eFizjoterapia

Pytanie

Witam,
chcę kupić dziecku prawie trzyletniemu rowerek. U dziecka stwierdzono po urodzeniu asymetrię ułożeniową i było przez kilka miesięcy rehabilitowane. Dziecko chciałoby jeździć na rowerku trójkołowym (doczepiane koła z tyłu), czy to jednak nie pogłębi asymetrii? Z drugiej strony w rowerku biegowym mówi się o koślawości kolan, hiperlordozie. Mówimy o jeździe 1-2 razy dziennie. Na co zwrócić uwagę przy wyborze rowerka? Który w naszym przypadku byłby lepszy?

Agnieszka

Odpowiedź

Pani Agnieszko,
niestety mam zbyt mało informacji żeby udzielić Pani precyzyjnej odpowiedzi. Istotną kwestią przed decyzją o wyborze rowerka jest postawa dziecka, zwłaszcza wady postawy, stan rozwoju psychoruchowego dziecka czy chociażby ocena napięcia mięśniowego. Wspomniała Pani o asymetrii dziecka. Czy dziecko zakończyło rehabilitację, a problem z asymetrią powrócił czy asymetria występuje ciągle od urodzenia? Czy są Państwo obecnie w trakcie terapii? Należy sprawdzić co jest przyczyną nieprawidłowego ustawienia dziecka i na jakim poziomie występuje asymetria, czy np. w odcinku lędźwiowym czy na kilku wysokościach? Czy problemem jest nieprawidłowe ustawienie miednicy? A może skrót jednej z kończyn? Czy zmiany są kostnie utrwalone w kręgosłupie? Czy występuje skolioza? A może problemem jest słabsze napięcie mięśni jednej strony? Czy występują kompensacje w reszcie ciała? Czy dziecko ma słabe mięśnie brzucha? Jeśli asymetria jest obecna to konieczna będzie dalsza diagnostyka oraz szczegółowe badanie wykonane m.in. u fizjoterapeuty dziecięcego (zwłaszcza przed wyborem rowerka). Terapeuta musiałby zobaczyć jak dziecko „na żywo” prezentuje się na rowerku, czy jest możliwa na nim korekcja postawy, czy konieczne są dodatkowe sprzęty korekcyjne (np. wkładki, bądź pasy stabilizujące) i na co zwracać uwagę żeby nie pogłębiać problemu. W niektórych przypadkach, jeśli dziecko nie będzie w stanie utrzymywać prawidłowej postawy na rowerku, fizjoterapeuta może zasugerować chwilowe wstrzymanie się z jazdą i rozpoczęcie ćwiczeń pozwalających na utrzymanie prawidłowej pozycji. Jeśli dziecko od początku będzie jeździć w nieprawidłowym wzorcu np. obciążając bardziej jedną stronę i utrwali tą pozycję, to dalej będzie rozwijać asymetrię co doprowadzi do utrwalenia zmian np. skoliozy i bardzo trudno później będzie przekonać dziecko do zmiany nawyków. Skutkować to będzie długotrwałą terapią. Zatem sugeruję najpierw wizytę w gabinecie, badanie i pod okiem fizjoterapeuty korekcję postawy dziecka podczas codziennych aktywności i przygotowanie do poprawnego poruszania się na rowerze. To czy dziecko powinno jeździć na rowerku np. biegowym jest indywidualną kwestią.

Osobiście uważam, że lepszym rozwiązaniem dla dzieci, zwłaszcza w tym wieku (nawet do 5 roku życia ) są rowerki biegowe. Dzieciom, które świetnie już opanują m.in. balansowanie ciałem, utrzymanie równowagi, słuchanie poleceń rodzica, ocenę odległości i koordynację wzrokową, proponuję następnie zamontowanie hamulca do rowerku biegowego. Po tym etapie jeśli dziecko opanuje pokonywanie świata na biegówce i będzie dobrze radzić sobie z koordynacją proponuję spróbować z rowerkiem na dwóch kółkach, ewentualnie z delikatną pomocą uniesionych kółek bocznych (choć jeśli dziecko opanuje biegowy, na różnym terenie, z przeszkodami, to zwykle pomocy bocznych kółek nie potrzebuje). Zwykle bardzo krótko trwa wtedy przejście na dwukołowce.

W wielkim skrócie: rowerki z kółkami bocznymi, trójkołowe i czterokołowe nie wykształcą takich reakcji równoważnych i koordynacji wzrokowo-ruchowej jak rowerki biegowe, a wręcz je mogą zaburzyć (zwłaszcza z kółkami bocznymi). Ponadto w rowerkach z większą ilością kół często obserwujemy niefizjologiczną pracę stawów biodrowych i stóp oraz nieodpowiednią pozycję tułowia i miednicy. Ponadto biegówki wymuszają ruch naprzemienny, dziecko naturalnie uczy się trzymać balans ciała przez pracę obu stron. Uczy się ono również oceniać zmieniającą się sytuację i reaguje na nią, poprawia również stabilność i kontrolę centralną poprzez pracę mięśni całego ciała. Dodatkowo biegówki mają ważny aspekt psychologiczny – uczą dziecko samodzielności i uważności – dziecko uczy się doboru prędkości, tempa jazdy, zmiany kierunku, hamowania, czyli panowania nad bieżącą sytuacją i kontrolą pojazdu oraz bezpiecznego upadania w razie wypadku.

Z moich obserwacji wynika, że często w rowerkach trójkołowych, czterokołowych (zwłaszcza z tyłu patrząc) dzieci przyjmują wygodną asymetryczną pozycję, pedałują często tylko jedną stroną przez co utrwalają złe postawy i nieprawidłowe wzorce. Ważnym aspektem jest również to, że na rowerku biegowym dzieci uczą się prawidłowego wychylania tułowia w stronę skrętu kierownicy. Niestety często obserwowane są odwrotne reakcje u dzieci na kilku kółkach – wychylenie dziecka w przeciwną stronę niż skręt kierownicy.

Sklep Spirulina

Ponadto sylwetka dziecka na rowerze powinna być wyprostowana, bez pochylenia, kładzenia na kierownicę, siodełko ustawione niżej niż kierownica, chwyt swobodny za kierownicę. Jeśli siodełko będzie za nisko będzie prowokować np.: ustawienie kończyn dolnych w rotacji wewnętrznej (co skutkować będzie złym obciążaniem stawów biodrowych), koślawieniem kolan, stóp bądź szpotawieniem, nieprawidłowym przetaczaniem stóp, zwiększonym przodopochyleniem miednicy i pogłębieniem lordozy. Jeśli siodełko będzie zbyt wysoko dojdzie m.in. do nieprawidłowego przetaczania stóp, stawania na palcach, zwiększenia napięcia mięśni zwłaszcza grup tylnych.

Cechy jakie powinny posiadać odpowiednie rowerki (zarówno biegowe i zwykłe):

  • odpowiednie do wysokości ciała dziecka, długości jego nóg (długość mierzymy od wewnętrznej strony rozkroku). W rowerkach dla większych dzieci wybieramy rozmiar kół i ramy koniecznie z możliwością regulacji siodełka i super jeśli też kierownicy (regulacja powinna być możliwa wyłącznie przez rodziców/opiekunów – dziecko nie powinno mieć możliwości zmiany ustawień). W biegówce dziecko powinno mieć stopy całe ustawione na podłodze .idealnie dopasowany – nie kupujemy na wyrost koniecznie lekki, zwłaszcza jeśli rodzic będzie musiał nieść :)
  • bezpieczny, stabilny, trwały solidnie wykonany – dobra konstrukcja, porządnej firmy (żeby rama się nie złamała, na rynku jest ogromny wybór ale dużo niebezpiecznych rowerków)
  • rower wybieramy z dzieckiem (powinno go wypróbować – warto poprosić na placu zabaw innych rodziców czy można spróbować)
  • w biegówkach hamulec przy rączce można zamontować, a w większych rowerkach lepiej się sprawdzi nożny (przez ruch pedałami do tyłu )
  • siodełko w biegówkach może być lekko jeździeckie” – zwłaszcza przydaje się podczas jazdy z górki
  • koniecznie z zakupem kask, ochraniacze już od najmłodszych lat
  • według mnie bez kija z tyłu – to dziecko ma uczyć się utrzymać równowagę i panować nad pojazdem, a nie rodzic biegać za dzieckiem i trzymać za nie równowagę, tylko dziecko jeśli chce i jest gotowe psychoruchowo (nie zniechęcamy, nie straszymy, nie krzyczymy)
  • w rowerkach dla większych dzieci – warto żeby miały osłonę łańcucha (sznurówki się nie wciągną co mogłoby doprowadzić w konsekwencji do upadku)
  • ponadto warto uczyć dziecko od małego, że jest uczestnikiem ruchu drogowego oraz ćwiczyć w formie zabawy w domu sposób upadków bocznych – na podłodze padanie na boki, z zabezpieczeniem głowy

Podsumowując, każde dziecko z problemami w rozwoju psychoruchowym powinno być skonsultowane z fizjoterapeutą. Źle dobrany rowerek może pogłębić problemy rozwojowe dziecka (np. z asymetrią, lordozą , koślawieniem itd). Rozpoczęłabym przygodę u Państwa z rowerkiem biegowym, jednak najlepiej po wcześniejszej konsultacji i zgodzie fizjoterapeuty i możliwości korekcji postawy. Próbowałabym zachęcić początkowo dziecko do tej aktywności (co będzie lepsze dla jego rozwoju), a kiedy opanuje bardzo dobrze jazdę, wtedy na rowerek na dwóch kółkach z ewentualnym dodatkowym zabezpieczeniem po bokach (uniesionych kółkach).

Pozdrawiam i życzę miłego dnia
Kamila Kucharzak
centrum.fizjoterapeuty.pl

mgr Kamila Kucharzak

Polecane produkty:
Rehabilitacja Wrocław