Stres oksydacyjny

Spis treści

Stres oksydacyjny to stan zaburzenia równowagi między ilością reaktywnych form tlenu krążących po organizmie a zdolnością ustroju do eliminowania tego nadmiaru. Powoduje zaburzenie homeostazy organizmu i jest przyczyną wielu dolegliwości natury fizycznej oraz psychicznej.

Stres oksydacyjny

Co to jest stres oksydacyjny?

Po organizmie człowieka krąży pewna ilość reaktywnych form tlenu, które pełnią bardzo ważne funkcje. Między innymi odpowiadają za:

  • pełnienie funkcji mediatorów i regulatorów wielu reakcji;
  • tworzenie niektórych enzymów i hormonów;
  • usuwanie substancji toksycznych z organizmu;
  • warunkowanie pracy wielu komórek organizmu.

Problem pojawia się wtedy, gdy ilość reaktywnych form tlenu przekracza normy i wzrasta ponad optymalne stężenie. Organizm nie jest w stanie pozbyć się nadmiaru tych cząsteczek, które w zbyt dużej ilości wpływają negatywnie na zdrowie i urodę. Stan takiego braku równowagi między reaktywnymi formami tlenu a procesami ich eliminowania przez ustrój zwie się właśnie stresem oksydacyjnym.

Zobacz również: Konsekwencje pracy siedzącej.

Z czego wynika stres oksydacyjny?

Stres oksydacyjny to stan nadmiaru reaktywnych form tlenu w organizmie. Za jego główne przyczyny uznaje się przede wszystkim:

  • zbyt małą ilość snu;
  • nadmierny i przewlekły stres;
  • nieodpowiednią dietę, szczególnie bogatą w tłuszcze trans;
  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków;
  • obecność chorób układowych lub ogólnoustrojowych;
  • brak aktywności fizycznej;
  • ekspozycję na promieniowanie słoneczne bez ochrony;
  • stosowanie używek – palenie papierosów, picie alkoholu czy picie w nadmiarze kawy;
  • zanieczyszczenie środowiska.

Większość z tych czynników wiąże się ze stylem życia większości populacji krajów wysokorozwiniętych i rozwijających się. Uznano zatem, że schorzenia spowodowane stresem oksydacyjnym należy zaliczyć do chorób cywilizacyjnych. Wielu z nich nie można uniknąć bez drastycznej zmiany swojego życia – przykładowo, osoby mieszkające i pracujące w centrum wielkiego miasta mogą nie mieć możliwości przeniesienia się na wieś, aby zmniejszyć narażenie na zanieczyszczenie powietrza. Z tego względu powinni oni możliwie jak najbardziej zmienić te aspekty swojego życia, które można zmodyfikować.

Ze względu na fakt, że stres oksydacyjny wiąże się z wieloma chorobami współczesnego świata, każda osoba powinna chociaż znać to pojęcie i wiedzieć z czym się wiąże. Jest to temat aktualny i wciąż poruszany.

Sklep Spirulina
Sklep Spirulina

Zobacz również: Fizjologia stresu.

Skutki stresu oksydacyjnego

Jak wspomniano, stres oksydacyjny powoduje szereg dolegliwości. Do najczęściej występujących chorób, których ryzyko rozwoju zwiększa się wraz ze wzrostem reaktywnych form tlenu w organizmie, zalicza się między innymi:

Ponadto stres oksydacyjny pogarsza pamięć i koncentrację, może powodować wahania nastroju, pogarsza samopoczucie. W aspekcie urody utrudnia utrzymanie prawidłowej masy ciała i zadbanej sylwetki, przyspiesza starzenie się skóry oraz pogarsza jej stan. Można zatem podsumować, że stres oksydacyjny rzutuje negatywnie na wszystkie aspekty życia.

Likwidacja stresu oksydacyjnego

Skoro omawiane zjawisko wiąże się przede wszystkim ze stylem życia, warto skupić się na modyfikacjach w tym zakresie. Aby utrzymywać prawidłową równowagę wewnętrzną organizmu i wspierać zdrowie czy urodę należy przede wszystkim wprowadzić do swojego codziennego życia regularną aktywność fizyczną oraz zmodyfikować dietę. Istnieje szereg składników odżywczych, które wykazują zdolność neutralizowania wolnych rodników tlenowych i normalizacji homeostazy. Są to:

  • witaminy – szczególnie witamina C (acerola, papryka, owoce dzikiej róży), witamina E (orzechy, ryby), witamina A (jaja, marchew);
  • koenzym Q10 (oleje roślinne, produkty pełnoziarniste, podroby);
  • beta-karotenoidy, likopen (pomidory, dynia, melony);
  • niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (oleje roślinne, orzechy);
  • chlorofil, fikocyjanina (chlorella, spirulina);
  • cynk (natka pietruszki, warzywa kapustne);
  • katechiny (zielona herbata).

Spożywanie urozmaiconej diety wykluczającej żywność wysoce przetworzoną, pochodzącą z niewiadomych źródeł, a przy tym bogatej w owoce, warzywa, zdrowe tłuszcze, pełnowartościowe białko i węglowodany złożone w znacznym stopniu wpływa redukująco na stres oksydacyjny. Jednocześnie nie należy zapominać o odpowiednim nawodnieniu organizmu, wysypianiu się, unikaniu sytuacji stresowej czy odpoczynku. Dodatkowo każdego dnia warto znaleźć chwilę dla siebie – na wyciszenie czy własne pasje. Niekiedy konieczna bywa konsultacja z psychoterapeutą, który z pewnością pomoże się rozluźnić i poradzić sobie z wieloma problemami, które stanowią źródło stresu.

Zobacz również: Sposoby na stres.



Polecane produkty:

Bibliografia

  1. Kulbacka J., Saczko J., Chwiłkowska A., Stres oksydacyjny w procesach uszkodzenia komórek, Polski Merkuriusz Lekarski, 44/2009.
  2. Matyska-Piekarska E., Łuszczewski A., Łącki J., Wawer I., Rola stresu oksydacyjnego w etiopatogenezie reumatoidalnego zapalenia stawów, Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej, 60/2006.
  3. Jopkiewicz S., Stres oksydacyjny. Część I. Stres oksydacyjny jako czynnik rozwoju chorób cywilizacyjnych, Medycyna Środowiskowa – 2/2018.
  4. Karolkiewicz J., Wpływ stresu oksydacyjnego na strukturę i funkcję komórek oraz konsekwencje wynikające z uszkodzeń wolnorodnikowych — związek z procesami starzenia, Gerontologia Polska, 2/2011.

Zapisz się do newslettera!

Kategorie wpisów
Centrum Fizjoterapeuty
Sklep Fizjoterapeuty
Bezpłatne konsultacje
Kubek dla Fizjoterapeuty
Oferty pracy

Najpopularniejsze w zdrowie

Zostań z nami

Polecane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *