Reklama

Układ limbiczny

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Układ limbiczny (zwany inaczej układ brzeżny) należy do ośrodkowego układu nerwowego, a dokładniej do kresomózgowia. Wcześniej określało się, że obejmuje węchomózgowie, było to jednak błędne stwierdzenie. Obejmuje struktury znajdujące się na brzegu rąbka półkul mózgowych w miejscu zetknięcia tych półkul z pniem mózgu.

 

Układ limbiczny – budowa

Układ limbiczny obejmuje zarówno struktury korowe, jak i podkorowe. Do korowych zalicza się:

  • opuszkę węchową;
  • guzek węchowy;
  • płat gruszkowaty;
  • hipokamp;
  • zakręt hipokampa;
  • okolice kory sąsiadujących ze sobą pól wyspy, płata skroniowego i zakrętów oczodołowych.

Z kolei w skład struktur podkorowych wchodzą:

  • ciała migdałowate;
  • niektóre jądra wzgórza, podwzgórza i śródmózgowia;
  • przegroda przezroczysta.

Korowe części układu cechuje „prymitywna” budowa, dlatego zwie się je korą starą.

Drogi nerwowe

W układzie limbicznym wyróżnia się 2 rodzaje połączeń. Pierwsze, czyli wewnętrzne, noszą nazwę kręgu Papeza. Z kolei drugie, czyli zewnętrzne, łączą omawiany układ z tworem siatkowatym i międzymózgowiem.

Drogi nerwowe wewnętrzne przebiegają między poszczególnymi składowymi układu brzeżnego, a do najliczniejszych zalicza się połączenia ciała migdałowatego z pozostałymi ośrodkami. Tworzą one w układzie zamknięte koło, które rozpoczyna się drogami łączącymi hipokamp z ciałami suteczkowatymi.

Drogi nerwowe zewnętrzne łączą układ brzeżny głównie z jądrami nakrywki konarów mózgu. Dzięki nim układ limbiczny otrzymuje informacje zarówno z części autonomicznej ośrodkowego układu nerwowego, jak i z tworu siatkowatego. Dzięki nim możliwe jest utrzymanie homeostazy ustroju.

Na koniec należy wspomnieć, że jedną z charakterystycznych cech dla dróg układu brzeżnego jest ubóstwo połączeń między nim, a korą nową.

Układ limbiczny – funkcje

Główną funkcją układu limbicznego jest kierowanie zachowaniem popędowo-emocjonalnym i dlatego nazywa się go także analizatorem emocjonalnym lub mózgiem trzewnym. Struktury korowe pełnią 4 rodzaje czynności:

  • wpływają na aktywność ruchową;
  • regulują aktywność układu autonomicznego i wydzielanie dokrewne;
  • wywołują zmiany w zachowaniu;
  • kierują czynnościami popędowo-emocjonalnymi.

Drażnienie zakrętu obręczy oraz limbicznych ośrodków w płacie czołowo-skroniowym prowadzi do przeciwstawnych efektów, czyli nasilenia lub zahamowania czynności motorycznych jelit i różnych zmian w czynnościach wegetatywnych. Z kolei drażnienie struktur podkorowych powoduje zmiany w zachowaniu (strach, agresja), zmiany czynności układu sercowo-naczyniowego i zmiany w wydzielaniu hormonów przysadki.

Układ limbiczny stanowi funkcjonalną całość, w której poszczególne struktury nawzajem się uzupełniają. Spełnia on wymienione wyżej czynności, a także pełni rolę analizatora emocjonalnego, ponieważ analizuje bodźce środowiska zewnętrznego i wewnętrznego ustroju pod kątem ich znaczenia emocjonalnego. Ponadto kieruje pobieraniem pokarmu i wody oraz reakcjami agresji i obrony. Układ limbiczny kontroluje wyrażanie emocji i w tym względzie uruchamia układy somatyczne i autonomiczne za pośrednictwem ośrodków podwzgórza i pnia mózgu. Dodatkowo uczestniczy w kodowaniu pamięci świeżej i uczenia się oraz wspólnie z układem siatkowatym reguluje okołodobowe i długoterminowe rytmy biologiczne, np. sen-czuwanie.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Bochenek A., Reicher M., Anatomia człowieka, Tom IV, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012.
  2. Konturek S., Fizjologia człowieka, Tom IV, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1998.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.