźna, ale bardzo gruba i odporna na rozerwanie, ponieważ dokładnie wzmacniają ją więzadła (z wyjątkiem kąta przednio-dolnego).

Błona maziowa torebki przedzielona krążkiem stawowym, tak samo jak jama stawowa występuje w dwóch odcinkach – w części górno-bocznej worka maziowego nieco większa niż w części dolno-przyśrodkowej.

Krążek stawowy

Staw mostkowo-obojczykowy posiada krążek stawowy (łac. discus articularis), który znajduje się między obiema powierzchniami stawowymi. Poprzez torebkę stawową przyczepia się on u góry do obojczyka, u dołu zaś do mostka i do chrząstki pierwszego żebra. Krążek ten, tak samo jak chrząstkę powierzchni stawowych, buduje chrząstka włóknista. Posiada różną grubość w zależności od miejsca występowania (od 3 do 6 mm).

Sklep Spirulina

Można zatem stwierdzić, że między obiema kostnymi powierzchniami stawowymi znajduje się masa chrzęstna o grubości około 1 cm. Ciekawostką jest, że wraz z wiekiem dochodzi często do zaniku chrząstki w większym lub mniejszym stopniu.

Krążek stawowy dzieli jamę stawową na dwie odrębne komory:

  • część górno-boczną;
  • część dolno-przyśrodkową.

Jego zadanie polega na dostosowaniu do siebie obu powierzchni stawowych. Dodatkowo, dzięki swej sprężystości znacznie łagodzi on siłę uderzenia w okolicy stawu ramiennego.

Więzadła

Wyróżnić można następujące 3 więzadła:

  • mostkowo-obojczykowe przednie i tylne (łac. ligamentum sternoclaviculare anterius et posterius) – biegną w postaci silnych pasm nieco rozbieżnie na przedniej i tylnej powierzchni torebki stawowej od końca mostkowego obojczyka, aż do górnej części rękojeści mostka. Wzmacniają torebkę stawową i hamują nadmierne ruchy obojczyka w przód i w tył;
  • międzyobojczykowe (łac. ligamentum interclaviculare) – jest nieparzystym więzadłem, wklęsłym od góry. Rozpina się pomiędzy końcami przyśrodkowymi obojczyków, przy czym jego włókna częściowo przyczepiają się także do krążka stawowego. Hamuje ruchy obojczyka ku dołowi i w położeniu tym można je bardzo dobrze wyczuć;
  • żebrowo-obojczykowe (łac. ligamentum costoclaviculare) – składa się z dwóch warstw oddzielonych kaletką maziową, przebiega od chrząstki I żebra do wycisku więzadła żebrowo-obojczykowego na dolnej powierzchni obojczyka. Między obiema jego warstwami znajduje się kaletka maziowa.

Więzadła stawu mostkowo-obojczykowego są tak silne, że wywichnięcie mostkowego końca obojczyka są bardzo rzadkie w stosunku do częstych złamań tej kości.

Zobacz również: Złamanie obojczyka.

Ruchy w stawie

Ruchy w stawie mostkowo-obojczykowym są podobne do ruchów w typowym stawie kulistym, ponieważ zachodzą dookoła trzech osi ustawionych prostopadle względem siebie. Największy zakres ruchu (około 50°) zachodzi ku górze, przy unoszeniu obręczy barkowej, następnie ruch ku tyłowi (35°), w przód (26°) i nieznaczny ruch w dół (5°). Ruch ku dołowi zostaje zahamowany przez pierwsze żebro oraz pasma przyśrodkowe więzadła mostkowo-obojczykowego.

Zobacz również: Rodzaje stawów.

Należy wspomnieć, że pociągając ramię silnie ku dołowi i do tyłu zbliżamy obojczyk ku pierwszemu żebru i uciskamy tętnicę podobojczykową między obojczykiem, a pierwszym żebrem. W efekcie tego zanika tętno w okolicy tętnicy promieniowej. Prowadząc ten sam ruch można również ucisnąć splot ramienny.

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom I, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
  2. Ignasiak Z., Anatomia układu ruchu, Wydawnictwo Urban & Partner, Wrocław 2013.
Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław