Fizjoterapia kardiologiczna stanowi podstawę wtórnej prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego, jak również bazę leczenia zdiagnozowanych już schorzeń mięśnia sercowego i naczyń krwionośnych. Prowadzić ją powinien zawsze doświadczony fizjoterapeuta, bazujący na najnowszej wiedzy medycznej. To niezmiernie ważne, ponieważ pacjenci kardiologiczni wyróżniają się z reguły obniżoną wydolnością oraz zupełnie innymi potrzebami ruchowymi, niż osoby zdrowe lub z innymi problemami zdrowotnymi.
Fizjoterapia kardiologiczna – na czym polega?
Choroby układu sercowo-naczyniowego stanowią w krajach wysokorozwiniętych najczęstszą przyczynę przedwczesnej śmierci, której w wielu przypadkach można by uniknąć. Zarówno prewencja pierwotna, jak i ta wtórna, rozumiana jako modyfikacja stylu życia połączona z regularnym treningiem fizycznym i optymalną farmakoterapią, są uznanymi metodami obniżenia zachorowalności, częstości powtórnych hospitalizacji oraz śmiertelności z przyczyn kardiologicznych. Jednakże taka rehabilitacja powinna być prowadzona sumiennie, systematycznie i zgodnie z metodyką, mając na uwadze indywidualne potrzeby pacjentów.
Zgodnie z definicją, kompleksową rehabilitację kardiologiczną definiuje się jako program indywidualizowanej interwencji wielodyscyplinarnej. W jego skład wchodzą:
- ocena stanu klinicznego pacjenta (szczegółowy wywiad zdrowotny, badanie przedmiotowe, testy funkcjonalne, testy kwestionariuszowe, analiza badań laboratoryjnych, elektrokardiografia (EKG) spoczynkowa i wysiłkowa, echokardiografia oraz inne badania dodatkowe w razie wskazań), przy czym fizjoterapeuta nigdy nie powinien diagnozować pacjenta samodzielnie. Kluczowa jest współpraca z lekarzem kardiologiem, który rozpozna chorobę, ustali jej stopień zaawansowania, przepisze leki i pomoże w doborze optymalnej, bezpiecznej terapii;
- leczenie i modyfikacja czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych;
- edukacja w zakresie aktywności fizycznej, wdrożenie odpowiedniego treningu fizycznego, poradnictwo żywieniowe,
- wsparcie psychospołeczne i zawodowe;
- systematyczne, okresowe kontrolowanie i monitorowanie postępów leczenia, stała opieka nad pacjentem.
W skrócie można więc powiedzieć, że fizjoterapeuta kardiologiczny zajmuje się usprawnianiem ruchowym oraz terapią manualną pacjentów chorujących na choroby kardiologiczne, czyli dotyczące serca i naczyń krwionośnych.
Fizjoterapia kardiologiczna – wskazania
Wskazaniami do rozpoczęcia fizjoterapii kardiologicznej są między innymi:
- miażdżyca;
- choroba niedokrwienna serca;
- niewydolność serca;
- przebyty zawał serca lub udar mózgu (w przypadku udaru mózgu fizjoterapia kardiologiczna ściśle wiąże się z fizjoterapią neurologiczną);
- przewlekły zespół wieńcowy;
- wrodzone wady serca;
- arytmia serca;
- choroby tętnic obwodowych;
- stan po rewaskularyzacji mięśnia sercowego;
- wymiana zastawek serca;
- jakiekolwiek operacje i zabiegi wykonane na mięśniu sercowym.
Przed przystąpieniem do rehabilitacji kardiologicznej warto skonsultować się z kardiologiem, który da „zielone światło” do usprawniania ruchowego oraz wykluczy przeciwwskazania zdrowotne do niego (co zawsze później powinien potwierdzić jeszcze fizjoterapeuta). Na pierwszą wizytę u fizjoterapeuty należy zabrać ze sobą posiadaną dokumentację medyczną.
Etapy fizjoterapii kardiologicznej
W fizjoterapii kardiologicznej wymienia się 3 kluczowe etapy usprawniania pacjenta:
- etap I – rehabilitacja jeszcze podczas hospitalizacji, gdy pacjent znajduje się na oddziale szpitalnym. Etap ten rozpoczyna się w momencie przyjęcia pacjenta na oddział, zaś kończy się osiągnięciem przez pacjenta stanu klinicznego upoważniającego do wypisania go ze szpitala;
- etap II – może być prowadzony w warunkach stacjonarnych, ambulatoryjnych bądź domowych;
- etap III – obejmuje program edukacji zdrowotnej pacjenta i jego rodziny. Powinien być zaplanowany, realizowany i regularnie monitorowany w dłuższej perspektywie czasu.
Wszystkie etapy powinny następować kolejno po sobie, wówczas efekty rehabilitacji będą możliwie najlepsze.
Polecane produkty:
|
Koenzym Q10 kapsułki
Koenzym Q10 to jeden z najważniejszych antyoksydantów. Nie tylko tylko chroni organizm przed wolnymi rodnikami. Bierze on również udział w każdej, podstawowej funkcji komórki ... Zobacz więcej... |
Bibliografia
- Jegier A., Szalewska D., Mawlichanów A., Bednarczyk D., i inni. Kompleksowa rehabilitacja kardiologiczna podstawą prewencji wtórnej chorób układu sercowo-naczyniowego. Kardiologia Polska, 3/2021.
- Rekomendacje w zakresie realizacji kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej, Stanowisko Ekspertów Sekcji Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, Gdańsk 2017.
