Stopa końsko-szpotawa – charakterystyka i leczenie

///Stopa końsko-szpotawa – charakterystyka i leczenie
Sprawdzony Fizjoterapeuta

Stopa końsko-szpotawa charakteryzuje się zgięciowo-przywiedzeniowym ustawieniem, przy czym stopa znajduje się w odwróceniu. Do przyczyn tej wady zalicza się wrodzone ubytki mięśniowe, zmiany mielodysplastyczne czy rozwojowe zmiany kości stępu. Wada może się rozwinąć także w wyniku braku równowagi mięśniowej w niedowładach wiotkich i spastycznych. Zwykle ma postać wrodzoną. W medycynie wyróżnia się stopę szpotawą miękką oraz twardą. Miękką można częściowo redresować.

Stopa końsko szpotawa

Stopa końsko-szpotawa – charakterystyka

W przypadku stopy szpotawej osłabieniu ulegają prostowniki, odwodziciele i mięśnie nawracające stopę (grupa unerwiana przez nerw strzałkowy wspólny). Powoduje to charakterystyczne, szpotawe ustawienie stopy. Przykurczone z kolei są zginacze i supinatory stopy oraz – przede wszystkim – ścięgno Achillesa.

W miarę wzrostu kości brak równowagi mięśniowej nasila się coraz bardziej i dochodzi tym samym do zmian strukturalnych w stawach stępu oraz do nadwichnięcia w stawie skokowo-piętowo-łodkowym. Dalsze konsekwencje obejmują torsję piszczeli. Niemal stałe objawy kliniczne obejmują zaniki lub niedorozwoje mięśni goleni oraz torsję piszczeli.

Leczenie

Leczenie rozpoczyna się od razu po urodzeniu dziecka. Początkowo są to stopniowe redresje ręczne wykonywane przez lekarzy, personel medyczny lub przeszkolonych rodziców. Na początku wykonuje się redresje przywiedzenia. W tym celu należy ręką przytrzymać piętę i kostki, a palcami drugiej ręki odwodzić i nawracać przodostopie, aby rozciągnąć przykurczone torebki, więzadła oraz mięśnie przyśrodkowej części stopy.

Medfile

Pierwsze tygodnie życia dziecka utrzymuje się poprawne ustawienie stopy za pomocą bandaży. W drugim miesiącu życia rozpoczyna się leczenie opatrunkami gipsowymi. U starszych dzieci wykorzystuje się indywidualnie dopasowany sprzęt ortopedyczny, głównie specjalne szyny.

Metody leczenia stopy końsko-szpotawej

Do innych metod leczenia można zaliczyć:

Zobacz również: Jak oklejać plastrami do kinesiotapingu.

Metoda Ponsetiego

Stopa końsko-szpotawa może być leczona nieoperacyjnie przez coraz bardziej rozpowszechnianą metodę Ponsetiego. Jej główna istota wykonywanie ćwiczeń rozciągających stopę, których zadaniem jest ustawienie struktur w pozycji skorygowanej, a następnie zakładanie opatrunków gipsowych. Najlepsze efekty uzyskuje się przy jak najwcześniejszym wprowadzeniu leczenia tą metodą, tzn. już po około 7-10 dobie po urodzeniu. Metoda Ponsetiego przynosi oczekiwany efekt, gdy leczenie rozpocznie się do 9. miesiąca życia dziecka. Opatrunki gipsowe zmienia się według schematu. Biorąc pod uwagę podatność stóp dziecka, wykorzystuje się zazwyczaj 5-8 kolejno występujących po sobie zmian unieruchomienia gipsowego.

Etapy leczenia metodą Ponsetiego:

  1. Korygowanie wydrążenia – należy właściwie ustawić przodostopie w stosunku do stępu. U noworodków wydrążenie jest giętkie, wymaga wyłącznie ustawienia przodostopia w supinacji, aby uzyskać prawidłowy łuk podłużny stopy.
  2. Ćwiczenia redresyjne – to manipulacje, które polegają na odwodzeniu stopy poniżej ustabilizowanej głowy kości skokowej. Najistotniejszym elementem tego etapu jest prawidłowa lokalizacja kości skokowej, a następnie jej ustabilizowanie.
  3. Trzeci i czwarty opatrunek gipsowy – na tym etapie całkowicie skorygowane powinno być przywiedzenie i szpotawość. Gdy stopa jest skorygowana, odległość między kostką przyśrodkową a guzowatością kości łódkowatej powinna wynosić 1,5-2 cm. Po czwartym opatrunku gipsowym następuje pełna korekcja wydrążenia, przywiedzenia oraz szpotawości. Widać zmniejszenie końskiego ustawienia stopy, jednak nie jest ono do końca skorygowane.
  4. Tenotomia – w celu korygowania ustawienia stopy często konieczna jest przezskórna tenotomia ścięgna Achillesa. Należy pamiętać, że nie można korygować ustawienia stopy bez wcześniejszego skorygowania szpotawości samej pięty.

Bibliografia

  1. Żuk T., Dziak A., Podstawy ortopedii i traumatologii, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1980.
  2. Kruczyński J., Szulc A., Wiktora Degi Ortopedia i rehabilitacja. Wybrane zagadnienia z zakresu chorób i urazów narządu ruchu dla studentów i lekarzy, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2015.
Polecane produkty:

1 komenarz

  1. wojtek 4 stycznia 2019 w 07:32 - Odpowiedz

    Terapia Vojty oraz terapia manualna powinny być metodami pierwszego rzutu.

Zostaw komentarz

Zadaj pytanie

Pytania do specjalisty on-line. Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukałeś, a sprawa jest dla Ciebie ważna – zadaj pytanie poprzez poniższy formularz. Nasi specjaliści z pewnością udzielą wyczerpujących odpowiedzi. Twoje pytanie i odpowiedź zostanie opublikowana w naszym serwisie, aby inni użytkownicy mogli się z nią zapoznać. Zapraszamy do kontaktu!

 

*Ta strona korzysta z zabezpieczenia reCAPTCHA
Prywatność i Warunki