Układ neuroendokrynny

Spis treści

Koenzym Q10 promocja

Układ neuroendokrynny to zbiór wyspecjalizowanych komórek rozsianych w wielu różnych narządach wewnętrznych całego organizmu. Głównie znajdziemy je w tarczycy, nadnerczach oraz w przewodzie pokarmowym. W dzisiejszych czasach poważnym problemem współczesnej medycyny są nowotwory neuroendokrynne, które najczęściej dotyczą właśnie układu pokarmowego.

Układ neuroendokrynny

Układ neuroendokrynny – charakterystyka

Układem neuroendokrynnym są wszystkie komórki, które zgodnie z definicją kwalifikują się do niego. Są odpowiednio wyspecjalizowane, działają więc zarówno na część układu nerwowego, jak i na gospodarkę hormonalną organizmu. Znajdziemy je w całym ciele, między innymi w:

  • gruczole tarczowym (tzw. komórki C);
  • rdzeniu nadnerczy;
  • wyspach Langerhansa w trzustce;
  • przewodzie pokarmowym;
  • drogach oddechowych;
  • układzie moczowo-płciowym.

W większości przypadków komórki neuroendokrynne bardzo trudno jest zaobserwować, nawet w powiększeniu pod mikroskopem. Dzieje się tak, ponieważ są bardzo małe i ukryte pomiędzy innymi, większymi komórkami. Aby uwidocznić komórki neuroendokrynne (np. podczas diagnostyki rozmaitych chorób) należy wybarwić je H&E (hematoksyliną i eozyną) na specjalnym szkiełku. Wówczas można zaobserwować okrągłe jądro komórkowe oraz ułożenie chromatyny zawierającej materiał genetyczny wewnątrz jądra komórkowego w niewielkich skupiskach.

Układ neuroendokrynny – funkcje

Jako że komórki neuroendokrynne budujące omawiany układ mają zdolność produkcji hormonów, ich podstawową rolą będzie wywoływanie w organizmie zamierzonych efektów, zgodnie z impulsacją otrzymywaną z układu nerwowego. Przykładowo, komórki neuroendokrynne w tarczycy produkują kalcytoninę – hormon regulujący pracę przytarczyc oraz kontrolujący gospodarkę wapniowo-fosforanową organizmu. Z kolei te zlokalizowane w drogach oddechowych biorą udział w regeneracji nabłonka dróg oddechowych.

Guzy i nowotwory neuroendokrynne

Istnieje wiele różnych guzów neuroendokrynnych, m.in. rakowiaki, dobrze zróżnicowane guzy neuroendokrynne czy nowotwory neuroendokrynne. W zależności od budowy wyróżnia się natomiast nowotwory drobnokomórkowe oraz wielkokomórkowe. W medycynie ogromne znaczenie ma jednak podział na guzy:

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina
  • nieaktywne hormonalnie – stanowią 1/3 wszystkich nowotworów neuroendokrynnych, nie wydzielają hormonów, w związku z czym nie powodują objawów klinicznych;
  • czynne hormonalnie – mają zdolność produkowania hormonów, przez co wiążą się z charakterystycznym dla danego guza obrazem klinicznym.

Aż 70% wszystkich nowotworów neuroendokrynnych rozwija się w obrębie układu pokarmowego. Najczęściej w obrębie trzustki, jelita lub żołądka. Wzrost ryzyka zachorowania pojawia się po 60. roku życia, choć diagnozuje się i młodszych pacjentów. Przyczyny rozwoju nowotworów wciąż nie są znane.

Objawy nowotworów neuroendokrynnych

Wykrycie nowotworu endokrynnego należy do trudnych i skomplikowanych procedur medycznych, zwłaszcza gdy celem jest wykrycie guza nieaktywnego hormonalnie. W przypadku objawowych nowotworów w obrazie klinicznym mogą wystąpić:

I wiele innych. Wszystko zależy od tego, w którym miejscu w ciele rozwija się rak.

Leczenie nowotworów neuroendokrynnych

Wczesne wykrycie nowotworów neuroendokrynnych zwiększa szanse pacjenta na całkowite wyleczenie i przeżycie. Jeśli nie doszło do przerzutów konieczne jest usunięcie zmian nowotworowych z marginesem zdrowych tkanek, czyli tzw. resekcja. Uzupełniająco, a także w sytuacji gdy doszło do wystąpienia przerzutów, stosuje się klasyczną chemioterapię, immunoterapię bądź celowaną terapię izotopową. Pacjent musi pozostać pod stałą opieką lekarza onkologa.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Silverthorn D., Fizjologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2018.
  2. Deptała A., Stec R., Smoter M., ONKOLOGIA Podręcznik dla studentów medycyny. Pomoc dydaktyczna dla lekarzy specjalizujących się w onkologii, Wydawnictwo AsteriaMed, Gdańsk 2021.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *