Reklama

Mózgowie

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Mózgowie (łac. encephalon) to (wraz z rdzeniem kręgowym) kluczowa część ośrodkowego układu nerwowego, kontrolująca i regulująca czynność wszystkich innych układów, narządów i komórek w całym organizmie człowieka. Błędne jest stosowanie zamiennie nazwy mózgowie i mózg, ponieważ mózg wchodzi w skład mózgowia, jednak w mózgowiu znajdują się jeszcze inne struktury takie jak móżdżek oraz pień mózgu.

Mózgowie (łac. encephalon)

Mózgowie – charakterystyka

Poniżej dokładnie opisano wszystkie 3 składowe mózgowia wraz z budową i funkcją.

Mózg

Pierwszą, największą częścią mózgowia człowieka jest mózg (łac. cerebrum). Zbudowany jest z licznych neuronów tworzących istotę szarą (znajdującą się na zewnątrz mózgu), istotę białą (znajdującą się wewnątrz mózgu) oraz istotę czarną. Mózg dzieli się na płaty, z których każdy posiada ważną rolę do spełnienia:

  • płat czołowy – związany z wyższymi czynnościami psychicznymi charakterystycznymi dla człowieka, takimi jak planowanie, myślenie, dokonywanie słusznych wyborów czy ocena sytuacji. Bierze również udział we właściwych zachowaniach społecznych i w odczuwaniu emocji;
  • płat skroniowy – kontroluje wypowiadanie słów i prawidłową mowę, dzięki niemu możemy modulować głos i jego głośność oraz dostosowywać szybkość mówienia do okoliczności. Ściśle wiąże się ze słuchem;
  • płat ciemieniowy – odpowiada za ruchy planowane i celowe, rozpoznawanie ruchu, a także czucie dotyku, bólu i temperatury. Ponadto umożliwia koordynację wzroku z ruchem oraz rozumienie pojęć abstrakcyjnych;
  • płat potyliczny – mieści się tutaj ośrodek wzroku, dzięki czemu możemy odbierać, przetwarzać, interpretować i zapamiętywać bodźce wizualne.

Wiele źródeł wyróżnia dodatkowo tzw. płat brzeżny, który w praktyce jest układem limbicznym odpowiedzialnym za regulowanie zachowań i emocji. To dzięki niemu czujemy radość, euforię, zadowolenie, uniesienie, ale i strach czy lęk. Obserwując wyizolowany ze zwłok mózg, możemy zauważyć prawą i lewą półkulę, połączone ze sobą szczeliną podłużną. Na powierzchni kory mózgu znajdują się również liczne bruzdy, zakręty i zagłębienia. Ich celem jest zwiększanie powierzchni mózgu.

Móżdżek

Móżdżek (łac. cerebellum) znajduje się pod mózgiem w jego tylnej części, a więc w okolicach kości potylicznej. W odniesieniu do swojej budowy w pewnym stopniu jest analogiczny do mózgu, tylko mniejszy. Posiada prawą i lewą półkulę, liczne bruzdy i zagłębienia zwiększające jego powierzchnię. Posiada jednak tylko 3 płaty:

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina
  • płat kłaczkowo-grudkowy – najstarsza ewolucyjnie część móżdżku, odpowiada za utrzymanie równowagi i orientację przestrzenną;
  • płat przedni – docierają tutaj informacje z wrzecionek mięśniowych i nerwowo-ścięgnistych, dzięki czemu możliwe jest właściwe napięcie mięśniowe;
  • płat tylny – odpowiada za połączenie z korą mózgową, dzięki czemu mózgowie stanowi jedną funkcjonalną całość.

Charakterystyczną strukturą anatomiczną móżdżku jest tzw. robak, zlokalizowany w strefie korowo-jądrowej móżdżku. Obejmuje somatyczny układ czuciowy, odpowiada za postawę ciała i poruszanie się.

Pień mózgu

Rdzeń kręgowy (znajdujący się wewnątrz kręgosłupa) wchodzi do czaszki i właśnie w tym momencie łączy się z rdzeniem przedłużonym – najniższą częścią struktury jaką jest pień mózgu (łac. truncus cerebri). Pień mózgu jest natomiast strukturą rozciągającą się aż do mózgu, składającą się z rdzenia przedłużonego, mostu i śródmózgowia. W swojej budowie zawiera niezwykle istotne jądro pasma samotnego, niezbędne dla przetrwania organizmu. Reguluje bowiem przepływ krwi, poziom tlenu i dwutlenku węgla we krwi oraz jej ciśnienie. Gdy pojawiają się nieprawidłowości, informacja dociera do pnia mózgu i zostają podjęte działania wyrównawcze.

Pień mózgu odpowiada dodatkowo za:

  • szereg czynności odruchowych, np. kaszel, kichanie, połykanie czy wymioty;
  • sprawne działanie niektórych nerwów czaszkowych, ponieważ wchodzą one do pnia mózgu na poziomie rdzenia;
  • odczuwanie dotyku, bólu, temperatury;
  • żucie, ruchy gałek ocznych i mimikę twarzy;
  • utrzymywanie równowagi;
  • słuch;
  • wytwarzanie łez.

I wiele innych. Przede wszystkim jednak zapewnia nieprzerwane działanie funkcji życiowych. To właśnie śmierć pnia mózgu w medycynie uznawana jest za podstawowe kryterium śmierci mózgu. Człowiek nie jest już w stanie samodzielnie funkcjonować. Aby pozostać przy życiu musi być podtrzymywany w sposób sztuczny i nie ma metod, które mogłyby to odwrócić.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom IV, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
  2. Gołąb B., Podstawy anatomii człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *