Reklama

Statyny

Spis treści

Statyny do grupa leków przeciwmiażdżycowych, które obniżają stężenie cholesterolu we krwi. Mają ogromny wpływ na zmniejszenie śmiertelności z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Jeszcze do niedawna uważano, że statyny są całkowicie bezpieczne. Dziś jednak wiadomo, że niekiedy mogą powodować działania niepożądane.

 

Jak działają statyny?

Leki te są inhibitorami reduktazy 3-hydroksy-3-metyloglutarylokoenzymu A, kluczowego enzymu w produkcji cholesterolu. W następstwie zahamowania syntezy cholesterolu w hepatocytach dochodzi do zwiększenia ekspresji receptora LDL i zwiększenia liczby jego cząsteczek, czego skutkiem jest zwiększone usuwanie LDL z krwi i spadek stężenia cholesterolu w osoczu. Ponadto przyśpiesza się metabolizm VLDL. Statyny mogą wykazywać dodatkowe korzystne działania (plejotropowe):

  • poprawę czynności śródbłonka;
  • stabilizację blaszki miażdżycowej;
  • ograniczenie odczynu zapalnego w ścianach naczyń;
  • efekty przeciwzakrzepowe i profibrynolityczne;
  • zmniejszenie stresu oksydacyjnego.

Udział w ostatecznym efekcie klinicznym nie jest poznany. Istnieją dowody wskazujące, że stosowanie statyn może prowadzić do zmian jakościowych w strukturze blaszki miażdżycowej, dzięki którym staje się ona mniej podatna na destabilizację. Największy spadek stężenia cholesterolu LDL powoduje pierwsza dawka statyny, zwykle 10-20 mg/d. Bez względu na wiek i płeć omawiane leki zmniejszają ryzyko wystąpienia incydentów wieńcowych, udaru mózgu i zgonu z przyczyn sercowych.

Kiedy stosować statyny?

Głównym wskazaniem do przyjmowania statyn jest hipercholesterolemia – zarówno prosta, jak i mieszana, ponieważ podstawowym celem tych leków jest obniżanie stężenia cholesterolu. Statyny są powszechnie stosowane w leczeniu i profilaktyce:

W niektórych przypadkach statyny stosuje się do zmniejszania ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie u osób z grup wysokiego ryzyka. Ich przyjmowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia udaru mózgu czy zawału serca, a więc konsekwencji często współistniejących z tego typu chorobami.

Należy pamiętać, że w celach profilaktycznych przede wszystkim należy zmienić styl życia. Przyjmowanie statyn nie zda się na wiele, jeśli pacjent jednocześnie będzie stosował wysokotłuszczową dietę i unikał aktywności fizycznej. Statyny można stosować dopiero wówczas, gdy modyfikacja stylu życia nie powoduje spadku poziomu cholesterolu.

Statyny nie tylko na układ krwionośny

Poza korzystnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy należy wyróżnić zdolność tych leków do zmniejszania ryzyka wystąpienia demencji, a także działania przeciwzapalnego. Zmniejszanie intensywności stanów zapalnych ma znaczenie głównie u osób ze schorzeniami reumatoidalnymi, których istotą są właśnie przewlekłe zapalenia stawów. Zgodnie z wynikami najnowszych badań statyny wykazują możliwość działania immunomodulującego w przypadku chorób tkanki łącznej.

Przeciwwskazania i skutki uboczne

Przeciwwskazania do przyjmowania statyn to przede wszystkim:

  • czynna lub przewlekła choroba wątroby – aktywność aminotransferaz w surowicy przekraczająca górną granicę normy;
  • ciąża;
  • okres karmienia piersią.

W niektórych przypadkach odnotowuje się skutki uboczne przyjmowania tych leków. Najczęściej stwierdza się toksyczny wpływ na wątrobę, co manifestuje się pod postacią żółtaczki, senności, ogólnego zmęczenia i podwyższonego stężenia bilirubiny. Sporadycznie zauważa się uszkodzenie mięśni (rabdomioliza), podwyższenie poziomu adrenokortykotropiny czy uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (w przypadku bardzo dużych dawek leków). Działania niepożądane mogą dotyczyć do 2% osób przyjmujących statyny.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne, Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2005.
  2. Bogdański P., Pupek-Musialik D., Statyny – standard terapii XXI wieku. Jak wybrać optymalną dawkę?, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 3/2010.
  3. Główczyńska R., Paluch W., Filipiak K., Działania niepożądane statyn, Choroby Serca i Naczyń, 1/2007.
  4. Kozłowski D., Opcje terapeutyczne u chorych wymagających leczenia statynami – jak postępować?, Geriatria, 7/2013.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *